Erotomanie
Erotomanie is een vorm van waanstoornis. Bij deze psychische aandoening beeldt iemand zich in dat een ander verliefd op hem of haar is, romantische gevoelens koestert of openstaat voor romantische toenadering, terwijl daarvan in werkelijkheid geen sprake is. In de meeste gevallen gaat het om iemand met een hoge(re) sociale status (de baas, een filmster, een politicus, dokter, enzovoort). De aandoening wordt traditioneel ook wel het syndroom van De Clérambault genoemd, naar de Franse psychiater Gaëtan Gatian de Clérambault (1872-1934).
Hoewel er seksuele fantasieën op kunnen treden, is de waan meestal geïdealiseerd romantisch en geestelijk van aard. In veel gevallen zoekt de persoon daadwerkelijk contact door middel van telefoontjes, brieven of stalken.
In eerste instantie vertrouwt de patiënt erop dat er een liefdevolle relatie zal ontstaan. Als het object van de liefde al getrouwd is of een relatie heeft, wordt deze verhouding als liefdeloos en mislukt beschouwd. Als de patiënt zich er gaandeweg bewust van wordt dat er geen relatie zal ontstaan, wordt zij of hij vaak teleurgesteld en kwaad, soms zelfs wraakzuchtig. Soms projecteert de patiënt deze woede op het object van de liefde en is bang zelf het slachtoffer van wraakacties te worden. Dit kan op zijn beurt tot angst of paranoia leiden.
Erotomanie wordt in klinische omstandigheden het meest bij vrouwen geconstateerd, maar mannen zijn eerder geneigd naar hun ideeën te handelen. Hierdoor kunnen problemen met politie en justitie ontstaan.
Een bekend voorbeeld van erotomanie is John Hinckley Jr., die een aanslag pleegde op Ronald Reagan als gevolg van zijn obsessie voor actrice Jodie Foster.
De film À la folie... pas du tout van Laetitia Colombani (met de Engelse titel 'He Loves Me... He Loves Me Not') met Audrey Tautou (Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain) probeert de kijker erotomanie te laten beleven. De film eindigt met een gedicht:
|
Bien que mon amour soit fou, ma raison calme les trop vives douleurs de mon cœur en lui disant de patientier, et d'espérer toujours... |
Al is de liefde nog zo gek, de reden verzacht de grote pijn in mijn hart en zegt het geduld te oefenen en te blijven hopen... |
wetenschappelijk bewezen: Volgens dr. John Marsden, hoofd van het Britisch National Addiction Center, is liefde verslavend, net zoals cocaïne en speed. Seks is daarbij de valkuil, met als doel de partners lang genoeg te binden om een stabiele band te kunnen smeden. Andreas Bartels en Semir Zeki van het University College in London toonde met magnetische resonantiebeelden aan dat bij druggebruik in het brein identieke gebieden worden geactiveerd als bij verliefdheid. En dr. Lucy Brown, professor in het departement neurologie en neurowetenschappen van het Albert Einstein College of Medecine in New York, merkte op dat de delen van het brein verantwoordelijk zijn voor gevoelens van hunkering- zoals naar sigaretten of snoep- , geactiveerd worden bij personen die naar een foto kijken van hun geliefden.
Er zijn blijkbaar aanwijzingen genoeg dat liefde en verslavingen neurobiologisch heel wat gemeen hebben. Misschien verklaart dit ook het grote succes van gespecialiseerde websites voor zelfhulp zoals die van Sex and Love Addicts Anonymous. Niet alleen seksverslaafden kunnen er participeren aan een zelfcontrole programma, maar ook mensen die zich emotioneel te afhankelijk opstellen in partnerrelaties.
Wie gevoelig voor? De Braziliaanse onderzoekster Eglacy Sofia formuleert de hypothese dat ziekelijke liefde kan ontstaan bij personen met attente angst of depressieve stoornissen die op hun beurt het gevolg zijn van een sterk negatief zelfbeeld. De 'zekerheid' van een relatie zou in hun ogen een bescherming bieden tegen de onzekerheid over zichzelf. Dit heeft uiteraard als gevolg dat de persoon in kwestie zich sterk afhankelijk opstelt van zijn partner, maar deze laatste dan misbruik van kan maken. Toch verkiezen deze mensen het verlies van hun vrijheid en eigen waarde en de emotionele stress van een vaak liefdeloze relatie boven de confrontatie met hun eigen angsten.
Oplossing: Therapieën tegen liefdesverslaving lijken vaak wel wat op die tegen roken. Ook daarbij ligt de sleutel in het veranderen van overtuigingen. Is roken wel zo lekker; Is deze relatie wel zo belangrijk? Of klampt de 'verslaafde' zich steeds opnieuw vast aan de ander om de rot gevoelens te verdringen van de vorige ontspoorde ruzie? Zoals andere verslavingen is ook liefdesverslaving een ziekte die meestal niet overgaat, maar die wel tot staan kan worden gebracht. De meeste mensen hebben daar hulp bij nodig. Bij een liefde en/of seksverslaving kunt u terecht bij: www.slaa-nederland.nl
Bronnen, noten en/of referenties:
gek van liefde door Wilfried Van Craen
