E. du Perron
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Charles Edgar (Eddy) du Perron (meestal aangeduid als E. du Perron) (Meester Cornelis, (West-Java), 2 november 1899 — Bergen, 14 mei 1940) was een Nederlands dichter, criticus en prozaschrijver. Hij richtte samen met Menno ter Braak en Maurice Roelants het invloedrijke literaire tijdschrift Forum op. Een deel van zijn werk (tot 1925) publiceerde hij onder het pseudoniem Duco Perkens. Andere pseudoniemen waren Joseph Joséphin, Bodor Guíla, W.C. Kloot van Neukema, Cesar Bombay en Angèle Baedens.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
Du Perron groeide op in Nederlands-Indië, waar zijn vader ondernemer was. Hij had een onbekommerde jeugd en hoefde zich eigenlijk geen zorgen te maken over zijn toekomst. In Indië was hij werkzaam als schrijver en journalist. In 1921 verhuisde hij met zijn ouders naar Europa, die gingen wonen op een kasteel in het Zuid-Belgische Gistoux. Zijn eerste manuscripten gaf hij uit op eigen kosten. Hij trouwde met Elisabeth de Roos en ging op het kasteel bij zijn ouders wonen; maar hij voelde zich in België niet op z'n plaats en zocht afleiding in Parijs, Brussel en Nederland. Hij mengde zich intensief in het literaire en artistieke leven van die tijd; zo was hij goed bevriend met de Franse schrijver en politicus André Malraux. Na de dood van zijn moeder in 1933 - zijn vader had in 1926 zelfmoord gepleegd in Brussel - bleek zijn erfdeel in rook opgegaan. In 1936 keerde hij daarom terug naar Nederlands-Indië, mede onder druk van het opkomende nationaal-socialisme; hij werkte daar als journalist en correspondent. Hij overleed vrijwel tezelfdertijd als zijn vriend Ter Braak, op 14 mei 1940 tussen tien en elf uur 's avonds, kort nadat op de radio de Nederlandse capitulatie voor de Duitse legers bekend was gemaakt. Ter Braak echter had zijn dood, zelfverkozen; Du Perron, die aan angina pectoris leed, stierf aan een hartaanval. Volgens zijn biograaf speelde du Perrons opwinding over de Nederlandse capitulatie hierbij een rol.
[bewerken] Werk
Du Perrons vroege werk, dat hij in eigen beheer uitgaf, was sterk beïnvloed door het modernisme, maar hij merkte al spoedig dat daar niet zijn kracht lag. De titels van zijn verhalen en dichtbundels geven het best aan waar het hem eigenlijk om ging: een kritische houding ten opzichte van de werkelijkheid alsmede een zekere onthechting van het dagelijks leven in Europa die hem de vrijheid gaven om heilige huisjes in te trappen. Net als zijn vriend Menno ter Braak was hij een groot bewonderaar van Multatuli, maar veel meer dan Ter Braak was hij diens culturele erfgenaam.
Du Perrons hoofdwerk Het Land van Herkomst (1935) is daarvan het beste voorbeeld. Behalve door Multatuli is het werk sterk door Malraux beïnvloed, maar veeleer is het een werk dat op zichzelf staat in de Nederlandse literatuur; het is in feite een autobiografische roman. Passages uit het Nederlands-Indië van zijn jeugd worden afgewisseld met grotendeels in Parijs spelende episoden, waarin du Perron een scherp tijdsbeeld van Europa geeft aan de hand van gesprekken met intellectuelen en kunstenaars. Daarin zijn veel van zijn naaste vrienden zijn terug te vinden, onder anderen Ter Braak (die optreedt als Wijdenes), Greshoff en Malraux. Door de frisheid van Du Perrons observaties en de levendigheid van zijn verbeelding wordt Het land van Herkomst tot de beste Nederlandse romans van de twintigste eeuw gerekend; het boek is tevens een afrekening met de hypocriete moraal van zijn tijd, die Du Perron steeds meer afmat aan de in zijn ogen veel te gedweeë houding van zijn tijdgenoten tegenover het opkomende nationaalsocialisme, dat in zijn geboorteland Nederlands-Indië over een grote aanhang beschikte.
De rest van zijn werk bestaat grotendeels uit essays en polemieken, waarvan er vele verschenen in Forum.
[bewerken] Bibliografie
- 1923 - Manuscrit trouvé dans une poche
- 1924 - Kwartier per dag (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1924 - Het roerend bezit (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1925 - Agath (onder pseudoniem W.C. Kloot van Neukema)
- 1925 - De behouden prullenmand (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1925 - Claudia (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1925 - Filter (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1925 - Een tussen vijf (onder pseudoniem Duco Perkens)
- 1926 - Het boozige boekje
- 1926 - De koning en zijn min : eroties gedicht in veertien zangen
- 1926 - Bij gebrek aan ernst (verhalen) (vermeerderd in 1928 en 1932)
- 1927 - Poging tot afstand (gedichten)
- 1927 - Ballade der polderlandsche onrustige kapoenen
- 1927 - Alle de rozen, of Het gesprek bij maanlicht
- 1927 - De behouden prullemand
- 1927 - Een voorbereiding, zijnde de cahiers van Kristiaan Watteyn
- 1928 - Gebed bij de harde dood
- 1929 - Nutteloos verzet
- 1930 - Parlando (gedichten)
- 1931 - Voor kleine parochie
- 1931 - Vriend of vijand
- 1932 - Mikrochaos
- 1933 - Tegenonderzoek
- 1933 - Uren met Dirk Coster (essay)
- 1934 - De smalle mens (essay)
- 1935 - Het land van herkomst (roman)
- 1936 - Blocnote klein formaat (essay)
- 1937 - De man van Lebak
- 1938 - Multatuli, tweede pleidooi
- 1939 - Schandaal in Holland
- 1941 - De grijze dashond (gedicht) (met inleiding van Simon Vestdijk)
- 1942 - Een grote stilte
- 1943 - Scheepsjournaal van Arthur Ducroo
- 1955-1959 - Verzameld werk
- 1962-1967 - Menno ter Braak/E.d.P. Briefwisseling 1930-1940
- 1977-1990 - Brieven
[bewerken] Bijzonderheid
- Er bestaat een naar Du Perron vernoemde literatuurprijs, de E. du Perronprijs.
- Du Perron schreef erotische poëzie onder het pseudoniem Cesar Bombay.
[bewerken] Externe links
- Eddy du Perron Genootschap
- Biografisch Woordenboek van Nederland - biografie
- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren (dbnl)
- Koninklijke Bibliotheek - deelcollectie E. du Perron
Bronnen, noten en/of referenties:
Kees Snoek: E. du Perron. Het leven van een smalle mens. Uitg. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 2005. ISBN 9038869541
