Eugene Wigner
 Eugene Wigner |
||||
| 17 november 1902 – 1 januari 1995 | ||||
 |
||||
| Geboorteland | Hongarije | |||
| Geboorteplaats | Boedapest | |||
| Nationaliteit | Hongaars-Amerikaans | |||
| Plaats van overlijden | Princeton (New Jersey) | |||
| Nobelprijs voor de | Natuurkunde | |||
| In | 1963 | |||
| Reden | Voor zijn bijdragen aan de theorie van de atoomkernen en de elementaire deeltjes, vooral door de ontdekking en de toepassing van fundamentele symmetrieprincipes. | |||
| Gedeeld met | Maria Goeppert-Mayer Hans Jensen |
|||
| Voorganger(s) | Lev Landau | |||
| Opvolger(s) | Charles Townes Nikolaj Basov Aleksandr Prochorov |
|||
|
||||
Eugene Paul Wigner (Hongaars: Wigner Pál Jenő), (Boedapest, 17 november 1902 – Princeton (New Jersey), 1 januari 1995) was een Hongaars-Amerikaans natuurkundige en wiskundige van Joodse afkomst.
Hij ontving in 1963 de Nobelprijs voor de Natuurkunde "voor zijn bijdragen aan de theorie van de atoomkernen en de elementaire deeltjes, vooral door de ontdekking en de toepassing van fundamentele symmetrieprincipes".
Inhoud |
Biografie [bewerken]
Wigner genoot zijn opleiding in Europa; hij studeerde scheikunde aan de Technische Hochschule (Huidige Technische Universiteit) te Berlijn, waar hij in 1925 de titel Dr.Ing. verkreeg. Aanvankelijk werkte hij als docent in Duitsland, maar vertrok in de jaren 1930 naar de Verenigde Staten.
Uitgezonderd twee jaar (1936-38) als hoogleraar natuurkunde aan de universiteit van Wisconsin was hij zijn gehele academische carrière verbonden aan de Princeton-universiteit – van 1930 tot aan zijn pensionering in 1971. In 1938 werd hij benoemd tot Thomas D. Jones Professor Mathematische Fysica. Op 8 januari 1937 werd hij Amerikaans staatsburger.
Wigner was een pionier op het gebied van de atoom- en kernfysica. Samen met Fermi en Szilárd was hij in 1939 een van de opstellers van de historische brief waarin president Roosevelt gewezen werd op de mogelijkheid van een kernwapen. Van uit die rol werkte hij mee aan het Manhattanproject, van 1942 tot 1945 via Metallurgisch Laboratorium van de universiteit van Chicago en in 1946/47 als voorzitter onderzoek en ontwikkeling bij de Clinton Laboratories. Later zette hij zich in voor vreedzame toepassingen van kernenergie.
Erkenning [bewerken]
Voor zijn werk op het gebied van nucleair onderzoek ontving Wigner verscheidene onderscheidingen, waaronder de US Medal for Merit (1946), de Enrico Fermi-prijs (1958) en de Atom for Peace Award (1960).
Daarnaast verkreeg hij ook de Franklin Medal van het Franklin Institute (1950), de Max Planck-medaille van de Deutsche Physikalische Gesellschaft (1961), de George Washington Award van de American-Hungarian Studies Foundation (1964), de Semmelweiss Medal van de American-Hungarian Medical Association (1965) en in 1969 de National Medal of Science.
Publicaties [bewerken]
Onder meer
- Gruppentheorie und ihre Anwendungen auf die Quantenmechanik der Atomspektren (1931)
- Nuclear structure (1958, met L. Eisenbud)
- Physical theory of neutron chain reactors (1958, met A.M. Weinberg)
- The unreasonable effectiveness of mathematics in the natural sciences, Richard Courant lecture in mathematical sciences delivered at New York University, May 11, 1959. Communications on Pure and Applied Mathematics 13: 1–14. doi:10.1002/cpa.3160130102
- Dispersion relations and their connection with causality (1964)
- Symmetries and reflections (1967)
- The Recollections of Eugene P. Wigner as told to Andrew Szanton. Plenum, 1992. ISBN 0-306-44326-0
- Philosophical Reflections and Syntheses(1997, met G. G. Emch, Jagdish Mehra and Arthur S. Wightman, eds.), Springer. ISBN 3-540-63372-3
Zie ook [bewerken]
- Wignerdistributie
- Wigner-Seitz-cel
- Engelse wikipedia: The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences, over Wigners gelijknamige artikel
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie Eugene Wigner van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
