Email (glazuur)

Een schaal met het merk van de emaillaag.

Email (ook de Franse schrijfwijze emaille komt voor) is de beschermlaag van gesmolten glas aangebracht op voorwerpen van metaal of aardewerk om deze te beschermen, te isoleren of om deze te versieren. Email bij aardewerk wordt meestal glazuur genoemd.

Eigenschappen

Het metaal wordt door de emaillaag tegen corrosie beschermd; bij aardewerk wordt de oppervlakte dichter en minder waterdoorlatend, terwijl het ook krasbestendiger wordt. Door toevoeging van gekleurde oxiden wordt de emaillaag ook decoratief. In de elektronica en de elektrotechniek wordt email zeer vaak toegepast om koperdraad van een elektrisch isolerende laag te voorzien. Dit wikkeldraad wordt met name gebruikt om er spoelen van te wikkelen. Bij oververhitting van de spoel kan het email verbranden, waardoor kortsluiting kan ontstaan.

Vanouds worden metalen buitenkanten van wasmachines, afwasmachines, wasdrogers, kooktoestellen, koelkasten en dergelijke geëmailleerd. Hier wordt overwegend wit email gebruikt. Bij het petroleumstel en bij pannen werden ook andere kleuren toegepast. Een aantal van deze uitvoeringen is echter verouderd.

Omdat de emaillaag minder buigzaam is dan het metaal waarop het is aangebracht, kan het bij onvoorzichtige behandeling barsten en kunnen er zelfs stukken afspringen.

Door de Kelten werd email gebruikt in de vervaardiging van sieraden, vaak in bonte kleuren. Aanvankelijk gebruikte men enkel rood, maar vanaf de 1e eeuw v.Chr. ook al blauw en geel. Een bijzondere emailleringstechniek is email cloisonné waarbij vlakken in email omlijst worden met metalen randen; met deze techniek kan men bijzondere figuren maken. In de romaanse kunst werden reliekschrijnen vaak voorzien van deze vorm van emaillering. In de twintigste eeuw werd buitenreclame vaak uitgevoerd in email.

Voor het aanbrengen van de glazuurlaag wordt een mengsel van kwarts, kaolien, borax en veldspaat in een oven gesmolten en op het te emailleren voorwerp gebrand.

Bij het brouwen van sake ging men over van houten tonnen naar geëmailleerde tanks omdat dit niet alleen hygiënischer was, maar er ook voor zorgde dat er minder sake verloren ging.

Tegenwoordig wordt emaille gebruikt voor reclame of bewegwijzeringsborden. Dit omdat emaille kras- en roestbestendig is en tot 50 jaar kleurvast kan zijn.

Mediabestanden

Zie de categorie Enamel van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.