Dylan Thomas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Standbeeld van Dylan Thomas, Maritime quarter, Swansea
Standbeeld van Dylan Thomas, Swansea

Dylan Marlais Thomas (Swansea, 27 oktober 1914New York City, 9 november 1953) was een dichter en schrijver uit Wales. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste dichters van de 20e eeuw.

Biografie[bewerken]

Vorming[bewerken]

Geboortehuis van Dylan Thomas

Dylan Thomas werd geboren in 1914 in Swansea in Wales. Zijn vader, D.J. Thomas, was leraar Engels aan de Swansea Grammar School en koos ervoor zijn zoon op te voeden in het Engels in plaats van in het Welsh, de taal van zijn moeder. Hij droeg ook zijn liefde voor literatuur over op zijn zoon.

Dylan Thomas ging op zijn elfde naar de middelbare school, waar zijn passie voor poëzie en literatuur zich duidelijk manifesteerde. Na enkele maanden publiceerde de schoolkrant zijn eerste gedicht The Song of the Mischievous Dog. Op zijn twaalfde publiceerde The Western Mail het gedicht His Requiem van Thomas. Later bleek dit gedicht gewoon plagiaat te zijn.

Na zijn schooltijd (in 1931) ging hij voor The South Wales Daily Post werken, een plaatselijke krant. Daar was hij achtereenvolgens corrector, reporter en freelance medewerker. Intussen sloot hij ook vriendschap met de dichter Vernon Watkins, met wie hij de rest van zijn leven een literaire relatie zou blijven behouden. Thomas toonde zich in die tijd ook een non-conformist: hij dronk veel te veel, hield zich niet aan afspraken, kleedde zich als een bohemien... Stuk voor stuk zaken die volgens hem beantwoordden aan het beeld van een dichter. Dylan Thomas schreef verder en af en toe werden ook gedichten van hem gepubliceerd. Eind 1933 en begin 1934 schreef hij zo'n 30 gedichten waarvan er 13 zijn eerste bundel haalden. Kenmerkend voor zijn vroege poëzie zijn het gebruik van alliteratie, binnenrijm en sprung rhythm.

Debuut[bewerken]

In 1934 verscheen die eerste dichtbundel, 18 Poems, die in literaire kringen op veel bijval kon rekenen. Intussen huurde hij een kamer in Londen, waar hij zijn losse levenswandel verder zette en zich ontpopte tot een zwaar drinker. Zijn tweede bundel, 25 Poems, die ook een pak gedichten bevat uit de productieve periode 1933-1934, verscheen in 1936, terwijl Thomas in armoede in London en Wales leefde. De terugkerende thema's in zijn poëzie zijn leven, dood, nostalgie en het verlies van onschuld.

In 1936 leerde hij de Ierse danseres Caitlin Macnamara kennen in een pub in Engeland. Macnamara en Thomas huwden het jaar nadien en huurden een huis in Laugharne in Wales. Hoewel het huwelijk standhield, was het van bij het begin stormachtig: geldproblemen, drankproblemen (ook Caitlin Macnamara was een zware drinker) en ruzies. Samen kregen ze twee zoons en een dochter.

Thomas legde zich vanaf dan ook toe op proza. The Map of Love (1939) bevat, naast 16 gedichten, ook zeven verhalen. Een jaar later publiceerde hij de verhalenbundel Portrait of the Artist as a Young Dog (in het Nederlands vertaald door Hugo Claus), een autobiografisch werk.

Tijdens de oorlog schreef hij, in opdracht van het Ministerie van Propaganda, filmscripts die als bedoeling hadden de soldaten te vermaken. Dylan Thomas schreef een aantal scripts, die door geldgebrek echter nooit gerealiseerd zouden worden. Na de oorlog kreeg Thomas een wekelijkse rubriek op de radio, waar hij gedichten voorlas en besprak. Zijn betoverende stem kluisterde wekelijks massa's mensen aan de radio.

Doorbraak[bewerken]

Boathouse van de familie Thomas in Laugharne

De grote doorbraak naar internationale roem kwam er met de bundel Death and Entrances (1946). Intussen was het gezin van Dylan Thomas verhuisd naar het bekende Boat House in Laugharne. Onder andere omdat de geldnood bleef aanhouden, trok Dylan Thomas in 1950 naar Amerika om er voorleessessies te geven. Zijn volledige honorarium ging echter op aan drank.

Samen met zijn vrouw Caitlin vertrekt hij in 1952 voor de tweede maal naar Amerika, waar hij dit keer bomvolle zalen trekt met zijn voorleessessies. Het succes is enorm. Na deze tournee bezoekt hij de VS nog enkele keren, maar komt nauwelijks nog aan schrijven toe. In 1952 verschijnt de bundel Collected Poems, met de bekende villanelle Do not go gentle into that good night, een gedicht over de dood van zijn vader. In hetzelfde jaar werkt hij ook zijn hoorspel Under Milk Wood af (eveneens vertaald door Hugo Claus).

In april 1953 vertrekt Dylan Thomas opnieuw naar de VS voor de Amerikaanse première van Under Milk Wood. Opnieuw vallen hem enorme successen ten deel. Hij ontmoet er ook de componist Igor Stravinsky, die hem vraagt het libretto voor een opera te schrijven (waar hij nooit aan toe komt). De reis put hem uit, maar in oktober van dat jaar vertrekt hij opnieuw en logeert in het Chelsea Hotel in New York. Op 5 november 1953 gaat hij op stap en keert meer dood dan levend terug in het hotel. Algemeen wordt aangenomen dat de combinatie van drank ("I've had 18 straight whiskies. I think that's the record", had hij die avond nog gezegd) en zijn suikerziekte hem fataal werd. Dylan Thomas raakt in coma en sterft op 9 november. Hij ligt begraven in Laugharne.

Invloed[bewerken]

Na zijn dood is de belangstelling voor het werk van Dylan Thomas vanaf de jaren zestig alleen maar toegenomen. John Lennon wilde absoluut een afbeelding van de dichter op de hoes van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band van The Beatles, omdat de dichter een grote invloed had op zijn eigen teksten. De naam 'Dylan' is van invloed geweest op de keuze van zijn nieuwe naam door zanger Bob Dylan, die als Robert Zimmerman is geboren.

Het grote succes van Dylan Thomas na zijn dood heeft met een aantal zaken te maken. Vooreerst is er uiteraard de kwaliteit van zijn werk, waarin de klankkleur van de woorden en het ritme van de zinnen in belangrijke mate de gedichten bepalen. Daarnaast is er ook de mythevorming: Dylan Thomas wordt vaak ingedeeld bij de artiesten die ten onder gingen aan hun eigen succes (James Dean, Arthur Rimbaud, Kurt Cobain). Ook de voorleessessies en radio-optredens (en de opnames hiervan) droegen mede dankzij zijn sonore, bezwerende stem bij tot de populariteit van zijn werk.

Werken[bewerken]

Een beknopte bibliografie van Dylan Thomas.

Gedichten[bewerken]

Was there a time van Dylan Thomas op een muur in Leiden
  • Eighteen Poems (1934)
  • Twenty-five Poems (1936)
  • The Map of Love (1939)
  • The World I Breathe (1939 - VS)
  • New Poems (1943 - VS)
  • Deaths and Entrances (1946)
  • In Country Sleep (1952)
  • Collected Poems 1934-1952 (1952)
  • Collected Poems 1934-1953 (1953)

Korte verhalen[bewerken]

  • Portrait of the Artist as a Young Dog (1940)
  • A Prospect of the Sea (1955)
  • Adventures in the Skin Trade (1955)

Radiospelen[bewerken]

  • Quite one Early Morning (1944)
  • Holiday Memory (1946)
  • Return Journey (1947)
  • A Child's Christmas in Wales (1950)
  • A Story (1953 - geschreven voor BBC televisie)
  • Under Milk Wood (1953)

Andere[bewerken]

  • The Doctor and The Devils (1953 - filmscript)