Enrique Granados

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Enrique Granados
Enrique Granados
Enrique Granados
Algemene informatie
Volledige naam Pantaleón Enrique Joaquín Granados y Campiña
Land Vlag van Spanje Spanje
Werk
Genre(s) symfonische muziek, HaFaBramuziek, opera, vocale muziek, pianomuziek
Beroep(en) componist, muziekpedagoog, pianist
Instrument(en) piano
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Pantaleón Enrique Joaquín Granados y Campiña (Lerida, Catalonië, 27 juli 1867 - op zee (tussen Folkestone en Dieppe), 24 maart 1916) was een Spaans componist, muziekpedagoog en pianist.

Levensloop[bewerken]

Zijn vader Calixto Granados was van Cubaanse afkomst en diende als officier in het Spaanse leger, zijn moeder Enriqueta Campiña kwam uit Noord-Spanje. Zijn eerste pianolessen kreeg hij van de dirigent van de militaire banda. Nadat zijn ouders zich in Barcelona gevestigd hadden, studeerde hij piano bij Francisco X. Jurnet en Joan Baptista Pujol en compositie bij Felipe Pedrell. Van 1887-1889 studeerde hij in Parijs bij Charles de Bériot en woonde in bij zijn landgenoot de pianist Ricardo Viñes.

Als allround pianist en componist keerde hij in 1890 terug naar Barcelona, waar hij zijn eerste recitals gaf en zijn composities ten gehore bracht. Hij gaf vele concerten, waarvan sommige, met goede vrienden zoals Vincent d'Indy en Camille Saint-Saëns. Tussen 1895 en 1898 worden verschillende van zijn werken voor het eerst uitgevoerd, waaronder zijn eerste opera Maria del Carmen (Madrid, Theatro de Parish, 11 november 1898).

In 1900 stichtte hij de Sociedad de Conciertos Clásicos en gaf hij leiding aan een concertsociëteit in Barcelona, die echter een kort leven beschoren was. In 1901 richtte hij de Associacio Musical Granados Marshall - Academia Marshall op, een pianoschool, waar hij tot aan zijn dood de regie voerde.

In 1912 ontmoette hij de Amerikaanse pianist Ernest Schelling, die ervoor zorgde dat zijn werk in Amerika uitgegeven werd en hem wist over te halen, zijn pianosuite Goyescas (1911), (waar hij 7 jaar aan gewerkt had, en geïnspireerd was op schilderijen van Goya), tot een opera te bewerken.

Oorspronkelijk lag het in de bedoeling deze opera in 1914 in Parijs op te voeren, maar door de Eerste Wereldoorlog, kon dat geen doorgang vinden. In 1915 ging hij daarvoor naar Amerika, waardoor zijn opera Goyescas zijn première had in de Metropolitan Opera in New-York op 26 januari 1916. Op de terugweg in 1916, wordt het schip waarop hij zat, de Sussex, door een Duitse onderzeeër de grond in geboord, ergens tussen Folkestone en Dieppe. Hij en zijn vrouw overleven de ramp niet.

Granados wordt beschouwd als een van de belangrijkste componisten van Spanje. Alhoewel zijn werk beïnvloed werd door Robert Schumann, Edvard Grieg en Franz Liszt, ontwikkelde hij een eigen stijl met individuele harmonische wendingen en ritmiek, en met karakteristieke melodieën. Hij wordt door zijn landgenoten liefdevol ‘onze Schubert’ (Franz Schubert) genoemd en heeft verder koosnamen als de ‘Spaanse Chopin’ en de ‘laatste Romanticus’.

Hij schreef voorts een studie over het gebruik van het pianopedaal, verzorgde de uitgave van tot dan toe onuitgegeven sonates van Alessandro Scarlatti en herinstrumenteerde het pianoconcert in f van Frédéric Chopin.

De Spaanse regentes Maria Christina van Oostenrijk (1858-1929) eerde Granados op 9 januari 1899 met het kruis in de Orde van Karel III. Op 7 december 1892 huwde hij met María de los Desamparados (Amparo) Gal y Lloveras in de kerk van "San Pedro de las Puellas" te Barcelona.

Composities[bewerken]

Werken voor orkest[bewerken]

  • 1905 Miel de la Alcarria: Jota
  • 1907-1908 Dante, symfonisch gedicht voor mezzo-sopraan en orkest
  • 1910 Elisenda, suite v. piano en kamerorkest
  • Navidad, symf. gedicht La nit del mort

Werken voor banda (harmonieorkest)[bewerken]

  • 1910 Marcha Militaire No. 1
  • 1910 Marcha Militaire No. 2
  • Goyescas, Suite uit de opera
  • Goyescas, Intermedio uit de opera
  • Tres Danzas Españolas
    1. Oriental
    2. Andaluza
    3. Rondalla Aragonesa [1]

Muziektheater[bewerken]

Opera's[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1893 Miel de la Alcarria, op. 54 José Feliú y Codina
1899 Petrarca 1 akte
1900 La leyenda de la fada
1900 Blancaflor 1 akte 30 januari 1899, Barcelona, Teatro Lírico Català Adrià Gual
1901 Picarol 1 akte 23 februari 1901, Barcelona, Teatro Lírico Català Apeles Mestres
1903 El Duende
1906 Gaçiel 3 aktes 27 oktober 1906, Barcelona, Teatro Principal Apeles Mestres
1911 Liliana 1 akte 9 juli 1911, Barcelona, Apeles Mestres
1913 Goyescas o Los majos enamorados 3 scènes 28 januari 1916, New York City, Metropolitan Opera Fernando Periquet y Zuaznabar

Zarzuelas[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto
1897 Los Ovillejos of La Gallina ciega 2 aktes
1898 Maria del Carmen 3 aktes 12 november 1898, Madrid, Circo (Teatro) de Parish de Madrid José Feliú y Codina
1903 Follet 3 aktes 4 april 1903, Barcelona, Apeles Mestres
1914 La cieguecita de Betania 1 akte
1921 La Ciudad Eterna 2 aktes 18 oktober 1921, Madrid, Teatro Cervantes Ramón Peña Ruiz

Balletten[bewerken]

Voltooid in titel aktes première libretto choreografie
Remansos 4 scènes november 1997, New York City, American Ballet Theater naar Federico García Lorca Nacho Duato

Werken voor koren[bewerken]

  • 1896 Salve Regina, voor gemengd koor
  • 1911 Canto de las estrellas, poema voor piano, orgel en twee gemengde koren - tekst: Heinrich Heine

Vocale muziek[bewerken]

  • 1910 Colección de Tonadillas, voor zang en piano - tekst: Fernando Periquet
    1. Amor y odio
    2. Callejeo
    3. El Majo discreto
    4. El tra-la-la y el punteado
    5. El Majo timido
    6. El Mirar de la Maja
    7. La maja de Goya
    8. La Maja Dolorosa I, II y III
    9. Ay majo de mi vida!
    10. Odio Callefeo Las currutacas modestas
    11. Oh muerte cruel!
    12. De aquel majo amante
    13. La currutacas modestas
    14. Sí al retiro me llevas
    15. El majo olvidado.
  • 1915 Colección de canciones amatorias, voor zang en piano
    1. Descúbrase el secreto
    2. Mañanica era
    3. Mira que soy niña
    4. Gracia mía
    5. Iban al Pinar
    6. No lloráis ojuelos

Kamermuziek[bewerken]

  • 1894 Quinteto en sol menor (c klein), voor piano en strijkkwartet, op. 49
  • Pequeña romanza, voor strijkkwartet
  • Romanza, voor viool en piano
  • Sonata, voor viool en piano
  • Trio, voor viool, cello en piano, op. 50

Werken voor piano[bewerken]

  • 1892-1900 12 Danzas españolas, op. 37
    1. Galante
    2. Orientale
    3. Fandango
    4. Villanesca
    5. Andaluza
    6. Rondalla aragonesa
    7. Valenciana
    8. Sardana
    9. Romántica
    10. Melancólica
    11. Arabesca
    12. Bolero
  • 1904 Allegro de concierto
  • 1910 Cuentos de la juventud, op. 1
    1. Dedicatoria
    2. La Mendiga
    3. Canción de mayo
    4. Cuento viejo
    5. Viniendo
    6. -
    7. Recuerdos de la infancia
    8. El Fantasma
    9. La huérfana
    10. Marcha
  • 1911 Goyescas, suite voor piano
    1. Los requiebros
    2. Coloquio en la reja, dúo de amor
    3. El fandango de Cadil
    4. Quejas, o La maja y el ruiseñor
    5. El amor y la muerte, balada
    6. Epílogo, serenata del espectro
  • 1912 Fantasia-Cheherezada
  • 7 Valses poéticos
  • A la Cubana, op. 36
  • Escenas infantiles "Miniaturas"
  • Seis piezas sobre cantos populares españolas
    1. Añoranza
    2. Ecos de la parranda
    3. Vascongada
    4. Marcha oriental
    5. Zambra
    6. Zapateado
  • 6 Escenas románticas
    1. Mazurca
    2. Berceuse
    3. Allegretto
    4. Mazurka
    5. Allegro appassionato
    6. Epílogo.
  • 3 Escenas poéticas, (Libro de horas)
    1. Berceuse
    2. Eva y Walter
    3. Danza de la Rosa
  • Dos marchas militares, voor piano vierhandig
  • Escenas poéticas
    1. Recuerdo de paises lejaos
    2. Al angel de los claustros
    3. Canción de Margarita
    4. En el jardín
    5. El invierno (La muerte del ruiseñor)
    6. Al suplicio
    7. Sueños del poeta
  • Mazurka (mazurka alla polacca), op. 2
  • Oriental, Cancion Variada, Intermedio y Final
  • Prelude in D-groot
  • Rapsodia aragonesa
  • Seis estudios expresivos
  • Tres Impromtus, op. 39


Bibliografie[bewerken]

  • H. Triebel: Drie Spaanse meesters in het Holland Festival : Iberia, Mens En Melodie 46:376-7+ Jun 1991
  • Jozef Robijns, Miep Zijlstra: Algemene muziekencyclopedie, Haarlem: De Haan, (1979)-1984, ISBN 978-90-228-4930-9
  • Dick van der Meer: Van giraffepiano's, pianoleeuwen, tingellatten en toondichters, Amsterdam: H.J.W. Becht, 1977, 231 p., ISBN 978-9023002024
  • Manuel García Morante: Obra completa per a veu i piano, 2ª ed., rev. y aum., Barcelona: Tritó, Biblioteca de Catalunya, 2007, 213 p.,
  • Walter Aaron Clark: Enrique Granados: Poet of the Piano, Oxford University Press, New York and Oxford, 2006, 265 p., ISBN 0-19-514066-4
  • Francisco Alia Miranda: Indice de Autores e Intepretes, in: La musica en la radio : radio Ciudad Real EAJ 65 y sus discos de pizarra, Cuenca: Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha, 2000, 378 p., ISBN 978-84-8427-046-1
  • Celsa Alonso González: Indice Onomastico ..., in: La cancion lirica española en el siglo XIX, Madrid: Ediciones del ICCMU, 1998, 555 p., ISBN 978-84-89457-03-4
  • Celsa Alonso González: Nazionalismo spagnolo e avanguardia - La presunta praticabilita dell'Impressionismo, Musica/realta 15:81+ N44 1994
  • Arístides Incháustegui, Blanca Delgado Malagón: Indice Onomastico, in: Vida musical en Santo Domingo (1940-1965), Banco de Reservas, Publicación Especial, Editora Corripio, C. por A. Santo Domingo, D. N., 1998. 529 p., ISBN 9945-036-01-7
  • Luís Iglésias de Souza: El Teatro Lírico Español : volumen IV : libretistas y compositores, Coruna: Editorial Deportacion Provincial, (4 volúmenes: I-Catálogo A-E / II-Catálogo F-O / III-Catálogo O-Z / IV-Libretistas y compositores) 1996, 742 p., ISBN 8-489-65219-8
  • Stewart Gordon: Spanish, Portuguese, and Latin Keyboard Music in the Twentieth Century, in: A History of Keyboard Literature. Music for the Piano and its Forerunners, New York: Schirmer Books, 1996, 566 p., ISBN 978-0534251970
  • Linton Elzie Powell: Guitar effects in Spanish piano music, Piano & Keyboard N180:33-7 May-Jun 1996
  • Ramon Barce: Actualidad y futuro de la zarzuela. Actas de las Jornadas celebradas en Madrid del 7 al 9 de noviembre de 1991, Madrid: Editorial Alpuesto, 1994, 350 p.
  • P. Mecarelli: Il virtuosismo pianistico fin de siècle : paradigma dell'ambiguita novecentesca o elogio dell'ornamentazione?, Musica/realta 15:75+ N44 1994
  • Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
  • C.A. Hess: Enrique Granados and modern piano technique, Performance Practice Review 6:89-94 N1 1993
  • Franco Rossi, Michele Girardi: Indice Dei Nomi, in: Il teatro la Fenici : chronologia degli spettacoli 1938-1991, Venezia: Albrizzi Editore, 1992, 650 p., ISBN 88 317 5509 9
  • Franco Rossi, Michele Girardi: Indice Dei Nomi, in: Il teatro la Fenici : chronologia degli spettacoli 1792-1936, Venezia: Albrizzi Editore, 1989, 491 p., ISBN 88 7837 007 X
  • Jacqueline Cockburn, Richard L. Stokes, Graham Johnson: The Spanish song companion, London: Victor Gollancz, 1992
  • A. Schuessler: Piano music of Granados, Clavier 31:16-23 N8 1992
  • Montserrat Albet: Mil anys de musica catalana, Barcelona: Plaza & Janes Editores, S.A., 1991, 166 p.
  • Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The Heritage Encyclopedia of Band Music - Composers and Their Music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
  • J. Isern: El legado de Granados, su tecnica pianistica, Monsalvat N194:12-13 Jun 1991
  • Recent contributions to Iberian musical scholarship in the United States. [R. Stevenson] bibliog, Inter-American Music Review 11:138+ N1 1990
  • Kurtz Myers: Performer Index : Conductors, in: Index to record reviews 1984-1987 : based on material originally published in "Notes", the quarterly journal of the Music Library Association between 1984 AND 1987, Boston, Massachusetts: G.K. Hall, 1989, 639 p., ISBN 978-0816104826
  • Kurtz Myers: Performer Index : Instrumentalits, in: Index to record reviews, 1978-1983 : based on material originally published in "Notes", the quarterly journal of the Music Library Association, between 1978 and 1983, 1st Suppl., Boston, Massachusetts: G K Hall, December 1985, 873 p., ISBN 978-0816104352
  • J. Douglas Riva: The "Goyescas" for piano by Enrique Granados - a critical edition. Ann Arbor, Michigan. U.M.I., Dissertation Information Service, 1988. 368 p.
  • Giuseppe Triggiani, Franco Mannino: Il melodramma nel mondo 1597-1987, Bari: Levante Editori-Bari, 1988, 378 p.
  • Kurt Neufert: Goyescas von Granados und La vida breve von de Falla in Nancy, Orchester, Das 34:943-4 Sep 1986
  • Kurt Neufert: Die Opernregie des Berufsprovokateurs, Opernwelt 27:50 N8 1986
  • J.B. Jones: Enrique Granados - A few reflections on a seventieth anniversary, Music Review: 47:16-23 N1 1986-1987
  • Jean-Marie Londeix: Musique pour saxophone, volume II : repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985
  • Jean-Marie Londeix: 125 ans de musique pour saxophone, repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Paris: Leduc, 1971
  • Lyle G. Wilson: A dictionary of pianists, London: Robert Hale, 1985. 343 p., ISBN 978-0709017493
  • Enzo Valenti Ferro: Indice de Cantantes, in: Las voces : teatro Colon 1908-1982, Buenos Aires: Ediciones de Arte Gaglainone, 1983, ISBN 978-9509004368
  • Roger Alier, Xosé Aviñoa: El libro de la zarzuela, Madrid: Ediciones Daimon, 1982, ISBN 84-231-2677-3
  • Rosa Angelica Lopez: Granados' "Escenas Romanticas" : its romantic sources and progressive features, Texas (Austin). 1982. dissertation.
  • Christof Ruger: Konzertbuch Klaviermusik A-Z, Leipzig: 1982
  • Kurt Pahlen: Mein Engel, mein Alles, mein ich : 294 Liebesbriefe berühmter Musiker, München, Wilhelm Goldmann, 1981, 356 p.
  • Sophie Joligeon: Enrique Granados, pedagogue du piano, Sorbonne (Paris). 1980. dissertation. 100 S.
  • Olga Llano Kuehl: Three stylistic periods in the piano compositions of Enrique Granados, Cincinnati. 1980. dissertation.
  • Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 1, Band A-F, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 371 p., ISBN 3-7952-0203-5
  • Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 2, Band G-M, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 373-772 p., ISBN 3-7952-0228-0
  • Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
  • José María Ruiz Gallardón, Antonio Fernández-Cid: Cien Años de teatro musical en España 1875-1975, Madrid: Real Musical Editores, 1975, 610 p., ISBN 978-8-438-70021-1
  • Antonio Fernández-Cid: La música española en el siglo XX, Madrid: Publicaciones de la Fundacion Juan March, 1973
  • Antonio Fernández-Cid: Lieder y canciones de España; pequeña historia de la música nacional, 1900-1963, Madrid: Editora Nacional, 1963, 531 p.
  • Andrés Ruiz Tarazona: Enrique Granados el ultimo romantico, Madrid: Real Musical 1975. 77 S.
  • Octavio Aballi Planell: Enrique Granados y su tiempo. Contrapunto filatelico al centenario del nacimiento de un gran musico, Barcelona: Amigos de Granados 1969. 24 S.
  • Manuel Valls Gorina: Historia de la musica catalana, Barcelona: Editorial Taber, c1969, 218 p.
  • Xavier de Montsalvatge: Enrique Granados (1867-1916), Revista de Occidente. 1968, Nr.58, S. 95-105.
  • Sergio Martinotti: Note critiche su Granados, Chigiana. 4 (1967), S. 131-141.
  • José Subira: Cien operas : autores personajes argumentos, Madrid: Editorial Prensa Espanola, 1967
  • José Subira: Antiguas tonadillas escenicas y modernas tonadillas de Granados, Ritmo. 32 (1962) No. 326, Mai, S. 4 f.
  • Andrea de Larrea: Enrique Granados, Arbor. 64 (1966) No. 246, S. 139-149.
  • M.A. Vajsbord: Enrike Granados, Sovetskaja Muzyka. 8 (1964) H. 2, S. 118-123.
  • Joaquín Pena, Higinio Anglés, Miguel Querol Gavalda: Diccionario de la Música LABOR, Barcelona: Editorial Labor, 1954, 2V, 2318P.

Referenties[bewerken]

  1. Rondalla Aragonesa - Danza nº6 de "12 Danzas españolas", op. 37 door "Banda Sinfónica del Conservatorio Superior de Música de Aragón" o.l.v. Miquel Rodrigo

Externe links[bewerken]