Eli Cohen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Eli Cohen (Alexandrië, 24 december 1924Damascus, 18 mei 1965) was een Israëlisch vertaler en spion.

Eli Cohen werd geboren in Egypte en spioneerde in de jaren 50 al voor Israël. Mede dankzij zijn spionageactiviteiten veroverde Israël tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 de Golanhoogten op Syrië. Hij wordt gezien als een van de succesvolste spionnen van de moderne tijd.

Israëls meesterspion[bewerken]

Eli Cohens terechtstelling in Damascus

In 1960 werd hij gerekruteerd door de militaire inlichtingendienst, de Mossad. Hier kreeg hij een valse identiteit, die van een Arabier, want hij sprak accentloos Arabisch. Na een verblijf in Argentinië vertrok hij - zijn gezin in Israël achterlatend - naar Syrië.

Hij had zijn vrienden in Buenos Aires, die hij onder een valse naam gemaakt had, verteld dat hij een echte Syriër was die sterk naar zijn vaderland verlangde. Zijn Syrische vrienden vonden Cohen een sympathiek persoon en moedigden hem aan naar Syrië te gaan om daar een meubelbedrijf te starten.

Toen Cohen in Buenos Aires contacten had gemaakt ging hij naar Syrië. In enkele jaren slaagde Eli Cohen erin het vertrouwen van veel Syrische militairen en politici te winnen. Hij gaf regelmatig feestjes in zijn appartement. Deze feestjes werden bezocht door veel van zijn vrienden, waaronder de president, een generaal en andere belangrijke personen van defensie. Ze kwamen ook in zijn appartement als Cohen er niet was. Men merkte zijn spionageapparatuur echter niet op. Mede dankzij dit soort acties vertrouwden de Syriërs Cohen vrijwel volkomen en hadden ze geen idee dat hij voor Israël spioneerde. Uiteindelijk werd hij bijna aangedragen als minister van defensie van Syrië.

Spionage in de Golanhoogten[bewerken]

Door het toenemende vertrouwen dat Cohen inmiddels had gewonnen bij de Syrische militaire leiding kreeg hij steeds meer invloed en toegang tot militaire informatie. Zijn fotografisch geheugen kwam hem goed van pas bij de vele informatie die hij te zien of te horen kreeg. Toen Cohen, tijdens een "excursie" in de Golanhoogten, bemerkte dat de Syrische soldaten nauwelijks bescherming hadden tegen de Syrische hitte, opperde hij het (briljante) idee om eucalyptusboompjes te planten bij elke ondergrondse bunker en mortierstelling in de hoogvlakte. Zijn advies werd door de militaire leiding zonder meer opgevolgd, vanwege "de broodnodige schaduw" die de soldaten toch zo hard nodig hadden tegen de immense hitte. Dankzij deze boompjes en zijn fotografisch geheugen kon de Israëlische luchtmacht tijdens de Zesdaagse Oorlog het merendeel van de Syrische ondergrondse bunkers en mortierstellingen makkelijk lokaliseren en uitschakelen. De eucalyptusbomen staan tot op de dag van vandaag in de Golanhoogten als stille getuigen van Cohens spionagewerk.

Ontmaskering[bewerken]

Steen ter nagedachtenis aan Eli Cohen op Herzlberg in Jeruzalem

Cohen werd in januari 1965 ontmaskerd door de Syrische contraspionage. De Indiase ambassade in Damascus had geklaagd over storingen, wanneer men radiozendberichten wilde sturen naar India. De Syriërs begrepen dat er iemand was die golven verspreidde. Men kwam er achter dat dit vanuit Eli Cohens appartement verstuurd werd. Het waren de berichten die hij naar Tel Aviv stuurde. Meerdere mensen, onder andere de Paus en de Canadese regering vroegen Syrië Cohen te sparen, maar Syrië besloot hem te executeren. Na een proces werd hij in het openbaar opgehangen op 18 mei 1965 in Damascus. Hij weigerde een blinddoek te dragen tijdens de executie, die in Syrië op televisie werd uitgezonden.

Hoewel er verschillende verzoeken zijn geweest, is zijn lichaam nooit teruggegeven aan zijn familie. Het werd begraven op de Joodse begraafplaats van Damascus.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]