ECHELON
ECHELON is de naam waaronder de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland zich gezamenlijk inspannen om wereldwijd alle vormen van communicatie af te luisteren. De verkregen informatie wordt Signals Intelligence genoemd, in jargon afgekort als SIGINT. De gezamenlijke inspanning is gebaseerd op het United Kingdom-USA Communications Intelligence Agreement, beter bekend als het UKUSA-akkoord. Dit akkoord werd in 1948 gesloten.
Inhoud |
[bewerken] Werking
Het systeem ontleent zijn naam aan een bepaald type computer -Echelon- dat sinds de jaren '70 werd gebruikt om in de gigantische hoeveelheid verzamelde data de spreekwoordelijke 'Speld in de Hooiberg' te vinden.
De zogenaamde volglijsten zijn een fundamenteel concept in de inspanningen. Op deze lijsten staan de targets die afgeluisterd moeten worden. Alle bekende informatie van deze targets - zoals namen, telefoonnummers, internetadressen - worden als een trefwoord gebruikt om de onderschepte communicatie te doorzoeken. De verzameling trefwoorden worden de ECHELON Dictionaries genoemd.
Hoewel de vijf aangesloten organisaties (zie hieronder) de targets onderling verdeeld hebben, zijn alle organisaties in het bezit van de complete Dictionaries waarmee ze de door hen onderschepte communicatie doorzoeken.
Eind jaren '90 werd het originele ECHELON-systeem geüpdatet naar ECHELON II.
[bewerken] Organisaties
De met afluisteren belaste geheime diensten van de vijf landen aangesloten bij het UKUSA-akkoord zijn:
- Verenigde Staten van Amerika - National Security Agency (NSA)
- Verenigd Koninkrijk - Government Communications Headquarters (GCHQ)
- Canada - Communications Security Establishment (CSE)
- Australië - Defense Signals Directorate (DSD)[1]
- Nieuw-Zeeland - Government Communications Security Bureau (GCSB)[2]
[bewerken] Bases
Een groot deel van de communicatie wordt afgeluisterd vanuit een aantal bases waarvandaan de up- en downlink van communicatiesatellieten wordt opgevangen. Enkele van deze bases zijn:
- Fort Meade (Maryland, VS) (hoofdkwartier van de NSA)
- Geraldton (West-Australië, Australië)
- Menwith Hill (Yorkshire, Engeland)
- Misawa Air Base (Japan)
- Morwenstow (Cornwall, Engeland)
- Pine Gap (Noordelijk Territorium, Australië - nabij Alice Springs)
- Sabana Seca (Puerto Rico - VS)
- Shoal Bay (Nieuw-Zuid-Wales, Australië)
- Sugar Grove (West Virginia, VS)
- Yakima (Washington, VS)
- Waihopai (Nieuw-Zeeland)
- Westkaap (Nieuw-Zeeland)
[bewerken] Controverse
Op 5 juli 2000 besloot het Europees Parlement tot het opzetten van een tijdelijke commissie om onderzoek te doen naar ECHELON. De reden hiervoor was een rapport genaamd Interception capabilities 2000 waarin melding werd gemaakt van het gebruik van de door het ECHELON-netwerk vergaarde inlichtingen voor commerciële doeleinden van de bij het UKUSA aangesloten landen. Zo zou in 1994 het Franse concern Thomson-CSF een contract in Brazilië ter waarde van $ 1,3 miljard zijn misgelopen ten gunste van het Amerikaanse Raytheon als gevolg van onderschepte commerciële informatie die aan Raytheon zou zijn doorgespeeld. In datzelfde jaar zou Airbus een contract van $6 miljard in Saoedi-Arabië zijn misgelopen ten gunste van de Amerikaanse bedrijven Boeing en McDonnell Douglas omdat via ECHELON alle onderhandelingen tussen Airbus en Saoedi-Arabië waren afgeluisterd en de informatie werd doorgespeeld aan de beide Amerikaanse bedrijven.
[bewerken] Zie ook
- Geheime dienst
- Nationale Signals Intelligence Organisatie
- Office of Intelligence Liaison
- Operatie Gladio
| Referenties |
Bronnen, noten en/of referenties:
- NRC - Dossier Codenaam Echelon
- Patrick Radden Keefe, Chatter: dispatches from the secret world of global eavesdropping, Random House Publishing, New York, NY, ISBN 1400060346, 2005
 |
Zie de categorie Echelon van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
