Eenkindpolitiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chinese tekst die mensen aanspoort meisjesbaby's toch te accepteren.

De eenkindpolitiek is het in de Volksrepubliek China geldende beleid, ingevoerd in 1979, dat inhoudt dat ieder koppel slechts één kind mag krijgen; het krijgen van een tweede kind is strafbaar. Doel van dit beleid is het bevolkingsaantal te laten dalen.

Geschiedenis[bewerken]

De bedenker van dit beleid is de in de Sovjet-Unie getrainde militair en cyberneticus Song Jian[1]. Vanaf 1970 werden Chinezen aangemoedigd om laat te trouwen en niet meer dan twee kinderen te krijgen. Deze politiek was zeer effectief: binnen tien jaar was het geboortecijfer gehalveerd. Maar volgens de Chinese communistische partij was dit nog niet genoeg. In 1975 ontmoette Song de Nederlandse populatietheoreticus Geert Jan Olsder. Naar aanleiding van deze ontmoeting raakte Song ervan overtuigd dat een eenkindpolitiek in China nodig was om een catastrofale groei van het bevolkingsaantal te voorkomen.

De economische en sociale gevolgen van de Chinese eenkindpolitiek zouden de Chinese economie en maatschappij ernstig kunnen beperken. Daarom werd de eenkindpolitiek steeds meer losgelaten. Inmiddels mogen twee op de drie Chinese gezinnen twee kinderen krijgen. Bij het aantreden in 2013 van Xi Jinping als Chinese president, werd echter aangegeven dat de eenkindpolitiek gewoon van kracht blijft.

Door een chronisch tekort aan arbeidskrachten en een gebrek aan evenwicht tussen het aantal mannen en vrouwen werd de communistische partij in november 2013 gedwongen het beleid af te zwakken. Onder de nieuwe regels mogen gezinnen twee kinderen hebben als een ouder een enig kind is.[2]

De algemene verwachting is dat Chinese beleidsmakers de eenkindpolitiek wel zullen afschaffen. Door de seksuele revolutie en de toegenomen rijkdom in China zal het vruchtbaarheidscijfer waarschijnlijk niet meer heel hoog worden. Vanuit de Chinese bevolking komt er ook steeds minder verzet tegen de eenkindpolitiek.

Context[bewerken]

Reden voor deze politiek is dat de regering de bevolkingsgroei wil verminderen om zo het risico van overbevolking in te perken. Deze maatregel is ingesteld na de bevolkingsexplosie na de Tweede Wereldoorlog (ten gevolge van de daling van het sterftecijfer). Vanaf de jaren 1970 is een daling in het geboortecijfer merkbaar. De Chinese bevolking is in een vertraagd tempo door blijven groeien maar de voornaamste oorzaak hiervan is de afname van de sterfte en het toenemen van de gemiddelde leeftijd. De officiële Chinese cijfers geven aan dat er sinds 1970 336 miljoen abortussen succesvol zijn uitgevoerd, er 196 miljoen mannen gesteriliseerd zijn en er 403 miljoen spiraaltjes zijn ingebracht bij vrouwen. [3]

Uitzonderingen[bewerken]

De eenkindpolitiek kent per regio bepaalde uitzonderingen. Voorbeelden zijn: boeren op het platteland mogen twee kinderen hebben als het eerste kind een meisje is. Ook wordt vaak een tweede kind toegestaan wanneer beide ouders uit een eenkindgezin afkomstig zijn. Een koppel krijgt ook geen sanctie opgelegd wanneer onverhoopt een meerling wordt geboren.

Verder geldt de eenkindpolitiek per koppel en niet per persoon. Een Chinees kan dus zonder sanctie een kind krijgen wanneer hij of zij al een kind bij een eerdere partner heeft.

De eenkindpolitiek geldt alleen voor Han-Chinezen. Chinese minderheden, buitenlanders, en ook koppels waarin een van de partners buitenlander is of uit een minderheidsgroepering komt, mogen meer dan een kind hebben zonder boetes.

Gevolgen[bewerken]

Man-vrouw-verhouding[bewerken]

De eenkindpolitiek heeft ertoe geleid dat er veel selectieve abortussen werden en worden gepleegd als blijkt dat het om een meisje gaat. Een meisje kost meer geld, onder meer door een benodigde bruidsschat en dat is voor armere mensen niet altijd te betalen. Een jongen houdt de familienaam in stand en wordt beter in staat geacht geld te verdienen en voor zijn ouders te zorgen. Hierdoor is het aantal levendgeboren jongetjes verhoudingsgewijs hoger dan normaal met 112 jongetjes per 100 meisjes in 2013 [4]. In de rest van de wereld is die verhouding ongeveer 107 om 100. Om de scheve verhouding te beperken, is het medici niet meer toegestaan om bij een echografie het geslacht van de baby aan de ouders bekend te maken.

Het grootste nadelig effect van pre-natale selectie is dat er de komende 20 jaar veel minder Chinese vrouwen zijn dan Chinese mannen, zodat veel Chinese mannen geen vrouwelijke partner zullen kunnen vinden. Het uitblijven van een stabiele relatie kan tot psychische problemen leiden, zoals agressie en depressiviteit. Voorts zullen er minder vrouwen zijn in de vruchtbare leeftijd. Daardoor worden er in de toekomst nog minder kinderen geboren dan zonder pre-natale selectie het geval zou zijn.

Vergrijzing[bewerken]

Het vruchtbaarheidscijfer van Chinese vrouwen ligt op 1,55 kinderen. Dat cijfer ligt ver onder de vervangingsratio van 2,1. Er komen dus slechts 1,55 kinderen op de plaats van twee volwassenen. De daling van het aantal geboorten leidt er toe dat China op een ongekende vergrijzingsgolf afstevent. Doordat het vruchtbaarheidscijfer sinds 1990 onder de 2,0 ligt en er daardoor veel minder kinderen zijn geboren, is de beroepsbevolking vanaf 2012 in absolute zin aan het dalen [5]. Het aantal Chinezen dat toetreedt tot de arbeidsmarkt is lager dan het aantal dat de arbeidsmarkt verlaat. Het bevolkingsaantal van China zal echter nog blijven stijgen tot ongeveer 1,4 miljard in 2025, wat voornamelijk wordt veroorzaakt door het feit dat Chinezen steeds ouder worden en de daling van het sterftecijfer. Hierdoor ontstaat een grote druk op de bestaande en in vele opzichten nog ontoereikende pensioen- en zorgvoorzieningen, die betaald moeten worden door de werkzame bevolking. Niet alleen wordt de werkzame bevolking met hogere sociale lasten geconfronteerd, maar ook met de sociale gevolgen. Het gevolg van de eenkindpolitiek is dat er maar één kind is om voor de ouders te zorgen waar vroeger de lasten over meerdere kinderen verdeeld konden worden.

India[bewerken]

In India, een ander land met 1 miljard inwoners, werd een tweekindpolitiek gevoerd, maar door het hoge analfabetisme is daar weinig van terechtgekomen.[bron?]

Bronnen[bewerken]

  1. Of Population Projections and Projectiles, Science, 17 september 2010 en: Susan Greenhalgh (2008) Just One Child: Science and Policy in Deng's China
  2. http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-24957303
  3. http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2812/China/article/detail/3411192/2013/03/18/330-miljoen-abortussen-in-China-sinds-invoering-gezinsplanning.dhtml
  4. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html#ch
  5. http://www.chinadaily.com.cn/business/2013-01/18/content_16138726.htm