Egyptische kalender

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Egyptische kalender is een kalender die opgesteld en gebruikt werd in het Oude Egypte. De kalender telde drie seizoenen, opgedeeld in vier maanden van elk 30 dagen. Aan deze 360 dagen werden nog vijf dagen toegevoegd, zodat het kalenderjaar in totaal 365 dagen bedroeg. Het kalenderjaar begon met het overstromingsseizoen (volgens de latere Juliaanse kalender op 19 juli).

Drie seizoenen[bewerken]

Shemu
in hiërogliefen
S mw
Peret
in hiërogliefen
pr
r
t
Akhet
in hiërogliefen
SA
x t
Akhet

(overstroming)

Peret

(zaaitijd)

Shemu

(oogsttijd)

maand 1 Thoth Tybi Pachon
maand 2 Paophi Mechir Payni
maand 3 Hathyr Phamenoth Epiphi
maand 4 Choiakh Pharmuti Mesori

Toegevoegde dagen[bewerken]

Egyptische kalender, gebaseerd op overstromingen van de Nijl

De vijf 'toegevoegde' dagen of epagomenen werden beschouwd als de geboortedagen van enkele goden. De legende zegt dat deze dagen zelfs speciaal aan het jaar werden toegevoegd om deze geboortes mogelijk te maken. Ze werden als ongeluksdagen beschouwd, vooral op de geboortedag van Seth kon maar beter niets ondernomen worden. De geboortedagen van de goden waren:

Deze vijf dagen samen vormden de dertiende maand. Het was een ongelukkige periode, doordat het Nijlwater op zijn allerlaagste peil stond, wat insectenplagen meebracht die zich samen met de koude noordenwind verplaatsten. Bovendien verkeerde iedere weldenkende Egyptenaar in bange afwachting of de ster Sopdet wel terug zou verschijnen en aldus de komst van de nieuwe vruchtbare Nijlvloed aankondigen. Het bijgeloof rond het ongeluksgetal 13 zou hiervan afkomstig zijn.

Verschuiving[bewerken]

Doordat er geen schrikkeldagen waren liep deze kalender al snel uit de pas met de seizoenen. De Egyptenaren hebben daar vele eeuwen van geweten, want er was ook nog een andere tijdrekening. Die was gebaseerd op de opkomst van Sirius genaamd (Sopdet, wat volgens Plutarchus zwangere vrouw betekende en in het Grieks als Sothis werd overgenomen). Er is in de Egyptische geschiedenis een aantal vermeldingen van de burgerlijke datum waarop het Sothisfeest viel. Dat is voor historici een heel prettige zaak, aangezien dat een ijkpunt is voor de chronologie van het Oude Egypte. Zonder schrikkeldagen keerde het Sothisfeest namelijk eens in de 1460 jaar (een Sothisperiode) op dezelfde dag terug. Pas onder de regering van Ptolemeüs III werd er een schrikkeldag toegevoegd aan de kalender.