Draisine (railvoertuig)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Draisine in een transportmuseum in Bulgarije

Een draisine is een klein aangedreven railvoertuig, meestal te licht om voor het trekken van wagons benut te kunnen worden. Draisines worden gebruikt voor inspectieritten, om de spoorarbeiders naar de plaats van de spoorwerken te brengen en dergelijke. Het vervoermiddel werd uitgevonden door Karl von Drais.

De eerste draisines waren met spierkracht aangedreven vierwielige railvoertuigen. Ze werden gebruikt door onderhoudsmonteurs van de spoorwegen. Wat later kwamen draisines die door middel van pedalen werden voortgestuwd. Die noemt men ook wel spoorfiets.

Een draisine dient niet verward te worden met een lorrie, die laatste is namelijk niet aangedreven.

Tegenwoordig worden bij de spoorwegen uitsluitend nog benzine- en dieseldraisines gebruikt.

Auto als draisine[bewerken]

Soms wordt een auto tot draisine omgebouwd. Dat kan door de autowielen te vervangen door spoorwielen, uiteraard met de juiste spoorwijdte, maar ook door spoorwielen te monteren en de autowielen te laten zitten. In het laatste geval houden de banden van de aangedreven wielen contact met het spoor.

Een probleem is dat een auto slechts in één richting normaal kan rijden (het is een eenrichtingsvoertuig), op het spoor is keren op de gewone manier onmogelijk. Om het probleem op te lossen, wordt onder de spoorauto een dommekrachtmechanisme gemonteerd. Hiermee wordt draisine boven het spoor gelicht en 180° rond de spil gedraaid.[1]

Ook bestaat de mogelijkheid dat, terwijl de wagen op een overweg staat, de spoorwielen worden ingetrokken, waarna de draisine een normale auto is geworden en over de weg kan rijden.

1rightarrow blue.svg Zie ook Rail-wegvoertuig

Recreatief[bewerken]

Op niet meer in gebruik zijnde stukken spoor wordt in sommige landen recreatief met spierkrachtdraisines gereden. Dergelijke wagentjes kunnen door twee personen gemakkelijk van het spoor getild worden, zodat er geen probleem is als twee draisines elkaar op het spoor tegenkomen.

Railbikes in België[bewerken]

In België worden draisines veelal rail-bikes genoemd. Er zijn vier voormalige spoorweglijnen die door spoorfietsen worden bereden.

Spoorfietsen in Nederland[bewerken]

In Nederland ligt tussen Groesbeek - Kranenburg - Kleve een buiten dienst gestelde spoorlijn van 15,5 km waarop in twee richtingen, volgens dienstregeling gefietst kan worden. Dit is vooralsnog de enige plek in Nederland waar spoorfietsen mogelijk is. Momenteel wordt in Friesland onderzoek gedaan om ook daar het spoorfietsen te introduceren op delen van het voormalige spoortracé Leeuwarden - Anjum. Dit project is een initiatief van de stichting Noord Friesche Lokaal Spoorwegmaatschappij die op basis van deze voormalige NFLS-lijn een marketing instrument heeft ontwikkeld onder de naam Dokkumer Lokaaltje, en waarbij de spoorfietsen onderdeel zijn van het marketingbedrijf. Om het spoorfietsen te introduceren wil de stichting een 4,7 kilometer lang traject vanaf Jelsum via Koarnjum en Britsum naar Stiens aanleggen.

Externe links[bewerken]

Foto's[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties