Airbus Group

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Airbus Group N.V.
De site van Airbus/Astrium in Bremen, 2008.
De site van Airbus/Astrium in Bremen, 2008.
Beurs Euronext: EAD
Aandelen SOGEADE
GZBV
Airbus Group
SEPI
Oprichting 10 juli 2000
Oprichter(s) DASA, CASA en Aerospatiale-Matra
Sleutelfiguren Thomas Enders (CEO, 2012+)
Arnaud Lagardère (voorzitter, 2012+)[1]
Hoofdkantoor Vlag van Frankrijk Toulouse
Werknemers Gestegen 144.061 (2013)[2]
Producten Passagiersvliegtuigen
Gevechtsvliegtuigen
Militaire vliegtuigen
Helikopters
Kunstmanen
Sector Lucht- en Ruimtevaart
Defensie
Omzet Gestegen € 59.256 miljoen (2013)[2]
Winst Gestegen € 1465 miljoen (2013)[2]
Website http://www.airbus-group.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

De Airbus Group, tot 2014 gekend als European Aeronautic Defence and Space Company (EADS), is een Europees luchtvaart-, ruimtevaart- en defensieconsortium dat in 2000 ontstond uit de fusie tussen het Franse Aerospatiale-Matra, het Duitse DASA en het Spaanse CASA. Het is Europa's grootste onderneming in deze sectoren en 's werelds nummer twee, voorafgegaan door het Amerikaanse Boeing en gevolgd door het Britse BAE Systems.[3]

De belangrijkste divisie is Airbus, dat bijna twee derde van de omzet bijdraagt. EADS is het bedrijf achter onder meer het Airbus A380-passagiersvliegtuig, het Airbus A400M-transportvliegtuig, de Ariane 5-draagraket en de Columbus-module van het Internationaal ruimtestation ISS. Defensie staat voor bijna een kwart van EADS' omzet.[1] Het is voorts betrokken bij het Eurofighter Typhoon-gevechtsvliegtuig, de NH-90-legerhelikopter en het Europese Galileo-navigatiesysteem.

Het bedrijf stelt 140.000 mensen te werk op 170 locaties wereldwijd en maakte in 2013 anderhalf miljard euro winst op een omzet van bijna zestig miljard. De groep werd destijds in Nederland gevestigd als een neutrale locatie. De hoofdkantoren van EADS Duitsland, EADS Frankrijk en EADS Spanje liggen respectievelijk in München, Parijs en Madrid. Onder meer Lakshmi Mittal en Jean-Claude Trichet zijn bestuurders van EADS.

EADS heeft veel vestigingen in de landen Duitsland, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In België heeft de groep vestigingen in Brussel en Oostkamp. In Nederland in Amsterdam en in Leiden, waar de hoofdzetel gevestigd is.

Aandeelhouders[bewerken]

Medio 2013 was iets meer dan een kwart (26%) van de aandelen in Airbus Group in handen van zogenaamde contractuele partners:

De Franse Lagardère-groep en het Duitse Daimler hebben hun aandelen in deze periode van de hand gedaan.

Airbus Group zelf had 6,19% eigen aandelen in bezit. De overige 68,5% van de aandelen is beursgenoteerd bij:

De Franse staat bezit 0,06% van de beursgenoteerde aandelen. In 2006 kwam bijna 6% van de aandelen in handen van de Russische Vneshtorgbank die in 2007 een stuk doorverkocht aan de Vneshekonombank. In 2007 kocht de staatsholdingmaatschappij van Dubai 3,12% in EADS.

Geschiedenis[bewerken]

De Airbus A380-800 in november 2007.

In 1997 zei John Weston van het toenmalige British Aerospace dat de Europese overheden driemaal zoveel defensiebedrijven in stand hielden met half het defensiebudget als dat van de Verenigde Staten. De fusie van Boeing en McDonnell Douglas dat jaar en de mogelijkheid dat de Amerikaanse groten de Europese bedrijven zouden opkopen[4] voerde de druk tot consolidatie in Europa verder op.

De grootste Europese defensiebedrijven in die tijd waren British Aerospace (BAe), DaimlerChrysler Aerospace (DASA) en Aérospatiale, dat een Frans staatsbedrijf was. De eerste gesprekken werden gevoerd tussen DASA en BAe. Frankrijk voegde Aérospatiale samen met Matra en verkocht een groot deel, wat een Franse deelname aan een fusie mogelijk maakte. In 1999 besloot BAe echter samen te gaan met de defensietak van GEC Marconi — een groot Brits elektronicabedrijf — en was een mogelijke fusie met DASA van de baan.

In juni 1999 tekende DASA wel een memorandum van overeenstemming met de Spaanse bouwer van militaire vliegtuigen Construcciones Aeronáuticas (CASA). Intussen werd heimelijk onderhandeld over een fusie van Aérospatiale en DASA in wat project diamant werd genoemd. Het aandeel van de Franse staat werd beperkt tot 15% en om hun invloed verder in te perken kreeg DaimlerChrysler de optie haar 31% aan Lagardère — de andere Franse aandeelhouder — te verkopen als er grote onenigheid ontstond.

Op 14 oktober 1999 werd de fusie aangekondigd. De European Aeronautic Defence and Space Company N.V., afgekort tot EADS, werd gevormd onder Nederlands recht met hoofdzetel in Leiden en met drie afdelingen met hoofdzetels in München, Parijs en Madrid. Het bedrijf kreeg twee directeurs, een Duitser en een Fransman, en het Engels werd de officiële taal. De combinatie had zo'n 90.000 werknemers, draaide 22 miljard euro omzet en was 's werelds grootste bouwer van helikopters, raketten en draagraketten, de op twee na grootste vliegtuigbouwer en één van de grootste wapenproducenten. In 1999 werd een gezamenlijk verlies van 940 miljoen euro geleden, al werden voor 500 miljoen euro synergieën verwacht tegen 2004. Op 10 juli 2000 werd 30% van de aandelen op de beurzen van Parijs, Frankfurt en Madrid gebracht. In 2001 werden de eerste zwarte cijfers geschreven. Er werd 1,3 miljard euro winst gemaakt; mede door het grote succes van Airbus dat een recordaantal vliegtuigen verkocht.[5]

Een MBDA PGM 500 227kg-geleide bom.

In januari 2001 werd het Airbus-consortium — dat eigendom was van de fusiepartners en BAe — omgevormd tot een zelfstandige entiteit waarvan EADS 80% bezat en BAe 20%. In april dat jaar voegden EADS, BAe en Alenia Marconi hun raketactiviteiten samen in MBDA. EADS bezat 37,5% van wat met een jaaromzet van twee miljard euro 's werelds op één na grootste raketproducent was. EADS had via DASA en CASA ook een belang van 43% in het Eurofighter-project. Via Aérospatiale-Matra was echter ook een 45,8%-belang in Dassault Aviation binnengebracht; ontwikkelaar van de concurrerende Rafale. Dassault weigerde een alliantie en trachtte tevergeefs aandelen terug te kopen.

In oktober 2001 kocht EADS een belang van 26,8% in het Finse staatsbedrijf Patria, dat vooral bekend is met haar pantservoertuigen. In juni 2003 verkreeg EADS het volledige eigendom over het ruimtevaartbedrijf Astrium door BAe's kwart over te kopen. In oktober 2006 werd ook BAe's 20% van Airbus overgenomen, waarmee EADS voor 1,87 miljard Britse pond Airbus' enige eigenaar werd. In 2005 heeft EADS de TETRA-activiteiten overgenomen van Nokia. Nokia heeft onder meer de technologie geleverd voor het TETRA-netwerk in België dat wordt uitgebaat door A.S.T.R.I.D.. Eind 2005 werd ook een akkoord gesloten met China voor een Airbus-fabriek. Die was in mei 2007 klaar en begon een jaar later A320's te bouwen voor Chinese luchtvaartmaatschappijen.

Een tentoongestelde Ariane-draagraket op de site van Astrium in Bremen, 2011.

In februari 2008 kende de Amerikaanse luchtmacht een miljardencontract toe aan Northrop Grumman voor een vloot tankvliegtuigen. Northrop Grumman zou die op basis van de door Airbus Military geleverde Airbus A330 MRTT bouwen. Boeing diende klacht in met in 2009 een nieuwe openbare aanbesteding met gewijzigde specificaties tot gevolg. Northrop Grumman trok zich terug en EADS bood alleen met de A330 op het contract dat uiteindelijk aan Boeing werd toegekend. Als gevolg daarvan werd de geplande fabriek voor Airbus-vrachtvliegtuigen in Mobile (Alabama), waar ook het tankvliegtuig zou worden geassembleerd, geannuleerd waardoor twaalf toestellen voor een Indiase vrachtvervoerder drie jaar uitgesteld moesten worden.[6]

Eind 2012 was EADS in gesprek met BAE Systems over een eventueel samengaan, maar dat draaide op niets uit. Medio 2013 werd bekend gemaakt dat EADS in januari 2014 geherstructureerd zou worden en tegelijk zijn naam zou veranderen in Airbus Group, naar de bekendste merknaam van zijn producten en ook veruit de grootste divisie. De defensiedivisie Cassidian fuseerde met de ruimtevaartdivisie Astrium en met Airbus Military, het filiaal van de vliegtuigbouwactiviteit dat militaire transportvliegtuigen bouwt. Deze entiteit kreeg de naam Airbus Defence and Space. De rest van de vliegtuigbouwer werd Airbus en de helikopterbouwpoot Eurocopter werd herdoopt tot Airbus Helicopters.[7]

Divisies en participaties[bewerken]

Divisies[bewerken]

  • Airbus – producent van grote passagiersvliegtuig is de grootste divisie.
  • Airbus Helicopters – Civiele- en militaire helikopters.
  • Airbus Defence and Space – Militaire systemen en ruimtevaart.
    • Space Systems – Ruimtevaart.
    • Military Aircraft – Militaire vliegtuigen.
    • Communication, Intelligence & Security
    • Electronics – Ruimtevaart- en defensiegerelateerde elektronica.
  • Sogerma – Vliegtuigstructuren, -vleugels, -interieurs en -zetels.
  • EADS EFW (Elbe Flugzeugwerke) – Composietstructuren en interieurs voor Airbus, vrachtvliegtuigconversie en vliegtuigonderhoud.
  • Airbus Group Innovations – Onderzoek en ontwikkeling.
  • Dornier Consulting – Advies en projectbeheer op het vlak van verkeer, transport, milieu en water.
  • Premium AEROTEC – Metaal- en composietstructuren voor Airbus.
  • Airbus Group Inc. – de holdingmaatschappij boven alle Amerikaanse onderdelen.
  • Dutch Space – Zonnepanelen en instrumenten voor satellieten, structuren voor ruimtevaartuigen.
  • Vizada – Satellietcommunicatie.

Participaties[bewerken]

Kritiek[bewerken]

  • Groeperingen als de Campagne tegen Wapenhandel hebben kritiek op EADS vanwege het leveren van wapens aan niet-NAVO-landen zonder rekening te houden met de politieke situatie en de economische gevolgen, en naar regio's waar sprake is van een wapenwedloop.
  • In Zuid-Afrika werden smeergelden gebruikt om wapens te verkopen.
  • EADS verschaft geen afdoende gegevens over zijn wapenproductie.
  • EADS produceert, in strijd met internationale wet- en regelgeving, wapensystemen voor Europese landen die het mogelijk maken een beperkte nucleaire oorlog te voeren.
  • In 2005-2006 hebben een aantal directieleden aandelen verkocht voor werd bekend gemaakt dat het Airbus A380-programma opnieuw met een half jaar werd vertraagd. Dit zou neerkomen op handel met voorkennis.
Referenties