Endotoxine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Endotoxinen zijn celwandbestanddelen van gram-negatieve bacteriën. Het endotoxine (ook wel lipide A genoemd) is een onderdeel van de lipopolysacchariden (LPS), structuren die voorkomen op de buitenste membraan bij gram-negatieve bacteriën. De toxines komen vrij bij beschadiging of dood van de bacterie. De toxines zijn matig antigeen, thermostabiel, minder giftig dan exotoxinen en met een minder specifieke werking dan exotoxinen. Ze komen vrij bij lysis van de bacterie.

Deze toxinen zijn dan ook verantwoordelijk voor de systemische effecten van Gram-negatieve infecties. Dit zijn onder andere:

Positieve verbanden[bewerken]

Op dit moment staan ook de mogelijke beschermende effecten van endotoxine in de belangstelling. In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd al gesuggereerd dat endotoxinen mogelijk beschermende effecten zouden kunnen hebben op longkanker. De laatste jaren zijn meerdere studies gepubliceerd die suggereren dat beroepsmatig hoog blootgestelden inderdaad een verlaagde kans op longkanker hebben. Kortgeleden is zelfs een meta-analyse verschenen die hiervoor sterke aanwijzingen geeft.[bron?]

Een veel beschreven verschijnsel is het beschermende effect op het voorkomen van allergie. Al jaren is bekend dat vooral agrariërs die op de boerderij zijn opgegroeid minder allergie hebben dan de rest van de bevolking. Blootstelling aan micro-organismen en vooral endotoxine zou hiervoor verantwoordelijk kunnen zijn.

Negatieve verbanden[bewerken]

In meerdere studies is ook een duidelijk negatief verband gevonden, in de vorm van blootstelling-responsrelatie tussen allergie tegen huisstofmijt of graspollen en blootstelling aangetoond., maar de mechanismen zijn niet volledig ontrafeld. Men verwijst vaak naar deze bevindingen onder de noemer 'hygiënehypothese'.

Endotoxinen leiden bij acute hoge blootstelling tot koorts, een algeheel gevoel van malaise. Deze verschijnselen samen worden in de literatuur wel beschreven als het 'Organic dust toxic syndrome'.

Indicator[bewerken]

De aanwezigheid van endotoxinen kan aangetoond worden door de Limulustest. Het bloedserum van deze degenkrab coaguleert als het in aanraking komt met endotoxine.