Dwarsregeltransformator

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De 400 MVA 220/155 kV ELIA Phase-Shifter te Monceau-sur-Sambre in de proefbank. Hij zorgt voor een regelbare verbinding tussen België en Chooz in Frankrijk

De dwarsregeltransformator wordt in het hoogspanningsnet toegepast om het transport van elektriciteit beter te besturen en te verdelen. De dwarsregeltransformator verschuift de fasehoek tussen de in- en uitgaande wisselspanning, waardoor het vermogen toeneemt. De spanning tussen de in- en uitgang blijft hierbij gelijk.

Werking[bewerken]

Spanningsvectoren
Schematisch opbouw

Tussen de fase spanningsvectoren van een driefasen elektriciteitsnet zit een hoek van 120º. Tussen de vectoren onderling zit de lijnspanning. Door nu (een fractie van) de spanning tussen twee vectoren op te tellen bij de derde vector zal de spanning in loodrechte richting verschuiven. Hoe groter de hoek van de vector afwijkt van zijn normale richting, hoe groter de dwarshoek (max. 30º) en hoe groter het vermogen.

Constructie[bewerken]

De dwarsregeltransformator bestaat per fase (dus 3 maal voor 1 eenheid) uit een serietransformator en een regeltransformator. De secundaire zijde van de serietransformator wordt hierbij gevoed met de spanningen uit de regeltransformator van de twee andere fasen. Door de secundaire spanning van de regeltransformator te regelen wordt de gewenste dwarshoek ingesteld.

Voordeel[bewerken]

Met een dwarsregeltransformator kan, door het variëren van de dwarshoek, de vermogensstroom zowel in grootte als in richting regelen of zelfs de andere kant op te sturen. Dit maakt het voor een netbeheerder mogelijk om de energiestromen op het elektriciteitsnet te spreiden, met als doel een hogere betrouwbaarheid van het net en een betere benutting van de - grensoverschrijdende - netcapaciteit.

Toepassing[bewerken]

Dwarsregeltransformatoren worden toegepast in onderstations waar twee landelijke netten met elkaar gekoppeld zijn; ofwel op die locaties waar importstroom het land inkomt en exportstroom het land verlaat.

Onderstation Koppeling Spanning Vermogen In dienst
Meeden (Diele) Ned - Dui 380 kV 2 x 1000 MVA 2002/2003
Ophoven (Kinrooi) Bel - Ned 380 kV 2x 1400 MVA 2009[1]
Monceau-sur-Sambre Bel - Fra 220 kV/150 kV 400 MVA 2007
Zandvliet Bel - Ned 380 kV 1400 MVA 2008

Daarnaast zijn twee dwarsregeltransformatoren aanwezig in het 150 kV-net van Zuid-Holland.[2]

Onderstation Koppeling Spanning Vermogen In dienst
Delft Ned 150 kV 312 MVA
Leiden Ned 150 kV 290 MVA
Bronnen, noten en/of referenties
  • Tijdschrift Energietechniek - Februari 2003