Springkomkommer
| Springkomkommer | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Onrijpe vrucht |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| soort | |||||||||||||||||||
| Ecballium elaterium (L.) A.Rich. (1824) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De springkomkommer, spuitkomkommer of ezelskomkommer (Ecballium elaterium, synoniem: Momordica elaterium) is een plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae). De soort groeit in Zuid-Europa langs de mediterrane kust en in West en Centraal-Azië.
De kruipende plant kan tot 60 cm hoog worden en groeit in wegbermen, akkerland en spoorwegbermen. Het dikke blad is grofgetand en aan de onderzijde wit behaard. De Springkomkommer is eenhuizig. De gele bloemen zijn klokvormig en eenslachtig. De Springkomkommer heeft een opmerkelijke manier van voortplanten (autochorie genoemd), hij maakt een stof aan die water aantrekt. Zo komt hij onder veel spanning te staan tot zo'n 6 bar. Zodra iets de vrucht aanraakt, breekt de vruchtsteel af en valt de vrucht van de plant, terwijl tegelijkertijd een opening op de afbreekplaats ontstaat en net als bij een champagnefles de inhoud wegspuit en met tachtig pitten ingebed in slijmerig, groen, vloeibaar vruchtvlees.
[bewerken] Bijbel
De springkomkommer wordt in de Bijbel kolokwint genoemd. Hij komt onder andere voor in 2 Koningen 4:38-41, waar Elisa de giftige vruchten met meel eetbaar maakt. Elders wordt de plant ter versiering gebruikt. Hij geldt dan ook als een bijbelse plant en wordt daarom in Nederland wel aangeplant in kerktuinen.
[bewerken] Gebruik
Vooral de vruchten zijn giftig en worden alleen voor medicinale doeleinden gebruikt. Giftigingsverschijnselen zijn waterige buikloop, verzwakte polsslag, stuipen, bewegingloosheid en afkoeling van het lichaam met een mogelijk snelle dood. De vrucht smaakt bitter en bevat cucurbitacine B, dat ontstekingsremmend werkt. Ook bevat de vrucht het giftige glucoside elaterine, dat huidirretatie kan geven.
[bewerken] Namen in andere talen
- Deens: Æselagurk, Springagurk
- Duits: Spritzgurke, Eselsgurke, Echte Springgurke
- Engels: Squirting cucumber
- Frans: Concombre d'âne, Momordique sauvage, Concombre sauvage
- Italiaans: Schizzetto, Elaterio, Cocomero asinino, Momordica selvatica
- Portugees: Pepino-de-S.Gregório, Pepino-selvagem
- Spaans: Pepino amargo, Pepino de lagarto, Pepinillo del diablo, Calabacilla amarga
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Ecballium elaterium op Wikimedia Commons. |
