eHealth
eHealth, e-Health, telehealth, telegeneeskunde, telemedicine, is het toepassen van informatie- en communicatietechnologie ten dienste van de gezondheidszorg.[1][2][3][4] eHealth omvat diverse technieken, projecten, services en systemen die op afstand werkzaam zijn, van oudsher vooral via de telefoonlijn, maar sinds de wijdere beschikbaarheid van breedbandverbindingen steeds meer via het internet. eHealth kan personeelsdruk verminderen en kosten besparen. Het gerelateerde vakgebied medische informatiekunde richt zich vooral op de techniek en niet zozeer op internettoepassingen.
Doordat het fysieke contact ontbreekt kan de zorgverlener geen gebruik maken van lichamelijk onderzoek of non-verbale communicatie maar is afhankelijk van wat de patiënt hem vertelt.[5] Wel kunnen biometrische gegevens doorgezonden worden.[6] Diverse richtlijnen voor zorgverleners stellen dat zorgverlener en patiënt elkaar wel gezien moeten hebben. Gezien de onveiligheid van het internet kan privacygevoelige informatie bij onbevoegden terechtkomen.[5]
De term eHealth komt voor het eerst in 1999 voor in de wetenschappelijke literatuur.[7] Door onder andere de World Health Organization en Europese Unie worden richtlijnen opgesteld ter bevordering van eHealth. In landen waar de afstanden groter zijn (Canada, VS) is eHealth sterk aanwezig.
In 2004 liep een pilootproject in België met het Wit-Gele Kruis waarbij hulpbehoevende bejaarden en chronisch zieken vanop afstand worden gevolgd.[6] Onderzoeksresultaten in Nederland wijzen uit dat wanneer er gebruikgemaakt wordt van hulp op afstand, het aantal fysieke verwijzingen van patiënten naar het ziekenhuis met 70% afneemt. De artsenvereniging Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst en het Nederlands Huisartsen Genootschap hebben elk richtlijnen doen verschijnen over het online doen van consulten.[5][8]
Inhoud |
[bewerken] Ontwerp en Implementatie
Er zijn diverse modellen en frameworks voor het ontwerpen van eHealth technologieën. Veel van die modellen zijn expert-gericht of komen uit de software engineering. Echter, voor duurzame eHealth-technologieën is participatie van stakeholders van belang. Dit houdt in dat stakeholders (betalers, zorgverleners, patiënten) gedurende het ontwerpproces betrokken worden om de toegevoegde waarden (klinisch, gedrag, zorgorganisatie) te bepalen en te testen of de technologie in wording daaraan voldoet. Inzichten uit persuasieve technologie en business modelling zijn van belang om de behoeftes van stakeholders te vertalen in gebruikersgerichte designs en om business modellen op te stellen voor de implementatie. Om dit proces te begeleiden is een holistische aanpak nodig die gebruikers, technologie en de sociaal-economische omgeving addreseert in ontwerp en implementatie. Deze aanpak is beschikbaar (Grounding eHealth, Nijland, 2011) en zal via een eHealthwiki toegankelijk zijn (in wording).
[bewerken] Toepassingen
- Telemonitoring - Het op afstand toezicht houden op patiënten die niet op dezelfde locatie zijn als de zorgverlener. Bijvoorbeeld een cardioloog kan via de bloeddrukmeter en de weegschaal van de patiënt een waarschuwing krijgen dat mogelijk hartfalen dreigt; een ingebouwde defibrillator kan de locatie doorgeven van een patiënt die onwel is.[9][10]
- Telecoaching - begeleiding op afstand. Dit is meestal een langer proces met diverse contactmomenten, bijvoorbeeld voor fysiotherapie of psychologische hulp.
- Telezorg of zorg op afstand - Het aanbieden van zorg voor de oude mensen en mensen in fysiek minder goede staat zodat ze zelfstandig in hun eigen huis kunnen blijven wonen waarbij geen direct contact is met zorgverlener.
- Teleconsultatie - Het raadplegen van een zorgverlener op afstand door een patiënt of andere zorgverlener.[11]
- Telediagnose - diagnose op afstand, voornamelijk in onherbergzame gebieden.
- Teleradiologie - verzenden van resultaten van medische beeldvorming.
- Telechirurgie - chirurgie op afstand met behulp van robots.
[bewerken] Elektronisch patiëntendossier
Het Huisarts Informatie Systeem waarmee de huisartsen in Nederland hun dossier bijhouden, heeft vaak een eigen, besloten netwerk. Huisartsen met eenzelfde systeem, kunnen tijdens avond- nacht- en weekenddiensten via dit netwerk het dossier van hun collega inzien. De rijksoverheid wil dat alle artsen verplicht hun gegevens inbrengen in een landelijk elektronisch patientendossier. Hier bestaat nogal kritiek op; in april 2011 heeft de Eerste Kamer de invoering tegengehouden, omdat men twijfelt of de privacy wel voldoende beschermd is.[12]
[bewerken] Technieken
- Domotica - Integratie van technologie en diensten in huis zodat zorgbehoevenden langer thuis kunnen blijven wonen
- Settopbox - Elektronisch apparaat wat de televisie verbindt met externe bronnen en het signaal decodeert zodat het op de TV te zien is. Wordt veel gebruikt bij teleconsultatie en telemonitoring.
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties
|
