Economie van Azerbeidzjan

Economie van Azerbeidzjan
Geldeenheid	1 Azerbeidzjaanse manat = 100 kepik
Fiscaal jaar	Kalenderjaar
Handelsorganisaties	OECD, GOS, GUAM, ECO en WTO
Statistische gegevens)
BBP rangorde	76de (2011)
BBP	$93,2 miljard (2011)
Groei van BBP	0,2% (2011)
BBP per capita	$10.200 (2011)
BBP volgens sectoren	landbouw (5,5%), nijverheid (62,7%), diensten (31,8%) (2011)
Inflatiepercentage	11,2% (2011)
Mankracht	6,12 miljoen (2011)
Mankracht volgens sectoren	diensten (49,6%), nijverheid (12,1%), landbouw (38,3%) (2008)
Werkloosheid	1,0% (2011)
Hoofdnijverheden	Aardolie, aardgas, chemie, auto's, elektronica, mijnbouw (kolen, chromiet, koper, boor) staal, bouw, textiel, voedingsmiddelen en toerisme
Handelspartners
Uitvoer	$23,48 miljard (2011)
Handelspartners	Italië 26,8%, Verenigde Staten 8,4%, Duitsland 7,1%, Frankrijk 6,7%, Tsjechië 4,9%, Rusland 4,4% (2010)
Invoer	$7,08 miljard (2011)
Handelspartners	Turkije 17,7%, Rusland 14,5%, Duitsland 9,9%, China 9,6%, Verenigd Koninkrijk 7,2%, Oekraïne 7,0% (2010)
Publieke financiën
Publieke schuldenlast	4,7% van BBP (2011)
Staatsinkomsten	$7,784 miljard (2011)
Staatsuitgaven	$20,560 miljard (2011)

Azerbeidzjan was, als onderdeel van de Sovjet-Unie, een communistisch land. Na de onafhankelijkheid van Azerbeidzjan in 1991 begon men direct de economie te hervormen, waarbij privatiseringen een belangrijke rol speelden.

Aardolie en aardgas zijn zeer belangrijke exportproducten van Azerbeidzjan. Het land werd daarbij geholpen door onder meer een sterke stijging van de olieprijs. Maar ook de binnenlandse bestedingen nemen toe. Nog niet alle Azerbeidzjanen profiteren van de economische groei, maar grote groepen beschikken over meer geld dan enkele jaren geleden. Al met al doet dat het vertrouwen in Azerbeidzjan toenemen en zijn meer buitenlandse bedrijven geïnteresseerd om in het land te investeren. Het toerisme in Azerbeidzjan is nog vrij kleinschalig, maar wint elk jaar aan belang.

Na het verkrijgen van de onafhankelijkheid in 1991 werd Azerbeidzjan lid van het IMF, de Wereldbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de Islamitische en de Aziatische Ontwikkelingsbanken. Het banksysteem van Azerbeidzjan bestaat uit de Centrale Bank van Azerbeidzjan, commerciële banken en niet-kredietverlenende instanties. De Centrale Bank werd in 1992 opgericht op basis van de Azerbeidzjaanse staatsspaarbank, een filiaal van de voormalige openbare spaarbank van de Sovjet-Unie. De Centrale Bank dient als centrale bank van Azerbeidzjan. Deze is bevoegd om de nationale munt, de Azerbeidzjaanse manat (= AZN), en alle commerciële banken te controleren. Twee grote commerciële banken zijn de staatsbedrijven Internationale Bank van Azerbeidzjan en de Unibank.

Door de toename van de uitgaven en de groeiende vraag naar de AZN steeg de economisch groei in het eerste kwartaal van 2007 naar 16,6%. De nominale inkomens en het maandloon stegen respectievelijk met 29 en 25%. Maar door de prijsverhogingen, meerbepaald in de non-olieindustrie van het land, steeg de inflatie. Azerbeidzjan toont enige tekenen van de "Hollandse ziekte". Dit komt door de snel groeiende energiesector, die de inflatie veroorzaakt, en zo wordt de export van non-energie duurder.

Op 1 januari 2006 werd een nieuwe munt, de nieuwe Azerbeidzjaanse manat, ingevoerd om de langdurig hoge inflatie tegen te gaan. Hierdoor stabiliseerde de economie en bracht nieuwe hervormingen.

In 2008 werd Azerbeidzjan door de Wereldbank genoemd als één van de top-10 hervormers van het jaar.

"Azerbeidzjan was de tophervormer in 2007-2008, met verbeteringen op zeven van de tien indicatoren van de hervorming van de regelgeving. Azerbeidzjan voerde de one-stop-shop in januari 2008, waarbij de kosten en het aantal procedures om een eigen bedrijf te starten gehalveerd werden. Zakelijke registraties stegen met 40% in de eerste zes maanden. Eveneens werd de minimale drempel van $ 1.100 bij een lening afgeschaft. Vervolgens was er meer dan een verdubbeling van het aantal kredietnemers gedekt door het kredietregister. Ook kunnen de belastingbetalers nu online hun belastingen betalen. De uitgebreide hervormingen van Azerbeidzjan verplaatsten het land ver naar boven op de wereldranglijst: van 97 naar 33 in het algemeen klassement van ondernemende landen."

Azerbeidzjan staat op de 57e plaats in het Global Competitiveness Report voor de periode 2010-2011, wat ver boven de andere GOS-landen is.

Energie-industrie

Het Azneftplein in het centrum van Bakoe, vernoemd naar het historische Azneft (= AzOil)

Een pompinstallatie voor de mechanische oliewinning aan de rand van Bakoe

Azerbeidzjan heeft grote natuurlijke olie- en gasvoorraden. Al in de Oudheid was olie een bekend product in Azerbeidzjan. Het werd onder andere gebruikt voor Zoroastrische riten en medische toepassingen. Marco Polo beschreef in 1264 de winning uit de oliebronnen in de omgeving van Bakoe. De belangrijkste olie- en gasvelden liggen in de Kaspische Zee.

In 1992 werd de State Oil Company of Azerbaijan Republic (SOCAR) (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) opgericht. Deze had als doel om een extra begrotingsfonds te beheren op het macro-economische niveau, te zorgen voor stabiliteit, transparantie in het beheer van de olie-inkomsten, en het behoud van de hulpbronnen voor toekomstige generaties. In september 1994 werd een 30-jarig contract ondertekend tussen SOCAR en 13 oliemaatschappijen, waaronder Amoco, BP, ExxonMobil, LUKoil en Statoil. De westerse oliemaatschappijen zijn in staat om diepwaterolievelden te exploiteren. Azeriqaz, een dochtermaatschappij van SOCAR, is van plan om tegen 2021 de ontwikkeling van de aardgasindustrie van het land te hebben afgerond.

Hoewel er grootschalige vervuiling is door lekkende bronnen en pijpleidingen, zijn de olie- en gasvelden van Azerbeidzjan nauwelijks aangetast door de Sovjetexploitatie. Het land wordt beschouwd als één van de belangrijkste plekken in de wereld voor olie-exploitatie en de ontwikkeling ervan. Door Azerbeidzjan lopen twee belangrijke pijpleidingen, die worden beschouwd als alternatieve aanvoerleidingen voor Russische energie voor Europa: Bakoe-Tbilisi-Ceyhanpijpleiding en Bakoe-Tbilisi-Erzinumpijpleiding.

Het land is ook rijk aan andere grondstoffen, zoals: goud, zilver, ijzer, koper, titanium, chroom, mangaan, kobalt, molybdeen, gemengd erts en antimoon.

Banksector

Het banksector wordt beschouwd als één van de belangrijkste onderdelen van het financiële stelsel van Azerbeidzjan. Het land heeft een geavanceerd two-stepped banksysteem. Dit is gebaseerd op de marktprincipes. De Centrale Bank als eerste stap en de commerciële banken en andere niet-kredietverlenende instanties als tweede stap.

Sinds 2002 zijn er belangrijke hervormingen uitgevoerd in het banksysteem. Er wordt rekening gehouden met de grote olie-inkomsten in het land. Als gevolg van de succesvolle oliestrategie waren de banken bereid om een effectieve overdracht van hun financiële middelen naar de strategische doelstellingen te maken. Zo werd er een ontwikkelingsstrategie voor 2002-2005 gemaakt.

Op 1 april 2010 waren er 47 instellingen en 631 bankkantoren in Azerbeidzjan. Eén van de banken werd opgericht met deelname van het staatskapitaal, 23 banken werden opgericht door buitenlands kapitaal. Op dezelfde datum waren er 98 niet-kredietverlenende instanties actief in de republiek. De groei van het inkomen van de bevolking verbeterde door het vertrouwen in de banken. Eveneens op die dag waren de bankdeposito's van de bevolking gelijk aan 2,4 miljard AZN. 33,3% van hen waren langetermijndeposito's (= deposito's van langer dan een jaar). Ook waren de bankdeposito's van corporatieve klanten 2,1 miljard AZN. Het volume van de banken bedroeg toen ongeveer 12 miljard AZN. Het bankkredieten bij de klanten ligt op 8,5 miljard AZN, wat 70,5% van het banktegoed uitmaakt. Het aandeel van de privé-sector in de structuur van de kredietinvesteringen was hoger dan 82% (= 7 miljard AZN).

Landbouw

Aan het begin van 2007 was er 4.755.100 hectare landbouwareaal. In datzelfde jaar was de totale rijkdom aan houtbronnen gerekend op 136 miljoen m³. De agrarische wetenschappelijke onderzoeksinstituten van Azerbeidzjan zijn voornamelijk gericht op gras- en weilanden, tuinbouw en subtropische gewassen, groene groenten, wijnbouw en wijnproductie, het verbouwen van katoengewassen en het gebruik van geneeskrachtige planten. In sommige delen van het land zijn de belangrijkste producten om te oogsten graan, aardappelen, suikerbieten, katoen, tabak, vee, zuivelproducten, wijn en gedistilleerde dranken. De Kaspische visserij-industrie concentreert zich op de slinkende voorraden van steur en beluga. In 2002 had de Azerbeidzjaanse koopvaardij 54 schepen.

Sommige delen van producten die voorheen werden geïmporteerd uit het buitenland worden tegenwoordig lokaal geproduceerd (onder hen zijn Coca-Cola door Coca Cola Bottelaars LTD, bier door Baki-Kastel, parket door Nehir en oliepijpleidingen door EUPEC-Pipe Coating Azerbeidzjan).

Toerisme

Waterval in Lerik

Het toerisme vormt een potentieel onderdeel van de economie van Azerbeidzjan. Het land heeft een overvloed aan natuurlijke en culturele attracties. Azerbeidzjan was een toeristische trekpleister in de jaren 80, maar wegens de oorlog in Nagorno-Karabach, die in de jaren 90 uitbrak, liep de toeristische sector er kreupel en werd het imago van Azerbeidzjan als toeristische bestemming zwaar beschadigd.

Pas in het begin van de 21e eeuw begon de toeristische industrie zich langzaamaan te herstellen. Sindsdien heeft het land een hoge mate van groei in het aantal toeristische bezoeken ervaren. In de afgelopen jaren staat Azerbeidzjan ook bekend om haar religieuze, spa en gezondheidszorg toerisme.

De regering van Azerbeidzjan heeft er een topprioriteit van gemaakt om Azerbeidzjan tot een elitaire toeristische bestemming te ontwikkelen. De nationale strategie bestaat erin om de toerismesector tot een belangrijke sector te maken van de Azerbeidzjaanse economie. Het Ministerie van Cultuur en Toerisme is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit plan.

De belangrijkste toeristische attracties zijn de boulevard en oude stad van Bakoe, het Paleis van de Khan in Şəki, de vuurtempels op het schiereiland Abserion, het Shirvan nationaal park en de groene bergen in het noorden van het land. De meeste toeristen komen uit Rusland, Turkije, Iran en India. Azerbaijan Airlines vliegt vanuit Bakoe op 17 buitenlandse bestemmingen.

Zie ook

• Industrie in Azerbeidzjan
• Azerbeidzjaanse manat
• Baku Stock Exchange
• Bakoe-Tbilisi-Ceyhanpijpleiding
• Neft Daşları

Externe links

Mediabestanden

• (en) CIA Factbook

• (az) (en) Ministerie van Economische Ontwikkeling
• (az) (en) Ministerie van Financiën
• (az) (en) Ministerie van Industrie en Energie
• (az) (ru) (en) Ministerie van Belastingen

Bronvermelding

Bronnen, noten en/of referenties