Koninklijke DSM NV

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Dutch State Mines)
Ga naar: navigatie, zoeken
Koninklijke DSM NV
Koninklijke DSM NV
Het hoofdkantoor in Heerlen.
Het hoofdkantoor in Heerlen.
Beurs Euronext: DSM
Oprichting 1902
Sleutelfiguren Feike Sijbesma, CEO
Rolf-Dieter Schwalb, CFO
Hoofdkantoor Het Overloon 1
6411 TE Heerlen
Werknemers 22.224 (jaareinde 2011)
Producten Allerlei producten voor industrieën
Omzet Gestegen € 9,131 miljard (2012)
Winst Gestegen € 1,109 miljard (2012)
Website DSM
Portaal  Portaalicoon   Economie
Het Chemelot-terrein in Geleen, met o.a. chemiefabrieken van DSM
Koninklijke Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek in Delft, sinds 1998 een onderdeel van DSM

Koninklijke DSM N.V. is een Nederlands chemiebedrijf, dat internationaal actief is. Het bedrijf is voortgekomen uit de voormalige Nederlandse Staatsmijnen, en de naam was dan ook oorspronkelijk een afkorting voor Dutch State Mines.[1] DSM heeft enkele honderden vestigingen over de gehele wereld. Het hoofdkantoor is gevestigd in Heerlen en sinds 1 mei 2007 is Feike Sijbesma voorzitter van de Raad van Bestuur.

Geschiedenis[bewerken]

Staatsmijnen[bewerken]

DSM is in 1902 opgericht als staatsbedrijf voor de exploitatie van ondergrondse steenkoolreserves in Limburg. Later zijn daar de productie van ammoniak en kunstmest bijgekomen op basis van bijproducten die vrij kwamen bij het vergassen van steenkool. In 1960 behaalden de Nederlandse steenkoolmijnen een recordproductie van 23 miljoen ton. De kostprijs lag echter hoger dan die van geïmporteerde steenkool. Bovendien werd er een grote gasvondst gedaan in het Groningse Slochteren. Dit leidde tot een regeringsbesluit om de steenkolenmijnen te sluiten. In 1965 werd hiermee gestart en in 1973 werd de laatste mijn gesloten. In dat jaar werd ook besloten om de afkorting DSM voortaan als naam te dragen.

Overschakeling naar petrochemie[bewerken]

Na sluiting van de mijnen in Limburg werd om de daaruit voortvloeiende werkloosheid tegen te gaan nieuwe industrie ontwikkeld in Limburg. Een van de zwaartepunten in die ontwikkelingen was de petrochemische industrie, die werd opgezet onder de vlag van het oude mijnbouwbedrijf DSM. De naam bleef daarbij behouden. Voor DSM trad hiermee een nieuwe fase in. Al sinds de jaren 30 had DSM chemische kennis vergaard en DSM breidde de chemische activiteiten sterk uit. Eerst lag de nadruk sterk op bulkchemicaliën, maar de productie verschoof meer naar eindproducten als bijvoorbeeld plastics en industriële en fijne chemicaliën.

Beursgang en overschakeling naar fijnchemie[bewerken]

De Nederlandse Staat was tot 1989 de enige aandeelhouder. DSM ging in dat jaar naar de beurs en de Staat verkocht in twee transacties in totaal 69% van de aandelen. In februari 1996 bracht de overheid nogmaals 20% naar de markt en ten slotte werd in maart 1996 het laatste aandelenbelang verkocht.

De geleidelijke verschuiving van activiteiten resulteerde in 2002 in de verkoop van de petrochemische fabrieken aan het Saoedische bedrijf SABIC. In 2007 nam DSM definitief afscheid van de bulkchemie. De onderneming legt zich nu toe op producten die toepassingen vinden in, onder andere, de voedingsmiddelenindustrie, de gezondheidssector, automobielindustrie, verf en bouw.

Internationalisering[bewerken]

In de 21e eeuw richtte het bedrijf zich in toenemende mate op de opkomende markten in onder andere China en India.

In januari 2012 maakte DSM bekend samen met het Amerikaanse bedrijf POET te investeren in een fabriek voor de productie van bio-ethanol uit maiskolven, bladeren en stengels die op de akkers achterblijven na de oogst. DSM levert zo’n 30 enzymen en een unieke gistsoort om de plantenresten in ethanol om te zetten. De fabriek werd gebouwd in de Amerikaanse staat South Dakota en de productiecapaciteit bedraagt zo'n 75 miljoen liter op jaarbasis. Het betrof een investering van 250 miljoen dollar, gelijk verdeeld over de twee joint venture partners.[2].

In het vierde kwartaal van 2013 splitste DSM een deel van haar farmadivisie 'DSM Pharmaceuticals Products' af en bracht deze vervolgens samen met het Amerikaanse private equitybedrijf JLL Partners onder in een joint venture.[3] Na de oprichting kocht het dochterbedrijf met de werknaam NewCo de Canadese branchegenoot Patheon op.[3]

Tijdlijn[bewerken]

  • 1902: Oprichting Staatsmijnen
  • 1906: Eerste kolen van mijn Staatsmijn Wilhelmina
  • 1906: Nieuw hoofdkantoor in Heerlen
  • 1913: Mijnbouwactiviteiten in Staatsmijn Emma en Staatsmijn Hendrik
  • 1919: De cokesfabriek Emma (of Emma I) te Treebeek vormt het begin van de chemische activiteiten van DSM
  • 1921: Fabriek Emma levert eerste gas aan gemeente Sittard
  • 1926: Ingebruikname Staatsmijn Maurits te Geleen, een mijn voor delving van vetkool. Deze zou uitgroeien tot de grootste kolenmijn in Europa
  • 1927: DSM start met de bouw van een kunstmestfabriek in Geleen, het Stikstof Bindings Bedrijf (SBB)
  • 1928: Oprichting eigen gasdistributiebedrijf
  • 1929: Ingebruikname cokesfabriek Maurits te Geleen
  • 1930: Productie eerste kunstmest
  • 1939: Bouw Centraal Laboratorium te Geleen
  • 1945: Cokesproductie alleen nog in Staatsmijn Maurits
  • 1945: Sluiting van cokesfabriek Emma
  • 1947: DSM richt kennisdochter Stamicarbon op voor het beheer van patenten
  • 1951: Begin bouw cokesfabriek Emma II te Beek
  • 1952: Start productie Caprolactam
  • 1954: Sluiting cokesfabriek Emma I (29 juli)
  • 1954: Opening cokesfabriek Emma II (15 oktober)
  • 1956: Start productie ureum
  • 1959: Eerste hogedruk polyetheenfabriek in gebruik
  • 1963: Eerste naftakraker van DSM (NAK 1) wordt in gebruik genomen
  • 1962: Bouwwerkzaamheden aan nieuwe Staatsmijn Beatrix worden gestopt
  • 1964: DSM bouwt eerste melaminefabriek
  • 1965: In Flixborough verrijst DSM Caprolactamfabriek
  • 1966: Besluit om de mijn Maurits te sluiten
  • 1967: De Staatsmijnen worden verzelfstandigd tot de "NV Nederlandse Staatsmijnen".
  • 1968: Sluiting cokesfabriek Maurits (5 april) en Emma II (18 december); cokesproductie dan definitief gestopt
  • 1969: Opsplitsing organisatie in 6 divisies
  • 1972: Oprichting Unie van Kunstmestfabrieken (UKF)
  • 1973: De laatste steenkoolmijn wordt gesloten
  • 1974: Start productie ABS-fabriek
  • 1975: Er vallen 14 doden door een explosie van de naftakraker NAK 2 als gevolg van een breuk in de leiding
  • 1976: DSM neemt eerste PP-fabriek in gebruik
  • 1973: DSM begint met verkoop van DL-fenylglycine aan Gist-Brocades
  • 1983: Oprichting van DSM Resins
  • 1987: DSM neemt Andeno over
  • 1988: Start productie zoetstof aspartaam
  • 1989: DSM naar de beurs
  • 1989: DSM neemt het Amerikaans Copolymer Rubber & Chemical Corporation over
  • 1990: Start productie Stanyl
  • 1990: Oprichting DSM Elastomers
  • 1990: Bouw eerste Dyneema-fabriek
  • 1991: Overname ACF Chemie
  • 1992: DSM Engineering Plastics Emmen ontstaat
  • 1993: Overname fijnchemie van Bristol-Myers Squibb
  • 1996: Onderbrengen van DSM Utilities in EDEA
  • 1996: De Nederlandse Staat verkoopt haar laatste aandelen DSM.
  • 1997: Overname Vestolen in Gelsenkirchen
  • 1997: Verkoop van Curver aan Rubbermaid Inc.
  • 1998: Overname Gist-Brocades
  • 1998: Divisies Gist-Brocades opgenomen in cluster Life Science Products
  • 2000: DSM kondigt strategie Vision 2005 aan met o.m. de divestering van de Petrochemie.
  • 2000: Overname Amerikaanse bedrijf Catalytica Pharmaceuticals
  • 2001: Verkoop van DSM Engineering Plastic Products aan Quadrant en EBN aan de Nederlandse staat
  • 2002: Overdracht DSM Petrochemicals aan SABIC
  • 2002: DSM viert zijn 100-jarig bestaan
  • 2002: DSM krijgt predicaat Koninklijk
  • 2003: Acquisitie van Roche Vitamins & Fine Chemicals Division
  • 2005: Acquisitie van NeoResins (onderdeel van Avecia)
  • 2005: Verkoop van DSM Bakery Ingredients aan Gilde Investment Management
  • 2006: DSM stopt productie zoetstof aspartaam
  • 2007: DSM spreekt het voornemen uit de bulkchemie te verkopen en gaat zich toeleggen op voedings- en gezondheidsproducten en * hoogwaardige materialen
  • 2008: DSM start met de verkoop van diverse bulkchemie businessgroepen. Caprolactam en Acrylonitril zullen vooralsnog als enige bulkchemiefabrieken bij DSM blijven.
  • 2008: DSM kondigt een recordjaar aan. De winstverwachting wordt bijgesteld naar 1,08 miljard euro.
  • 2008: DSM wordt getroffen door de economische crisis. DSM legt diverse fabrieken stil en de winstverwachting wordt naar beneden bijgesteld naar 1 miljard euro.
  • 2009: DSM verkoopt Stamicarbon aan Maire Tecnimont (38 miljoen euro)
  • 2010: DSM verkoopt AGRO en Melamine aan Orascom CI (310 miljoen euro).
  • 2010: DSM verkoopt Elastomeren (rubber) aan Lanxess (310 miljoen euro).
  • 2012: Overname Kensey Nash. Dit Amerikaanse bedrijf is actief op het vlak van regeneratieve geneesmiddelen en versterkt daarmee DSM's biomedische activiteiten. Het bod bedraagt 255 miljoen euro.
  • 2012: DSM verandert logo.
  • 2012: Overname Tortuga (Animal Nutrition and Health) in Brazilië.
  • 2012: Overname Fortitech (Human Nutrition and Health) in de VS.
  • 2013: DSM richt samen met private-equity een nieuw farmabedrijf op en brengt DSM Pharmaceutical Products daarin onder.

Niet-commerciële activiteiten[bewerken]

DSM vertegenwoordigt een belangrijk element in de Limburgse samenleving. Het bedrijf sponsort al vele jaren een breed scala aan sociaal-culturele activiteiten. Bekend waren vanaf 1957 de DSM-kunstkalenders, fraai vormgegeven boekwerken, vanaf 1963 samengesteld door de kunsthistoricus prof. dr. J.J.M. Timmers.[4] In de diverse bedrijfgebouwen hangen kunstwerken uit de eigen DSM-kunstcollectie.[5] In samenwerking met verschillende Limburgse musea ondersteunt het bedrijf het project Kerncollectie Limburg, dat een overzicht geeft van Limburgse kunst van 1870 tot 1970. Hieruit vloeide in 2002 de expositie Van Cuypers tot Dibbets voort in het Maastrichtse Bonnefantenmuseum.[6] DSM is tevens sponsoring partner van dit museum en de tweejaarlijkse kunstprijs BACA International. In 2006 en 2007 ondersteunde DSM een project van enkele studenten van de mode-afdeling van de Academie Beeldende Kunsten Maastricht in Brazilië. Het project vormde de kiem van het mode-evenement Fashionclash in Maastricht.

Noten[bewerken]

  1. Joh. de Vries, “De Generale thesaurie in de twintigste eeuw”, in: Van tresorie tot thesaurier-generaal: zes eeuwen financieel beleid in handen van een hoge Nederlandse ambtsdrager, red. J.Th. de Smidt en R.M. Sprenger, Uitgeverij Verloren, Hilversum, 1996, p. 422
  2. DSM persbericht: DSM en POET gaan samen biobrandstoffen produceren Geraadpleegd op 2012-01-29
  3. a b DSM voltooit afsplitsing farmatak. De Telegraaf (19 november 2013) Geraadpleegd op 19 november 2013
  4. In 1977 verscheen het lijvige, viertalige boekwerk Synthese voort, eveneens onder redactie van Timmers, dat een synthese vormt van 20 jaar DSM-kalenders en een ode brengt aan de Limburgse cultuur.
  5. Zie 'DSM Art Collection' op vbcn.nl.
  6. 'Van Cuypers tot Dibbets' op website bonnefanten.nl.

Externe link[bewerken]