Eerebegraafplaats Bloemendaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gedenksteen voor gefusilleeerde Nederlandse verzetsleden
Grafsteen van Hannie Schaft
Polygoon-journaal over de onthulling van gedenkplaten op de begraafplaats in 1953

De Eerebegraafplaats Bloemendaal (ook Erebegraafplaats Bloemendaal of Ereveld Bloemendaal) is een erebegraafplaats in de Kennemer duinen, aan de Zeeweg in Overveen in de Nederlandse gemeente Bloemendaal. Hier liggen 347 Nederlandse verzetsstrijders begraven, onder wie Theo van Gogh, Walraven van Hall, Johannes Post, Marinus Post, Hannie Schaft, Johan Brouwer, Willem de Tello, en Gerrit Jan van der Veen. De slachtoffers zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers op verschillende plaatsen in de Kennemer duinen begraven, na daar of elders in Noord-Holland te zijn gefusilleerd.

Op in totaal 45 locaties in de duinen zijn 422 slachtoffers gevonden. Van hen zijn 347 herbegraven op de Eerebegraafplaats Bloemendaal; de overigen zijn bijgezet in een familiegraf, of zijn herbegraven in de gemeente van herkomst.

De begraafplaats is grotendeels opgetrokken uit Maulbronner zandsteen. Deze was oorspronkelijk bedoeld voor een Rijksmuseum op de Hoge Veluwe, dat echter nooit werd gerealiseerd.

De graven op het ereveld staan in groepjes. Deze groepjes komen overeen met de groepsgraven die de Duitse bezetters in de duinen hadden gecreëerd. Ook staat er een grote bronzen urn op het ereveld die as uit de verbrandingsoven van concentratiekamp Vught bevat. Op de muur rond het ereveld zijn vier plakkaten aangebracht met het Bericht aan de levenden door H.M. van Randwijk, oprichter van de destijds illegale verzetskrant Vrij Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

Tot het oprichten van de Eerebegraafplaats Bloemendaal werd in 1945 besloten. De architecten Gerard Holt en Auke Komter maakten een ontwerp, maar voor het realiseren hiervan bleek niet genoeg geld beschikbaar, zodat Komter in 1949 een soberder ontwerp maakte voor de voltooiing van het geheel.

Op 27 november 1945 werd de erebegraafplaats ingewijd met de herbegrafenis van Hannie Schaft vanuit de Grote Kerk in Haarlem, in het bijzijn van koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard, gevolgd door een stoet van duizenden mensen. De erebegraafplaats werd 31 oktober 1953 voltooid met het aanbrengen van de gedenkplakkaten in aanwezigheid van minister-president Drees.

Vanaf 1945 werd ook gezocht naar andere locaties waar slachtoffers begraven zouden kunnen liggen, om de lichamen op ereveld Bloemendaal te kunnen herbegraven. Op 9 december 1955 vond de laatste herbegrafenis plaats. Sommige slachtoffers die later zijn gevonden hebben wel een grafsteen op het ereveld maar zijn begraven in een familiegraf.

Herdenkingen[bewerken]

De Eerebegraafplaats is dagelijks geopend. Daarnaast vinden er jaarlijks herdenkingen plaats:

  • 5 februari - Herdenking gefusilleerden eerste Paroolproces.
  • 4 mei - Nationale Dodenherdenking. De twee minuten stilte wordt voorafgegaan door een stille tocht om 19.00 uur vanaf de watertoren.
  • 10 mei - Jaarlijkse herdenking Ex-Politieke Gevangenen uit de bezettingstijd. Deze herdenking is per 10 mei 2014 voor het laatst gehouden.
  • 27 november - Herdenking herbegrafenis Hannie Schaft. In 1951 leidde dit tot controverse doordat de herdenking als een communistische manifestatie werd gezien. Een stoet van 5000 mensen werd bij de Eerebegraafplaats met vier tankwagens tegengehouden. Tegenwoordig vindt er een Nationale Hannie Schaft-Herdenking plaats in Haarlem op de laatste zondag van november. Voorafgaand wordt het graf bezocht.

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]