Euregio Maas-Rijn
De Euregio Maas-Rijn (EMR), met circa 3,9 miljoen inwoners, is een van de vele Euregio's, internationale samenwerkingsverbanden van allerlei gebieden die behoren tot de Europese Unie. Het bijzondere is, dat het in dit geval gaat om een samenwerking van een aantal provincies en andere bestuurseenheden die verspreid liggen over drie landen. Deze gebieden bevinden zich rondom de rivier de Maas en ten westen van de rivier de Rijn, rond de zeshoek Hasselt-Maastricht-Luik-Aken-Heerlen-Eupen. Het gebied van de regio vormde in vroeger tijden al een samenhangend cultuurgebied tussen Maas en Rijn. Het oorspronkelijke hertogdom Limburg lag in het centrum daarvan.
Nadat in 1976 reeds een werkgroep was opgericht die dit samenwerkingsverband omvatte kreeg de Euregio in 1991 een juridische status.
Inhoud |
[bewerken] Eenheden
|
De betreffende bestuurlijke eenheden zijn: in België:
in Duitsland:
in Nederland:
Zie ook Parkstad Limburg |
De volgende steden in deze Euregio zijn prominent vertegenwoordigd:
|
[bewerken] Structuur
Het Bestuur is het beslissingsorgaan van de EMR. Het Bestuur telt 20 leden, 4 uit elke partnerregio. Het Bestuur wordt sinds 2010 voorgezeten door gouverneur Reynders van de Belgische provincie Limburg. Het voorzitterschap wisselt om de 3 jaar, in 2013 is het de beurt aan de Duitstalige Gemeenschap van België. Daarnaast heeft de EMR twee adviesorganen: de Euregioraad (51 afgevaardigden vanuit de 'parlementen' van de partnerregio's) en de Sociaal-Economische Raad (30 vertegenwoordigers van de sociale partners). Tot slot zijn binnen de EMR zg. strategische begeleidingsgroepen actief. Dit zijn werkgroepen van ambtenaren en experts in de 8 beleidsdomeinen waarrond de EMR actief is: economische ontwikkeling, kennisinstituten, arbeidsmarkt & opleiding, cultuur & toerisme, gezondheid, veiligheid, mobiliteit & infrastructuur, klimaat & energie. De werking van de EMR wordt gecoördineerd door het EMR-bureau. De EMR staat ook in voor het beheer van het gelijknamige INTERREG-programma.
[bewerken] Positie van Sittard-Geleen
Opvallend is dat in deze structuur voor de nieuwe fusiegemeente Sittard-Geleen nog geen prominente plaats is ingeruimd. Getalsmatig en qua economisch gewicht zou voor Sittard-Geleen binnen deze structuur echter een grotere rol weggelegd kunnen zijn dan voorheen voor Sittard en Geleen beide afzonderlijk. Ook het cultureel-educatieve klimaat van Sittard zou deze status rechtvaardigen, terwijl Geleen voorheen al het centrum van de Westelijke Mijnstreek in Nederlands Limburg was, zoals Heerlen dat was voor de Oostelijke. De nieuwe gemeente is na Maastricht en Venlo nu de derde in grootte in Limburg. Zie hiervoor de artikelen Sittard-Geleen, Sittard en Geleen.
[bewerken] Samenwerking
De Euregio wordt gekenmerkt doordat in de betreffende gebieden vooral veel samenwerking bestaat tussen universiteiten, hogescholen en het bedrijfsleven.
Voorbeelden van (bovengenoemde) samenwerking zijn:
- Transnationale Universiteit Limburg
- Maastricht-Aachen Airport (bij de Nederlands-Limburgse plaats Beek)
- Samenwerking Hogeschool Zuyd en Fachhochschule Aachen waarbij de studenten zelf kunnen kiezen aan welke hogeschool ze colleges willen volgen
- Samenwerking bij diverse culturele en toeristische evenementen
[bewerken] Groenmetropool
Een van de doelstellingen binnen de EMR is bovenregionaal structuurbeleid bij de regionale ontwikkeling van de zogenaamde Groenmetropool, de voormalige Mijnstreek. Dit gebied strekt zich over de drie landen uit van Beringen in Belgisch-Limburg via Heerlen (Nederlands-Limburg) tot Düren in Duitsland. De bewoners van deze zone hebben door het wel en wee van de mijnbouw in de 20e eeuw een bijzondere gemeenschappelijke achtergrond. Hier wonen ongeveer 1,5 miljoen mensen op een oppervlakte van bijna 2000 km². Er zijn 25 partners bij het project betrokken: gemeenten, Kreise en toeristenbureau's / VVV's uit de drielandenregio.
Door middel van twee toeristische routes, een rode en een groene, is een fysieke verbinding tussen de drie grensregio's aangebracht die de structuurveranderingen in het gebied zichtbaar maakt, betrokkenheid van de burgers bij de herstructurering van het postindustriële landschap wil vergroten en bijdragen aan een gemeenschappelijke, zelfstandige identiteit van dit gebied. Grensoverschrijdende ontwikkeling kan een economische meerwaarde opleveren.
[bewerken] Taal
In de Euregio Maas-Rijn worden drie verschillende talen worden gesproken (te weten Duits, Frans en Nederlands) en ook nog een sterk gewortelde streektaal (Limburgs). Bij officiële en formele contacten over en weer wordt echter meer en meer het Engels gebruikt. Een bijzonder intercultureel aspect is, dat in het hart van deze regio aan drie zijden van de grens in wezen één en dezelfde variant van het Limburgs wordt gesproken, bestaande uit het Zuidoostlimburgs, de Akense dialecten en het zogenoemde Platdiets. Bij informele contacten over de grens hoeft de taal hier geen belemmering te zijn. Deze variant gaat terug op de Limburgs-Ripuarische streektaal van het oude Hertogdom Limburg, de Euregio Maas-Rijn avant la lettre en par excellence.
[bewerken] Literatuur
- Almut Kriele: Das ist ungeheuer bunt hier! Die Euregio Maas-Rhein nutzt die Chancen ihrer Vielfalt. Grenzüberschreitende Zusammenarbeit in der Euregio Maas-Rhein. Shaker Aachen 2005, ISBN 3-8322-4460-3
- Johanna Kamermans: Euregio Carolus Magnus. Grenzen im Fluss. Wissenswertes, Historisches, Kurioses rund um das Städtedreieck Maastricht - Aachen - Lüttich. Mainz Aachen 2004, ISBN 3-86130-391-4
- Almut Kriele: Grenzen machen diese Region spannend. Zum Politikverständnis der Akteure in der Euregio Maas-Rhein. In: Kriele / Lesse / Richter (Hrsg.): Politisches Handeln in transnationalen Räumen. Zusammenarbeit in europäischen Grenzregionen. Nomos Baden-Baden 2005, S. 79-96. ISBN 3-8329-1487-0
- Detlef Arens (Hrsg.): Rhein-Maas. Kulturraum in Europa. Bonn 1991.
- J.Th. Leerssen, J.C.G.M. Jansen, L. Jacobs: Historische doorkijk op het MHAL-gebied, Stichting Maaslandse Monografieën, Maastricht, 1994, ISBN 90-801018-6-9
- Fédéralisme-Régionalisme, Mobilités et identités dans L'Eurégio Meuse-Rhin, Université Liège, 2002-2003, ISSN 1374-3864
