Engelsmanplaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Engelsmanplaat

Engelsmanplaat (Fries: De Kalkman) is een zandplaat die ligt tussen Ameland en Schiermonnikoog op ongeveer vijf kilometer afstand van de Friese kust. Gezien de grootte is Engelsmanplaat geen eiland te noemen.[1]

De zandplaat is minder dan één vierkante kilometer, die bij hoogwater vrijwel geheel onderloopt. Van de duintjes die er enkele jaren geleden nog waren is nauwelijks iets meer over. Er is nog een smalle richel van enkele meters breed en tientallen meters lang die bij gewoon hoogwater droog blijft. Dit deel wordt de Hiezel genoemd en ligt anno 2012 ongeveer 1,35 meter boven N.A.P. [2] . De Engelsmanplaat viel van 1973 tot 1991 onder Staatsbosbeheer en fungeerde in die periode als broed- en rustplaats voor vogels. Met name vogels zoals de drieteenstrandloper, de steenloper en de bonte strandloper kwamen in grote aantallen voor, maar ook de visdief en de Noordse stern. Op de zandplaat staat ook een vogelwachtershuisje. Sinds 1991 is de zandplaat weer vrij toegankelijk; het is zeer in trek bij wadlopers en een favoriete bestemming voor de bemanning van zeiljachten.

In de loop der eeuwen heeft Engelsmanplaat voortdurend gewisseld van vorm en hoogte. Rond 1500 was Engelsmanplaat nog een vrij grote plaat, maar vanaf het begin van de negentiende eeuw ontwikkelde zich een sterke erosie aan de westkant. Die erosie hing samen met de cyclische ontwikkelingen in het zeegat tussen Ameland en Engelsmanplaat. De afsluiting van de Lauwerszee in 1969 heeft een grote invloed gehad op alle banken, geulen en platen tussen Ameland en Schiermonnikoog. Sinds 1985 is er daardoor ook erosie zichtbaar aan de oostkant van de Engelsmanplaat, wat er zelfs toe kan leiden dat het binnen ongeveer honderd jaar helemaal verdwenen is.

De Engelsmanplaat is in het verleden ook met andere namen aangeduid geweest, zoals 'Ingelsche Plaet', 'Langhe Sandt', ''t Hooge Sandt', 'Hooghe Banc', 'Kalkman' en 'Jouerman'. De huidige benaming 'Engelsmanplaat' is waarschijnlijk ontstaan door de stranding van een schip van de Schiermonnikoogse schelpenvisser Feye Willems Engelsman in 1708. Restanten van het wrak zijn nog steeds te zien.

In juli 2007 heeft Rijkswaterstaat een nieuwe kaap op Engelsmanplaat laten plaatsen. In de zware storm die in november 2006 heeft gewoed werd namelijk de oude kaap uit 1968 vernield. Bij het herplaatsen van de kaap kwam de aannemer allerlei stenen funderingen van oudere kapen tegen die hier vroeger hebben gestaan.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Afgesproken is dat een zandplaat aan de definitie van een eiland voldoet (conform definitie op Eiland en Waddeneilanden) wanneer minimaal 160 hectare bij gemiddeld hoog water niet meer worden overspoeld. Engelsmanplaat voldoet bij lange niet aan deze definitie omdat bij gewoon hoogwater de plaat vrijwel geheel onderloopt.
  2. wadvaarders.nl