Elft

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elft
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2008)
Elft
Elft
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Actinopterygii (Straalvinnigen)
Orde: Clupeiformes (Haringachtigen)
Familie: Clupeidae (Haringen)
Onderfamilie: Alosinae
Geslacht: Alosa
Soort
Alosa alosa
(Linnaeus, 1758[2])
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vissen

De elft (Alosa alosa), ook wel meivis genoemd, is een haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken. Deze vis was inheems in de Benelux.

Herkenning[bewerken]

De elft is een haringachtige vis van het geslacht Alosa evenals de fint. De haringachtige kenmerken zijn het zilverkleurige uiterlijk, de opvallende bovenkaak en de sterk gepunte staartvin. Opvallend is het oog dat met een doorzichtig vlies is overdekt.
Het onderscheid maken met de fint is vrij eenvoudig. De elft heeft één zwarte stip achter de kiewdeksel, de fint heeft vijf of zes zwarte stippen op de flanken. Dit kenmerk is echter niet al te betrouwbaar. Anatomisch kunnen de soorten onderscheiden worden door de veel fijnere kieuwzeef van de elft 90-120 uitsteeksels tegen 40-60 voor fint).
In Nederland wordt de fint weer veel gezien in het kustwater, zodat er ook een erg grote kans is op hybriden, omdat de elft nog zeer zeldzaam is in onze wateren en dus een grote kans heeft om met een fint te paren.

Verspreiding[bewerken]

De elft komt voor in de Europese kustwateren vanaf Noorwegen in een lange strook tot aan de Italiaanse westkust. Hij komt ook in de gehele Noordzee voor. In Frankrijk en Spanje zijn nog paaiplaatsen van de elft. In Frankrijk is de Elft nog een geliefde vis bij vliegvissers, die de vis belagen bij de intrek op het zoete water. In de Benelux en Duitsland is de vis wel zo goed als uitgestorven. In Frankrijk komen nog vrij sterke populaties voor in de Rhône, de Durance en vele andere grotere waterlopen. Ook langs de kusten van Groot-Brittannië en Ierland komt de elft voor. In het zuiden van zijn verspreidingsgebied is de elft algemener dan in het noorden.

Leefwijze[bewerken]

In zee vormen ze pelagische scholen en jagen ze op kleine kreeftachtigen. Het valt op dat de groei niet al te snel is. Ze doen er zeven jaar over om een lengte van 50 cm te bereiken.

Voortplanting[bewerken]

Volwassen elften van 35 tot 75 cm groot, bij een gewicht van één tot vijf kg trekken vanaf half maart terug naar de rivier om te paaien. Ze zetten eieren af in buitenbochten van de rivier met een bedekking van grind of grof zand en een matige stroming. Elften kunnen tot wel 700 km de rivier opzwemmen. De eieren zweven vrij over de bodem. De volwassen elften blijven nog tot het einde van de zomer in het zoete water en leven daar van ongewervelden. De nakomelingen blijven tot bij een lengte van 12 cm in het zoete water en trekken dan naar zee om verder op te groeien.

Een geconserveerde elft uit de collectie van Naturalis

Status[bewerken]

Er bestond een intensieve visserij op elft. Na 1880 en 1912 daalden de vangsten gestaag; vanaf de jaren dertig geldt de elft als uitgestorven voor de Benelux. Daarom staat de elft als 'verdwenen' op de Nederlandse rode lijst en verder in de bijlage 2 en 5 van de Habitatrichtlijn. Daarom heeft de Nederlandse overheid de taak om beschermingszones voor de Elft aan te wijzen.[3]

Ecologische betekenis[bewerken]

Zoetwatergetijdengebieden, zoals vroeger de Biesbosch, vormen het opgroeigebied voor de jonge vis. Bij een lengte van ongeveer 12 cm trekt de elft naar zee. Tussen 1969 en 1993 zijn nog vier vangsten van de elft gedocumenteerd.[4]

Knelpunten voor herintroductie[bewerken]

  • Het is haast ondoenlijk om de grote rivieren op te trekken; sluizen en stuwen vormen te grote hindernissen.
  • Paaiplaatsen in rivierbochten, zijarmen en nevengeulen zijn verdwenen door het wegbaggeren van grindbodems. Indertijd is ook slib gestort op bochten tussen de rivierkribben, waardoor de stand waarschijnlijk de nekslag heeft gekregen.
  • Watervervuiling is een probleem.

Mogelijke maatregelen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. (en) Elft op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Linnaeus, C. 1758 (1 Jan.), Systema naturae, Ed. X. Tomus I: 230-338.
  3. van Emmerik, W.A.M. & de Nie, H.W. 2006. De zoetwatervissen van Nederland. Ecologisch bekeken. Sportvisserij Nederland, Bilthoven.
  4. de Nie, H.W. 1997. Bedreigde en kwetsbare zoetwatervissen in Nederland. Basisrapport, voorstel voor een rode lijst. Stichting Atlas verspreiding zoetwatervissen, Nieuwegein

Externe links[bewerken]