Eric de Noorman
| Eric de Noorman | ||||
| Land van oorsprong |  Nederland |
|||
| Oorspronkelijke taal | Nederlands | |||
| Genre | historische strip, tekststrip, realistische strip, avonturenstrip, ridderstrip | |||
| Creatieteam | ||||
| Tekenaar(s) | Hans G. Kresse | |||
| Publicatie | ||||
| Uitgever | Panda, Antoninus Pius | |||
| Publicatie | De Nieuwe Haarlemsche Courant, Tom Poes Weekblad | |||
| Eerste publicatie | 5 juli 1946 | |||
| Laatste publicatie | 24 januari 1964 | |||
|
||||
Eric de Noorman was een Nederlandse tekststripreeks, getekend door Hans G. Kresse, die van 1946 tot 1964 als krantenstrip werd gepubliceerd. De verhalen draaien rond een vikingkrijger, Eric, en zijn avonturen overzee. Vanaf 1948 werden ze in oblongformaat tegen 75 cent in grote oplagen verspreid, wat mede het grote verkoopsucces verklaart.
Samen met Kapitein Rob en Tom Poes behoort "Eric de Noorman" tot de 'grote drie' uit de Nederlandse stripgeschiedenis. De goed gedocumenteerde verhalen en tekentechnische kwaliteit worden nog steeds geroemd en beïnvloedden vele andere Europese stripauteurs. "Eric de Noorman" is ook één van de weinige Nederlandse strips die ook in het buitenland populair was. In Vlaanderen werd de serie in Het Laatste Nieuws en De Nieuwe Gazet gepubliceerd en in Wallonië in Le Soir. Verder is de serie ook in het Frans, Fins, Spaans, Portugees en Engels vertaald.
Inhoud |
De verhalen [bewerken]
De eerste verhalen zijn soms historisch moeilijk te plaatsen en bevatten talloze anachronismen. De reeks begint in het legendarische Atlantis, dat vele duizenden jaren geleden zou hebben bestaan. Via een aantal avonturen in sprookjesachtige sfeer komt Eric terecht in het Romeinse Rijk. In de arena in Rome levert hij een gevecht op leven en dood met keizer Commodus (177-192). Daarna keert hij terug naar Noorwegen, waar edellieden in monumentale burchten een leven leiden dat doet denken aan de Volle Middeleeuwen in Europa. In deze verhalen zijn echter ook veel elementen terug te vinden uit de Noorse mythen en sagen. Van tijd tot tijd trekt Eric - soms gedwongen door de omstandigheden - er op uit om op avontuur te gaan in andere delen van de wereld.
Halverwege de serie, zo ongeveer vanaf De Witte Raaf, komt er meer lijn in. Kresse gaat zich steeds beter documenteren en de tekeningen worden historisch betrouwbaarder. Ook zijn de personages in deze latere verhalen minder "zwart-wit". Voortaan spelen de avonturen van Eric de Noorman zich af in de vijfde eeuw en zijn zij gesitueerd in het Noord-Atlantische gebied, met name op de Britse Eilanden. De legendarische Britse koningen Vortigern en Arthur figureren in deze latere verhalen. Ook zien we Eric nu te midden van historische figuren als Attila de Hun en diens tegenspeler de Romeinse veldheer Aetius. Tegelijkertijd verdwijnen de magische componenten uit de strip. Het laatste verhaal met enige bovennatuurlijke elementen is Svidjold's offer en in dat verhaal is de magie al twijfelachtig, aangezien de vloek waar het om draait ook gezien kan worden als een inbeelding van het slachtoffer.
De strip bevat veel elementen die aan de historische werkelijkheid zijn ontleend. Eric bezoekt onder meer de Muur van Hadrianus en Tuaim Mor (Grote Grafheuvel). Deze is in werkelijkheid de holle grafheuvel New Grange in Ierland. Kresse tekent zelfs de spiraalsteen bij de ingang. In zijn fantasie verplaatst hij Carnac (avenues) en Stonehenge naar deze grafheuvel. Ook de brochs (burchten van voorvaderen van de Picten) zijn naar de werkelijkheid getekend, zoals Jarlshof op de Shetlandeilanden. Erwin heeft zijn hoofdkwartier op de Traprain Law (law betekent heuvel) in Schotland, waar zich een heuvelfort van de Gotodin (Votadini) bevond. Wel houdt Kresse zich niet geheel aan de exacte ligging. Bij Erwins bezoek aan Shetland tekent Kresse de Mousa Broch en het fort Clickhimin. De genoemde Picten gebruikten symbolen die zij onder andere op staande stenen aanbrachten: de Pictische steen. In de verhalen over Eric en Erwin komen deze symbolen voor, zoals de liggende maansikkel met V-roede. Ook de Germaanse runen worden afgebeeld (op perkament, goud, steen en hout). In de verhalen komen bijvoorbeeld ook nog staande stenen, steenkringen, hunebedden, tumuli en Romeinse villa's, wegen en forten voor.
Personages [bewerken]
De belangrijkste personages, naast de hoofdpersoon zijn
- Winonah - zijn vrouw
- Pum Pum - de trouwe dwerg
- Erwin - Erics zoon
- Yark de Stijfhoofdige - een opvliegende Noorse edelman
- Halfra - de standsbewuste edelman
- Axe de Boogschutter - vriend en rivaal van Erwin
- Orm de Roerganger - de pessimistische stuurman
- Ragnar de Rode - de onberekenbare piratenhoofdman
- Cendrach de Scheepsbouwer - een oude Keltische vakman
- Svein Langtand - de vechtlustige Saksische metgezel
In totaal zijn er 67 verhalen van Eric de Noorman uitgebracht in de periode 1946-1964. Twee jaar later, in 1966, tekende Kresse nog een spin-off rond Eric's zoon, Erwin, genaamd "Erwin, de zoon van Eric de Noorman." Deze verhalen waren geen tekststrip, maar een balloonstrip. Later, in 1985, verscheen nog het Eric-verhaal De vrouw in het blauw. Ook van de Eric de Noorman-cyclus zijn verhalen bewerkt en in ballontekstvorm uitgebracht. Zo verscheen het verhaal Schipbreukelingen in Rome (ook uitgegeven onder de titel Gevangenen der Romeinen) in 1947/'48 als ballontekststrip in het Tom Poes Weekblad. En het verhaal De geschiedenis van Bor Khan verscheen in 1988/'89 in het Sjors en Sjimmie Stripblad. Deze bewerking is tevens schitterend ingekleurd.
Vanaf 1976 worden de verhalen heruitgegeven door Uitgeverij Panda.
Delen [bewerken]
- De Steen van Atlantis
- De Sultan van Akaiïm
- Het Water des Levens
- Het Stenen Afgodsbeeld
- De Ondergang van Atlantis
- Schipbreukelingen in Rome
- De Valse Koning
- Het Wapengericht
- Het Goud der Ozmecs
- De Dodenridders
- De Wonderen van Mu
- Het Geheim van het Grafgewelf
- Het Rijk van het Midden
- Storm over China
- De Zoon van Eric
- De Zwarte Ruiter
- De Boog van Allard
- De Koning der Steppen
- Het Tyrfing-mysterie
- De Twintig Laatsten
- Strijd om Heidrun
- De Prijs der Wrake
- De Vloek van het Goud
- Het Moerasmonster
- Het Land der Duisternis
- De Burcht van Myrkven
- De Heer der Heruli
- De Gebroken Pijl
- De Geschiedenis van Bor Kahn
- Gunnar de Gevreesde
- Svidjold's Offer
- Het Teken der Joms
- De Witte Raaf
- De Scheepsbouwer
- De Wolf en de Havik
- De Prooi van de Rode Rots
- Het Raadsel van Tuaim Mor
- De Gouden Droom
- De Romeinse Helm
- De Koningin van de Eilanden
- De Grote Beslissing
- De Banneling van IJsland
- Het Land der Witte Mannen
- Het Loon der Hebzucht
- De Verloren Viking
- De Zwarte Piraat
- De Ontembare
- Ingrid
- Het Bronzen Paardje
- De Stormvogel
- De Ring van Fergus
- De Vissers van de Zwarte Klip
- Het Recht der Lange Lansen
- Wigberth's Wraak
- De Onwillige Held
- De Huid van de Beer
- De Schaduw der Steppen
- De Vlammende Gesel
- Het Zevende Paardje
- De Ring van Honoria
- De Laatste Slag
- De Gezworenen
- De Pelsjager
- Het Wolvenjong
- Het Raadsel Egil
- De Stille Strijd
- De Eerloze Krijg
- De Vrouw in het Blauw
Overige [bewerken]
Achtergrondinformatie [bewerken]
- de inleidingen bij de integrale uitgave van Uitgeverij Panda (Den Haag) (24 banden) zijn geschreven door Rob van Eijck, historicus en Kresse-kenner.
- de boeken uitgegeven door Uitgeverij Antoninus Pius (Den Haag); auteur: Lex Ritman; zie hiervoor: [1]
- de artikelen in Wikipedia over: Muur van Hadrianus, Picten, Pictische steen en runen (zie: b.v. onderdeel over strips).
In populaire cultuur [bewerken]
- Het Vlaamse dagblad Het Laatste Nieuws vernoemde haar jeugdweekblad Pum-Pum naar het gelijknamige dwergpersonage uit "Erik De Noorman".
- De stripreeks had een grote invloed op de realistische beeldverhalen die Willy Vandersteen tekende.
- Ook Dick Matena is een grote fan en publiceerde een hommage aan de auteur in paperbackvorm, genaamd "Mijmeringen bij een mythe."[1] Hij tekende ook ooit voor het blad Playboy een parodie op de strip. [2]
- In Arnhem werd in 2006 op ruim twintig panden metershoge doeken ter ere van het 60-jarig bestaan van Erik de Noorman.
