Anatidae
| Zwanen, ganzen en eenden | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eider | |||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||
|
|||||||||
| Familie | |||||||||
| Anatidae Vigors, 1825 |
|||||||||
| Afbeeldingen Zwanen, ganzen en eenden op |
|||||||||
| Zwanen, ganzen en eenden op |
|||||||||
|
|||||||||
De Anatidae (ook eendachtigen of eenden, ganzen en zwanen genoemd) zijn een familie van zwemvogels. De familie telt 165 soorten.[1] Deze hebben zwemvliezen en een min of meer platte snavel. Hun veren zijn waterafstotend. Een bijzondere eigenschap van eendachtigen is dat de mannelijke dieren een penis hebben, terwijl dat bij de meeste andere vogels niet het geval is. Vrouwtjes hebben een spiraalvormig genitaal, waardoor de relatief lange penis van de woerd niet goed kan penetreren als het vrouwtje dat niet wil, zoals vaak het geval is als een alleenstaand mannetje een vrouwtje van een ander mannetje probeert te bevruchten.[2][3]
Taxonomie [bewerken]
- Onderfamilie Anatinae - Grondeleenden, 57 soorten:
- Geslacht Amazonetta (één soort: amazonetaling)
- Geslacht Anas (52 soorten onder andere wilde eend)
- Geslacht Callonetta (één soort: ringtaling)
- Geslacht Lophonetta (één soort: andeseend)
- Geslacht Pteronetta (één soort: Hartlaubs eend)
- Geslacht Speculanas (één soort: bronsvleugeleend)
- Onderfamilie Anserinae - Zwanen en ganzen, 25 soorten:
- Geslacht Anser (8 soorten onder andere grauwe gans, 11 soorten uitgestorven)
- Geslacht Branta (zes soorten, onder andere rotgans, 8 soorten uitgestorven)
- Geslacht Chen (drie soorten waaronder sneeuwgans)
- Geslacht Chloephaga (vijf soorten waaronder kelpgans)
- Geslacht Coscoroba (één soort: coscorobazwaan)
- Geslacht Cygnus (ongeveer zeven soorten waaronder knobbelzwaan, 11 soorten uitgestorven)
- Onderfamilie Aythyinae - Duikeenden, 16 soorten:
- Geslacht Aythya (12 soorten duikeenden onder andere kuifeend)
- Geslacht Netta (vier soorten waaronder krooneend)
- Onderfamilie Cairininae - Muskuseenden, 2 soorten:
- Geslacht Asarcornis (één soort: witvleugelboseend)
- Geslacht Cairina (één soort: muskuseend)
- Onderfamilie Cereopsinae - Hoenderganzen, 1 soort:
- Geslacht Cereopsis (één soort: hoendergans)
- Geslacht Cnemiornis (twee soorten: Nieuw-Zeelandse ganzen) {†}
- Onderfamilie Chenonettidae - Eiderganzen, 2 soorten:
- Geslacht Chenonetta (één soort: manengans)
- Geslacht Cyanochen (één soort: blauwvleugelgans)
- Onderfamilie Dendrocygninae - Fluit- en boomeenden, 11 soorten:
- Geslacht Aix (2 soorten onder andere mandarijneend)
- Geslacht Dendrocygna (acht soorten fluiteenden, o.a. rosse fluiteend, 1 soort uitgestorven)
- Geslacht Malacorhynchus (één soort: lepelbekeend)
- Onderfamilie Marmaronettinae - Marmereenden, 1 soort:
- Geslacht Marmaronetta (één soort: marmereend)
- Onderfamilie Merginae - Zee-, eider- en zaagbekeenden, 18 soorten:
- Geslacht Bucephala (3 soorten waaronder brilduiker)
- Geslacht Clangula (één soort: ijseend)
- Geslacht Histrionicus (één soort: harlekijneend)
- Geslacht Lophodytes (één soort: kokardezaagbek)
- Geslacht Melanitta (drie soorten waaronder zwarte zee-eend)
- Geslacht Mergellus (één soort: nonnetje)
- Geslacht Mergus (vier soorten waaronder grote zaagbek)
- Geslacht Polysticta (één soort: Stellers eider)
- Geslacht Somateria (drie soorten waaronder eider)
- Onderfamilie Oxyurinae - Stekelstaarteenden, 11 soorten:
- Geslacht Biziura (één soort: Australische lobeend)
- Geslacht Heteronetta (één soort: koekoekseend)
- Geslacht Nettapus (drie soorten waaronder coromandeleend)
- Geslacht Nomonyx (één soort: maskerstekelstaart)
- Geslacht Oxyura (vijf soorten waaronder witkopeend)
- Onderfamilie Plectropterinae - Spoorwiekganzen, 1 soort:
- Geslacht Plectropterus (één soort: spoorwiekgans)
- Onderfamilie Sarkidiornithidae - Knobbeleenden, 2 soorten:
- Geslacht Sarkidiornis (twee soorten knobbeleend)
- Onderfamilie Stictonettinae - Stippeleenden, 1 soort:
- Geslacht Stictonetta (één soort: stippeleend)
- Onderfamilie Tachyerinae - Booteenden, 4 soorten:
- Geslacht Tachyeres (vijf soorten booteenden)
- Onderfamilie Tadorninae - Halfganzen, 16 soorten:
- Geslacht Alopochen (één soort: nijlgans, 3-4 soorten uitgestorven)
- Geslacht Balcanas (één soort: Balkaneend) {†}
- Geslacht Hymenolaimus (één soort: blauwe eend)
- Geslacht Merganetta (één soort: bergbeekeend)
- Geslacht Neochen (één soort: orinocogans)
- Geslacht Pachyanas (één soort: Chathameend) {†}
- Geslacht Salvadorina (één soort: Salvadori's eend)
- Geslacht Tadorna (zes soorten waaronder bergeend)
- Onderfamilie Thalassornithidae - Witrugeenden, 1 soort:
- Geslacht Thalassornis (één soort: witrugeend, één soort uitgestorven)
Andere indelingen van onderfamilies [bewerken]
Er worden verscheidene onderfamilies onderscheiden. De meningen over welke indeling de juist is, verschillen nog steeds. De volgende onderfamilies worden door Madge & Burn onderscheiden:
- Anatinae
- Anserinae
- Chloephaginae
- Dendrocygninae
- Merginae
- Oxyurinae
- Plectropterinae
- Stictonettinae
- Tadorninae
- Thalassorninae
Een andere veelgebruikte indeling volgt die van Livezey:
- Anatinae (bevat ook de Merginae, Oxyurinae en Malacorhynchus)
- Anserinae (Zwanen en ganzen)
- Dendrocygninae (Boomeenden, bevat ook Thalassorninae)
- Stictonettinae (Stippeleend)
- Tadorninae (Halfganzen, bevat ook de Plectropterinae)
De ekstergans, lange tijd beschouwd als lid van deze familie, wordt tegenwoordig meestal met enkele uitgestorven soorten in een aparte familie geplaatst, Anseranatidae.
-
Anserinae:
Knobbelzwaan -
Tadorninae:
Bergeend -
Anatinae:
Wilde eend
| Bronnen, noten en/of referenties |