Eoraptor

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eoraptor
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Fossiel voorkomen: Laat-Trias
Eoraptor lunensis
Eoraptor lunensis
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: ?Dinosauria (dinosauriërs)
Orde: ?Saurischia
Geslacht
Eoraptor
Sereno et al., 1993
Typesoort
Eoraptor lunensis
Afbeeldingen Eoraptor op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Eoraptor op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

Eoraptor is een geslacht van kleine dinosauriërs uit het Trias. Tot nog toe is maar een soort bekend, Eoraptor lunensis.

Beschrijving[bewerken]

Eoraptor in grootte vergeleken met een mens

Het dier is in 1991 gevonden in een laag uit het Carnien (229-217 miljoen jaar geleden, Laat-Trias) van Argentinië. Het is in 1993 beschreven door onder anderen Paul Sereno. De geslachtsnaam betekent "rover van de dageraad": raptor is "rover" in het Latijn en eos/εως "dageraad" in het klassiek Grieks. De soortaanduiding betekent "van de maan" en verwijst naar het feit dat het fossiel, holotype PVSJ 512, in de Valle de la Luna (Maanvallei) is aangetroffen.

Een van de oudste dinosauriërs[bewerken]

Afgietsel van de schedel

Eoraptor is circa 225 miljoen jaar oud en daarmee een van de oudste bekende dinosauriërs; hij moet dicht gestaan hebben bij de laatste gemeenschappelijke voorouder van die groep. Eoraptor had een vrij normaal uiterlijk voor een theropode, maar enkele kenmerken verraadden zijn afkomst van meer basale Dinosauromorpha. Hij had vrij lange armen met vijf vingers. Dit is een meer oorspronkelijk kenmerk: naarmate de theropoden zich ontwikkelden, reduceerde het aantal vingers zich tot drie (twee bij de Tyrannosauridae). De langere armen wezen ook op zijn afkomst; de meeste Archosauria liepen nog deels op vier poten. Het is wel geopperd dat Eoraptor dit ook deed. Verder had hij enkele bladvormige tanden tussen zijn carnivorengebit die meer leken op die van de plantenetende Sauropoda. Dit lijkt aan te tonen dat de Sauropodomorpha ontstonden uit op theropoden lijkende vormen, vermoedelijk niet lang nadat deze zelf waren ontstaan uit oudere Dinosauromorpha.

Replica van Eoraptor te Brussel

Leefwijze[bewerken]

Eoraptor was een klein dier, zo'n meter lang en vijf kilogram zwaar. Vermoedelijk joeg Eoraptor op nog kleinere dieren, zoals hagedisjes, zoogdieren en insecten en at hij soms aas. Waarschijnlijk leidde hij een teruggetrokken bestaan – er loerden vele gevaren zoals grote archosauriërs en de grotere vleesetende dinosauriër Herrerasaurus.

Geen theropode of zelfs dinosauriër?[bewerken]

Volgens sommige wetenschappers is Eoraptor geen primitieve dinosauriër maar een hoogontwikkelde dinosauromorf. Zij achten het dier te primitief dan dat het tot de Dinosauria zou kunnen behoren. Anderen betwijfelen of het een theropode was en zien hem als een basale saurischiër, buiten de klade van de Eusaurischia.

Sauropodomorpha[bewerken]

Een onderzoeksteam rond Ricardo Martinez plaatste Eoraptor in 2011 in de Sauropodomorpha na een vergelijking met de basale theropode Eodromaeus. Eoraptor heeft enkele van de typische theropode eigenschappen van Eodromaeus niet en deelt daarenboven eigenschappen met basale leden van de Sauropodomorpha. Hij zou daarin nauw verwant zijn aan Panphagia. Volgens het onderzoek zou Eoraptor een omnivoor zijn, of zelfs een herbivoor.[1]

Literatuur

Referentie

  1. Martinez, R.N., Sereno, P.C., Alcober, O.A., Colombi, C.E., Renne, P.R., Montañez, I.P., Currie, B.S. (2011). A Basal Dinosaur from the Dawn of the Dinosaur Era in Southwestern Pangaea. Science 331 (6014): 206-210 . DOI:10.1126/science.1198467.