Emporium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de gelijknamige plaats in Pennsylvania, zie Emporium (Pennsylvania). Voor het gelijknamige dancefestival, zie Emporium (festival).

Een emporium is een term die zowel in de oudheid als in de middeleeuwen gebruikt werd om handelsplaatsen aan te duiden.

Het werd ook binnen middeleeuwse kerken als term gebruikt voor een hooggelegen galerij boven een zijbeuk of een wand. Dergelijke galerijen stonden op zuilen en dienden voor het afscheiden van bepaalde groepen tijdens de kerkdienst, zoals vrouwen of de hofhouding.

Oudheid[bewerken]

Een emporium (gelatiniseerde vorm van τò ἐμπόριον) is in oorsprong een plaats waar goederen die overzees vervoerd waren, verhandeld werden. De naam werd soms ook gebruikt voor havensteden in hun geheel, maar het sloeg enkel op één bepaalde locatie in die stad.

Het woord τò ἐμπόριον is afgeleid van ἔμπορος (oorspr. iemand die meevoer als passagier op het schip van een ander (Homerus, Oddyseia II 319; XXIV 300.); later iemand die handel dreef met het buitenland en ze vervolgend verkocht aan κάπηλος (cf. kleinhandelaar) (Plato, De Rep. II).).

In Athene stonden deze emporia onder het beheer van jaarlijks verkozen magistraten (ἐπιμεληταὶ του ἔμπόρίου). De emporia werd ook "geëxporteerd" naar Rome waar men nog steeds overblijfselen van emporia kan terugvinden.

De oorspronkelijke naam van Empúries was Ἐμπόριον.

Middeleeuwen[bewerken]

Het is ook de naam die wordt gebruikt voor een handelsplaats in de Vroege Middeleeuwen. Een andere benaming voor emporium is `wic' of `wik' van het Oergermaans voor dorp, boerderij of (stads)wijk. Niet te verwarren met `vic' uit het Oudnoors dat baai of inham betekent of het Latijnse `vicus'.

Op basis van archelogische vondsten is er sterke aanwijzing voor een netwerk van niet-versterkte handelsposten genaamd emporia rondom de Noorzee. De emporia ontstonden en bloeiden op tussen de 7e en de 9e eeuw en werden vermoedelijk gesticht door koningen of stonden in ieder geval onder koninklijk toezicht. De emporia varieerden van eenvoudige nederzettingen bestaande uit slechts een werf en enkele pakhuizen tot (semi-) permanente nederzettingen met werkplaatsen, kerk en een munt zoals Dorestad en Quentovic.

Door de toename van Vikingactiviteiten in de tweede helft van de 9e eeuw, werden alle emporia opgenomen in beter verdedigbare nederzettingen nabij of verlaten. [1]

Hieronder een overzicht van plaatsen die als emporium zijn vermeld.

Literatuur[bewerken]

Oudheid[bewerken]

Middeleeuwen[bewerken]

  • R. Hodges, 'Towns and Trade in the Age of Charlemagne' (2001)
  • A. Verhulst, 'Emporium', in Lexikon des Mittelalters, III, München - Stuttgart, [1977]-1999, klm. 1897-1898. (online bekeken)

Noten[bewerken]

  1. Richard Hodges (2001)Towns and Trade in the Age of Charlemagne