Eet- en drinkgerei

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stillleven met eetgerei uit 1635 van Willem Claesz. Heda
Porseleinen serviesgoed
Keramisch en met de hand versierd serviesgoed

Eet- en drinkgerei is de algemene benaming voor alle voorwerpen die worden gebruikt bij het eten en drinken. Voor het eten worden daar dus zowel het serviesgoed als het couvert ofwel bestek onder verstaan. Onder keukengerei wordt soms ook het eet- en drinkgerei verstaan, maar meestal worden met keukengerei de voorwerpen voor het klaarmaken van maaltijden bedoeld.

Geschiedenis[bewerken]

Eet- en drinkgerei als drinkkommen, kroezen en schotels werd reeds gebruikt in de Oudheid. Pas sinds de 16e eeuw kregen de borden hun huidige vorm met een verdieping in het midden. Daarvoor was het meeste dat als ondergrond voor spijzen diende van hout of tin, ook binnen de adellijke kringen. Uit geschriften van Desiderius Erasmus blijkt dat men zelfs binnen voorname families zowel het eet- als het drinkgerei meestal deelde. Tot aan de Nieuwe Tijd waren de drinkbekers meestal van metaal. Binnen de hogere kringen bezat men naast kruidenhouders, drinkbekers en houten eetplanken tinnen of zilveren tafelbestek, terwijl het gewone volk vaak niet eens een eetplank had. Men at direct uit de kookpan of uit een gezamenlijke schotel.

Toen in Europa de dranken koffie en thee werden ingevoerd was daarmee het gebruik van nieuwe drinkbekers noodzakelijk geworden, omdat het metaal de smaak vervormde en bovendien de warmte te goed geleidde. Vanuit China werden porseleinen drinkschalen zonder handvat geïmporteerd, waaraan men zich bleef branden. In Europa werden daarop ongeveer tegelijk met de koffiekannen (die uit metaal, zilver, tin, messing of geëmailleerd blik bestonden) de kopjes met een handvat (oor) geïntroduceerd, die gaandeweg allerlei verschillende vormen kregen. Vanaf de 18e eeuw kwamen ook de onderschotels (schoteltjes) in gebruik.

Van de 17e tot de 19e eeuw namen adellijke lieden op doorreis vaak hun eigen eetgerei (inclusief eierhouders) mee in koffers, omdat er in gasthuizen geen eetgerei was dat ze bij hun positie vonden passen. Pas in de 20e eeuw werd er compact eetgerei ontworpen dat speciaal geschikt was voor militairen, kamperen en picknicken. In de jaren vijftig en zestig van de 20e eeuw raakten onder het gewone arbeidersvolk de brooddoos en de thermosfles in gebruik.

Serviesgoed[bewerken]

Serviesgoed is de verzamelnaam voor alle eetgerei (uitgezonderd het couvert) dat van porselein, aardewerk of een ander materiaal is gemaakt, zoals borden en bekers. Met name in het verleden werd serviesgoed ook wel gemaakt van bijvoorbeeld hout, metaal, glas of (edel)steen.

Porseleinen borden met een decor kunnen in de vaatwasmachine gereinigd worden, als het decor onder glazuur ligt, tenzij ze een decoratie in zilver, goud of platina hebben.

Serviesgoed dat aan boord van een schip wordt gebruikt heet ook wel komaliewant.

Voorbeelden van serviesgoed zijn: