Wichelarij
Wichelarij, divinatie of voorspelling is de poging om inzicht te krijgen in een vraag of situatie door middel van een reeks geritualiseerde handelingen. Centraal daarbij staat het lezen en interpreteren van 'tekens' en 'omens'. De voorspeller maakt veelal gebruik van hulpmiddelen zoals een glazen bol, een horoscoop, runen of kaarten, en doet soms beroep op bovennatuurlijke krachten om gebeurtenissen en tekens te interpreteren.
Meestal gebeurt voorspellen in de vorm van een ritueel, zoals het lopen met een wichelroede, het lezen van theebladeren of koffie. Ook worden voorwerpen, zoals stenen, stokjes of munten (kop of munt), geworpen. Dit komt bijvoorbeeld voor bij het Ifa-orakel, I Tjing en Qiuqian. De Orisha gooien (lezen) de búzios, een soort divinatiesysteem met cowrieschelpen die ritueel zijn bewerkt. Men gelooft dat het patroon waarin deze neerkomen afhankelijk van hoe ze vallen (opwaarts of neerwaarts), informatie bevat over iemands levenspad.
De Völuspá beschrijft hoe de lottwijg (om te voorspellen de stokjes werpen, de voortekens lezen) gekozen moet worden.
Het orakel bij een tempel van Svantovit, de God van de wichelarij en de oorlog uit de Slavische mythologie, gebruikte een dobbelsteen (zie ook dobbelen) bij zijn voorspellingen. Ook bij de Germanen werd de dobbelsteen gebruikt naast andere vormen van wichelarij.
Een sterrenwichelaar of astroloog doet zijn voorspelling door middel van de berekening en interpretatie van een horoscoop. Ook het trekken van kaarten (zoals tarotkaarten) en het gebruik van een pendel zijn manieren van wichelen.
Divinatio en mantike zijn vormen van wichelarij. Een augur is een vogelwichelaar in het oude Rome. Geomantiek is een voorspelmethode waarbij markeringen, die iemand in het zand maakt, geïnterpreteerd worden.
Hazelaarstakken (baguettes divinatoires of divinatiestokjes) waren volgens de verhalen effectiever als wichelroede als ze waren gesneden op een moment dat de goden gunstig gestemd waren. Hiervoor werden horoscopen getrokken.
In de Indiculus superstitionum et paganiarum uit de achtste eeuw werd wichelarij, net als andere heidense vereringen, verboden.
Afbeeldingen [bewerken]
-
Voorspelling met kippen en granen, Rusland, 19e eeuw
-
Geomantisch instrument
-
Kristallen bol (kwarts)
-
Divinatie-instrument; deze magische knots wordt gebruikt door de obiaman (een veel geraadpleegde priester-medicijnman-waarzegger in de winti-cultuur), Tropenmuseum
-
Divinatietas van de Yoruba, National Museum of African Art, Washington D.C.
-
Klêromanteía met steentjes (lithobólos - "stenen werpend") door twee krijgers in de aanwezigheid van Athena (Skoras) (kop van Douris)
-
Masker (de ogen zijn met zijde uit spinneneieren afgedekt, spinnen worden in Kamaroen gebruikt voor divinatie)
-
Twee heksen (met toverstaf en spinrok), pentekening van Jheronimus Bosch, ca. 1470-1516
-
Wichelarij in China
-
Foto uit The Book of Hallowe'en; toekomst voorspellen, 1919