Donatello

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Donatello (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Donatello.
Donatello
Standbeeld van Donatello buiten bij het Uffizi
Standbeeld van Donatello buiten bij het Uffizi
Persoonsgegevens
Volledige naam Donatello di Niccolò di Betto Bardi
Geboren 1386
Overleden 13 december 1466
Geboorteland Italië
Beroep(en) Beeldhouwer
Oriënterende gegevens
Stijl(en) Vroege Renaissance
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Donatello's David, Kopie van het beeld in het museum Bargello

Donatello (Florence, 1386 - aldaar, 13 december 1466) was een Italiaans beeldhouwer die werkzaam was in de vroege Renaissance. Zijn werkelijke naam luidde Donato di Niccolò di Betto Bardi, maar hij werd door intimi Donatello genoemd[1]. Donato is Italiaans voor geschenk, Donatello is een verkleinwoord, te vertalen als cadeautje. Waarschijnlijk is hij naar een San Donato vernoemd.

Biografie[bewerken]

Donatello was één van de grootste beeldhouwers in Florence voor Michelangelo en de favoriet van de Medici-familie. Hij was eveneens de uitvinder van de dramatische stijl gebaseerd op het christelijke pathos en de klassieke Romeinse vormen.

Donatello was waarschijnlijk leerling van Lorenzo Ghiberti en Nanni di Banco, de laatste Italiaanse beeldhouwers uit de gotische stijl. Onder Ghiberti werkte Donatello aan de deuren voor het baptisterium in Florence.

Zelfstandig vervaardigde hij enkele beelden voor de Dom van Florence.

Hij is mogelijk in 1409 naar Rome vertrokken, maar pas in 1431 zijn er bewijzen te vinden dat hij daar werkelijk was.

Het reliëf van St.-Joris en de draak uit 1417 onder het standbeeld van Sint-Joris in de niche van de Orsanmichele, is een van de eerste voorbeelden van perspectief in een bas-reliëf. Dit wordt verder ontwikkeld in het reliëf van Het Emmausmaal voor het baptisterium van Siena uit 1427.

Van 1443 tot 1453 was Donatello in Padua waar hij het ruiterstandbeeld van Gattamelata maakte, het eerste belangrijke bronzen ruiterstandbeeld sinds de Oudheid, gebaseerd op het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius uit 176 na Christus. Donatello was erg goed in het weergeven van menselijke emoties, zoals duidelijk te zien is in het houten beeld van Maria Magdalena, te bezichtigen in het Museo dell'Opera del Duomo.

Donatello ligt begraven in de crypte van de Basilica San Lorenzo in Florence.

Musea[bewerken]

De werken van Donatello zijn in diverse musea te zien, waaronder:

Werken[bewerken]

De belangrijkste werken van Donatello zijn:

  • Houten crucifix (1412-13) in de Santa Croce in Florence;
  • Drie beelden voor in de nissen van de Orsanmichele: Evangelist Marcus (1411-14), de Heilige Joris (1415-17) en de Heilige Lodewijk van Toulouse (1423-25). De eerste twee beelden zijn van marmer en het laatst genoemde beeld is van verguld brons;
  • Marmeren profeetbeelden voor de Campanile van de Dom van Florence, onder anderen de Profeet Habakuk (1423-26);
  • Bronzen David met het hoofd van Goliath (ca. 1430);
  • Marmeren koorbalkon (cantoria, 1432-38) in de Dom van Florence;
  • Decoratie van de oude sacristie van de Basilica San Lorenzo, onder andere de bronzen Deuren van de Apostelen en de Martelaren (ca. 1440), medaillons met de vier evangelisten in stucco, alsook 4 gekleurde stucco medaillons met verhalen uit het leven van Johannes de Evangelist (1440-43);
  • In Padua maakt Donatello de bronzen onderdelen (beelden en reliëfs) voor het hoogaltaar van de Basilica di Sant'Antonio (1447-50), onder andere een Madonna met kind en een levensgroot crucifix. En hij maakt een ruiterstandbeeld van Gattamelata (1447-53);
  • Een uiterst expressief gepolychromeerd houten beeld van een boetvaardige Maria Magdalena (1453-55);
  • Judith en Holofernes (1455-60) dat nu in het Palazzo Vecchio in Florence staat;
  • Het laatst werk van Donatello zijn twee kansels met bronzen reliëfs (1460-66) in de Basilica San Lorenzo in Florence. De reliëfs verbeelden de passie van Christus.

Galerij van beelden[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Le vite del Vasari. Liber Liber(it) Geraadpleegd op 07-02-2008