Euribor
De Euribor (Euro Interbank Offered Rate) is het benchmarktarief op de geldmarkt waartegen interbancaire termijndeposito's met een vaste looptijd tot en met één jaar in eurobedragen binnen de Europese Economische en Monetaire Unie aangeboden worden door de ene primaire bank aan de andere primaire bank. Euribor-tarieven zijn beschikbaar voor 13 looptijden vanaf 1 week tot en met 12 maanden. De gemiddelde rente wordt berekend na eliminatie van de 15% hoogste en laagste quotaties op een actual/360 basis.
Primaire banken zijn banken met een zeer goede kredietbeoordeling, zoals een Aaa- of Aa-rating van Moody's. Banken met een minder gunstige beoordeling betalen een extra opslag (spread), bovenop het Euribor-tarief. Deze spread, een maat voor het vertrouwen in de lenende bank, kan sterk variëren in de tijd. De hoogte van de spread was voor de kredietcrisis gerelateerd aan de prijs van de Credit default swap van de lenende bank voor de looptijd van de (Euribor) lening. Tegenwoordig is deze (cor)relatie wat minder sterk.
De eerste Euribor tarieven werden gepubliceerd op 30 december 1998, een aantal dagen voor de introductie van de euro. Ze waren geldig voor leningen met startdatum maandag 4 januari 1999. Tot en met 1998 werden de tarieven voor de verschillende valutaleningen vastgesteld in verschillende Europese financiële centra: (Amsterdam, Brussel, Frankfurt, Londen en Parijs). In Amsterdam werden de AIBOR (Amsterdam Inter Bank Offered Rate) tarieven bepaald waartegen Nederlandse banken deposito's in guldens of eurovaluta aanboden aan andere binnenlandse banken.
De Euribor tarieven worden vastgesteld op basis van een enquête onder een panel (toetsgroep) van op dit moment (peildatum juli 2010) 44 banken met de hoogste handelsvolumes in de EMU. In het panel zitten de Nederlandse banken ING, Rabobank. De keuze van de banken die gevraagd wordt hun gegevens door te geven voor de Euribor-bepaling, wordt gecontroleerd door een stuurcommissie van de Federatie van Europese Banken, dewelke 2800 banken vertegenwoordigt in de lidstaten in de EMU.
De Euribor-rentetarieven worden dagelijks om 11.00 uur MET via diverse kanalen gepubliceerd, twee TARGET-dagen voorafgaand aan de eerste dag van de betreffende renteperiode (of, indien deze datum geen werkdag is, de dichtstbijzijnde werkdag ten minste twee TARGET-dagen voor de eerste dag van de betreffende renteperiode).
De Euribor tarieven zijn sterk gekoppeld aan het feitelijke niveau en de verwachte ontwikkeling van het tarief voor de basis-herfinancieringstransacties van de Europese Centrale Bank. De volatiliteit van de Euribor tarieven op en rond de dagen waarop het ECB bestuur vergadert over de hoogte van de refirente is dan ook vaak hoger dan op andere dagen.
De Euribor wordt gebruikt in de financiële wereld voor het vaststellen van rentes voor allerlei afgeleide producten, zoals renteswaps. De Euribor dient als referentie voor floating rate notes, een type obligatie. De couponrente is de Euribor plus een opslag, bijvoorbeeld de zesmaands-Euribor + 0,30%.
Het Euribor-tarief met een looptijd van één maand wordt vaak gebruikt als basisrente (exclusief opslagen voor spreads, apparaats-, kredietrisico- en kapitaalskosten en winst) voor een lening met een hypothecair onderpand met een variabele rente. In het hypotheekcontract met de bank staat in de meeste gevallen welk deel van het tarief variabel is en welk deel vast. Tijdens de kredietcrisis stegen de spreads, als gevolg van diep onderling wantrouwen tussen de banken, tot ongekende hoogte en werd het tot dan toe zeer populaire securitiseren van pakketten met hypotheken vrijwel onmogelijk. In een reactie op de crisis werden de kapitaalseisen (zie Basel 2) voor banken strenger. Tenslotte daalden de huizenprijzen en nam het aantal betalingsachterstanden van klanten toe. Als gevolg van de laatstgenoemde drie factoren daalden veel variabele hypotheektarieven slechts in beperkte mate mee met de dalende Euribor tarieven.
