Airbus Group

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
European Aeronautic Defence and Space Company EADS N.V.
Airbus Group
De site van Airbus/Astrium in Bremen, 2008.
De site van Airbus/Astrium in Bremen, 2008.
Beurs Euronext: EAD
Aandelen SOGEADE
Daimler
SEPI
Oprichting 10 juli 2000
Oprichter(s) DASA, CASA en Aerospatiale-Matra
Sleutelfiguren Thomas Enders (CEO, 2012+)
Arnaud Lagardère (voorzitter, 2012+)[1]
Hoofdkantoor Vlag van Frankrijk Toulouse
Werknemers 133.000
Producten Passagiersvliegtuigen
Gevechtsvliegtuigen
Militaire vliegtuigen
Helikopters
Kunstmanen
Sector Lucht- en Ruimtevaart
Defensie
Omzet Gestegen € 49.128 miljoen (2011)
Winst Gestegen € 1037 miljoen (2011)
Website http://www.eads.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

De European Aeronautic Defence and Space Company, meestal afgekort tot EADS is een Europees luchtvaart-, ruimtevaart- en defensieconsortium dat in 2000 ontstond uit de fusie tussen het Franse Aerospatiale-Matra, het Duitse DASA en het Spaanse CASA. Het is Europa's grootste onderneming in deze sectoren en 's werelds nummer twee, voorafgegaan door het Amerikaanse Boeing en gevolgd door het Britse BAE Systems.[2]

De belangrijkste divisie is Airbus, dat bijna twee derde van de omzet bijdraagt. EADS is het bedrijf achter onder meer het Airbus A380-passagiersvliegtuig, het Airbus A400M-transportvliegtuig, de Ariane 5-draagraket en de Columbus-module van het Internationaal ruimtestation ISS. Defensie staat voor bijna een kwart van EADS' omzet.[1] Het is voorts betrokken bij het Eurofighter Typhoon-gevechtsvliegtuig, de NH-90-legerhelikopter en het Europese Galileo-navigatiesysteem.

Het bedrijf stelt 130.000 mensen te werk op 170 locaties wereldwijd en maakte in 2011 een miljard euro winst op een omzet van 49 miljard. De groep werd destijds in Nederland gevestigd als een neutrale locatie. De hoofdkantoren van EADS Duitsland, EADS Frankrijk en EADS Spanje liggen respectievelijk in München, Parijs en Madrid. Onder meer Lakshmi Mittal en Jean-Claude Trichet zijn bestuurders van EADS.

EADS heeft veel vestigingen in de landen Duitsland, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In België heeft de groep vestigingen in Brussel en Oostkamp. In Nederland in Amsterdam en in Leiden, waar de hoofdzetel gevestigd is.

Aandeelhouders[bewerken]

Eind 2011 waren iets meer dan de helft (50,14%) van de aandelen in EADS in handen van zogenaamde contractuele partners:

De overige 49,86% van de aandelen is beursgenoteerd bij:

De Franse staat bezit 0,06% van de beursgenoteerde aandelen. In 2006 kwam bijna 6% van de aandelen in handen van de Russische Vneshtorgbank die in 2007 een stuk doorverkocht aan de Vneshekonombank. In 2007 kocht de staatsholdingmaatschappij van Dubai 3,12% in EADS.

Geschiedenis[bewerken]

De Airbus A380-800 in november 2007.

In 1997 zei John Weston van het toenmalige British Aerospace dat de Europese overheden driemaal zoveel defensiebedrijven in stand hielden met half het defensiebudget als dat van de Verenigde Staten. De fusie van Boeing en McDonnell Douglas dat jaar en de mogelijkheid dat de Amerikaanse groten de Europese bedrijven zouden opkopen[3] voerde de druk tot consolidatie in Europa verder op.

De grootste Europese defensiebedrijven in die tijd waren British Aerospace (BAe), DaimlerChrysler Aerospace (DASA) en Aérospatiale, dat een Frans staatsbedrijf was. De eerste gesprekken werden gevoerd tussen DASA en BAe. Frankrijk voegde Aérospatiale samen met Matra en verkocht een groot deel, wat een Franse deelname aan een fusie mogelijk maakte. In 1999 besloot BAe echter samen te gaan met de defensietak van GEC Marconi — een groot Brits elektronicabedrijf — en was een mogelijke fusie met DASA van de baan.

In juni 1999 tekende DASA wel een memorandum van overeenstemming met de Spaanse bouwer van militaire vliegtuigen Construcciones Aeronáuticas (CASA). Intussen werd heimelijk onderhandeld over een fusie van Aérospatiale en DASA in wat project diamant werd genoemd. Het aandeel van de Franse staat werd beperkt tot 15% en om hun invloed verder in te perken kreeg DaimlerChrysler de optie haar 31% aan Lagardère — de andere Franse aandeelhouder — te verkopen als er grote onenigheid ontstond.

Op 14 oktober 1999 werd de fusie aangekondigd. De European Aeronautic Defence and Space Company N.V., afgekort tot EADS, werd gevormd onder Nederlands recht met hoofdzetel in Leiden en met drie afdelingen met hoofdzetels in München, Parijs en Madrid. Het bedrijf kreeg twee directeurs, een Duitser en een Fransman, en het Engels werd de officiële taal. De combinatie had zo'n 90.000 werknemers, draaide 22 miljard euro omzet en was 's werelds grootste bouwer van helikopters, raketten en draagraketten, de op twee na grootste vliegtuigbouwer en één van de grootste wapenproducenten. In 1999 werd een gezamenlijk verlies van 940 miljoen euro geleden, al werden voor 500 miljoen euro synergieën verwacht tegen 2004. Op 10 juli 2000 werd 30% van de aandelen op de beurzen van Parijs, Frankfurt en Madrid gebracht. In 2001 werden de eerste zwarte cijfers geschreven. Er werd 1,3 miljard euro winst gemaakt; mede door het grote succes van Airbus dat een recordaantal vliegtuigen verkocht.[4]

Een MBDA PGM 500 227kg-geleide bom.

In januari 2001 werd het Airbus-consortium — dat eigendom was van de fusiepartners en BAe — omgevormd tot een zelfstandige entiteit waarvan EADS 80% bezat en BAe 20%. In april dat jaar voegden EADS, BAe en Alenia Marconi hun raketactiviteiten samen in MBDA. EADS bezat 37,5% van wat met een jaaromzet van twee miljard euro 's werelds op één na grootste raketproducent was. EADS had via DASA en CASA ook een belang van 43% in het Eurofighter-project. Via Aérospatiale-Matra was echter ook een 45,8%-belang in Dassault Aviation binnengebracht; ontwikkelaar van de concurrerende Rafale. Dassault weigerde een alliantie en trachtte tevergeefs aandelen terug te kopen.

In oktober 2001 kocht EADS een belang van 26,8% in het Finse staatsbedrijf Patria, dat vooral bekend is met haar pantservoertuigen. In juni 2003 verkreeg EADS het volledige eigendom over het ruimtevaartbedrijf Astrium door BAe's kwart over te kopen. In oktober 2006 werd ook BAe's 20% van Airbus overgenomen, waarmee EADS voor 1,87 miljard Britse pond Airbus' enige eigenaar werd. In 2005 heeft EADS de TETRA-activiteiten overgenomen van Nokia. Nokia heeft onder meer de technologie geleverd voor het TETRA-netwerk in België dat wordt uitgebaat door A.S.T.R.I.D.. Eind 2005 werd ook een akkoord gesloten met China voor een Airbus-fabriek. Die was in mei 2007 klaar en begon een jaar later A320's te bouwen voor Chinese luchtvaartmaatschappijen.

Een tentoongestelde Ariane-draagraket op de site van Astrium in Bremen, 2011.

In februari 2008 kende de Amerikaanse luchtmacht een miljardencontract toe aan Northrop Grumman voor een vloot tankvliegtuigen. Northrop Grumman zou die op basis van de door Airbus Military geleverde Airbus A330 MRTT bouwen. Boeing diende klacht in met in 2009 een nieuwe openbare aanbesteding met gewijzigde specificaties tot gevolg. Northrop Grumman trok zich terug en EADS bood alleen met de A330 op het contract dat uiteindelijk aan Boeing werd toegekend. Als gevolg daarvan werd de geplande fabriek voor Airbus-vrachtvliegtuigen in Mobile (Alabama), waar ook het tankvliegtuig zou worden geassembleerd, geannuleerd waardoor twaalf toestellen voor een Indiase vrachtvervoerder drie jaar uitgesteld moesten worden.[5]

Divisies[bewerken]

EADS bestaat uit vier grote divisies (de hieronder vetgedrukte namen) en een aantal kleinere onderdelen en participaties. De onderdelen van EADS behoren tot de juridische entiteiten van de groep, EADS Deutschland, EADS France en EADS CASA (Spanje). De Spaanse tak is in 2009 geheel geabsorbeerd door Airbus Military.

Gegevens van 2011 tenzij anders aangegeven.
Divisie Werknemers Omzet Sector/activiteit(en)
Airbus 69.300 € 33,1 miljard Luchtvaart
  • EADS Sogerma 1943[6] € 471 miljoen[6] Ontwerp en productie van vliegtuigstructuren, -vleugels, -interieurs en -zetels.
  • Airbus Commercial Ontwerp en productie van grote lijnpassagiersvliegtuigen.
  • Airbus Military 5500[7] € 2,5 miljard Ontwerp en productie van middelgrote tot grote militaire transport- en andere vliegtuigen.
      • EADS PZL Warszawa-Okecie 511 € 24 miljoen (2010) Ontwerp en bouw van opleidingsvliegtuigjes en Airbus-onderdelen.
Eurocopter 20.759 € 5,4 miljard Ontwerp en bouw van kleine tot grote civiele- en militaire helikopters.
  • Eurocopter Canada Onderdelenproductie, verkoop en onderhoud voor Eurocopter in Canada.
  • Eurocopter Chile / Cono Sur 88[8] Verkoop en onderhoud voor Eurocopter in Zuid-Amerika.
  • Eurocopter Mexico Verkoop en onderhoud voor Eurocopter in Mexico.
  • Helibras 300+[9] € 140 miljoen (2009)[9] Assemblage, verkoop en onderhoud voor Eurocopter in Brazilië.
  • NHIndustries (62,5%-aandeel) Projectbeheerder en verkoper van de NH-90-helikopter.
Astrium 16.623 € 5 miljard Ruimtevaart
  • Astrium Satellites 8348 Ontwerp en bouw van satellieten en ruimtevaartuigen en aanverwante grondsystemen.
      • Dutch Space 219 (2010) € 57,5 miljoen (2010) Zonnepanelen en instrumenten voor satellieten, structuren voor ruimtevaartuigen.
  • Astrium Space Transportation 4397 Leverancier van de Ariane 5-draagraket, de columbus-module van het ISS en het ATV-ruimtetransporttuig.
  • Astrium Services ~2200 Levert militaire communicatiesystemen op maat.
      • Astrium GeoInformation Services 900+[10] Verwerking van geologische satellietgegevens.
      • Vizada Satellietcommunicatie.
  • Arianespace (30%-aandeel) 315 (2012)[11] € 1,013 miljard[11] Ruimtetransport.
Cassidian 20.923 € 5,8 miljard Defensie
  • Cassidian Electronics Sensoren, radars, avionica en systemen voor oorlogsvoering.
  • Cassidian Air Systems Onbemand luchtvaartuigen en militaire verdedigings- en waarschuwingssystemen.
  • Cassidian Systems Algemene militaire systemen.
  • Cassidian CyberSecurity Computernetwerkbeveiliging.
  • EADS 3 Sigma Afstandsbediende lucht- en landoefendoelwitten.
  • Eurofighter Jagdflugzeug (46%-aandeel) 320 € 4,359 miljard (2010) Projectbeheerder en verkoper van het Eurofighter Typhoon-gevechtsvliegtuig.
  • MBDA (37,5%-aandeel) ~10.000 € 3 miljard Ontwerp en productie van raketten.
EADS North America ~2000 € 1,03 miljard Holding boven de activiteiten in Noord-Amerika.
  • EADS North America Test and Services Test- en meetsystemen.
  • Airbus Military North America Verkoop en onderhoud voor Airbus Military in Noord-Amerika.
  • Cassidian Communications 600+[12] Oproepbeheer en communicatiemiddelen voor noodcentrales.
  • American Eurocopter 900+[13] Productie, verkoop, opleiding en onderhoud voor Eurocopter in de Verenigde Staten.
  • Fairchild Controls 188[14] Controlesystemen voor vliegtuigen.
EADS EFW (Elbe Flugzeugwerke) 1100+[15] € 170 miljoen (2009)[15] Composietstructuren en interieurs voor Airbus, vrachtvliegtuigconversie en vliegtuigonderhoud.
EADS Innovation Works ~600 Onderzoek en ontwikkeling
Dornier Consulting ~350 € 36 miljoen (2009) Advies en projectbeheer op het vlak van verkeer, transport, milieu en water
ATR (50%-aandeel) 900+[16] € 1,3 miljard[16] Producent van regionale vliegtuigen.
SOCATA (30%-aandeel) Producent van kleine propellorvliegtuigen.
Patria (26,8%-aandeel) 3430 € 618 miljoen Productie van pantservoertuigen, mortieren, munitie en vliegtuigonderdelen, vliegtuigonderhoud en pilootopleidingen.

Medio 2013 werd bekend gemaakt dat EADS in drieën heropgedeeld worden en tegelijk zijn naam zal veranderen in Airbus, de bekendste merknaam van zijn producten.[17] De huidige defensiedivisie Cassidian fuseert met de ruimtevaartdivisie Astrium en met Airbus Military, het filiaal van de vliegtuigbouwactiviteit dat militaire transportvliegtuigen bouwt. Deze entiteit krijgt dan de naam Airbus Defence.[17] De rest van de vliegtuigbouwer wordt Airbus Civil Aircraft, en de helikopterbouwpoot Eurocopter wordt herdoopt tot Airbus Helicopters.[17]

Kritiek[bewerken]

  • Groeperingen als de Campagne tegen Wapenhandel hebben kritiek op EADS vanwege het leveren van wapens aan niet-NAVO-landen zonder rekening te houden met de politieke situatie en de economische gevolgen, en naar regio's waar sprake is van een wapenwedloop.
  • In Zuid-Afrika werden smeergelden gebruikt om wapens te verkopen.
  • EADS verschaft geen afdoende gegevens over zijn wapenproductie.
  • EADS produceert, in strijd met internationale wet- en regelgeving, wapensystemen voor Europese landen die het mogelijk maken een beperkte nucleaire oorlog te voeren.
  • In 2005-2006 hebben een aantal directieleden aandelen verkocht voor werd bekend gemaakt dat het Airbus A380-programma opnieuw met een half jaar werd vertraagd. Dit zou neerkomen op handel met voorkennis.
Referenties
  1. a b (en) lagardere.com - Businesses | EADS
  2. (en) rfid-in-action.eu - EADS Deutschland GmbH
  3. (en) jacksonville.com - 20 januari 1999 | Deal to create defense giant
  4. (en) guardian.co.uk - 18 maart 2002 | EADS reports profit but warns of 2002 slump
  5. (en) indiatoday.intoday.in - 6 december 2010 | CVC probes Airbus for unfair business practices
  6. a b (fr) (en) sogerma.eads.net - EADS SOGERMA in figures
  7. (en) airbusmilitary.com - The company
  8. (es) eurocopter.cl - Quienes somos
  9. a b (pt) helibras.com - Helibras
  10. (en) astrium.geo.com - Who We Are
  11. a b (en) arianespace.com - Service & Solutions
  12. (en) cassidiancommunications.com - Careers at Cassidian Communications
  13. (en) eurocopterusa.com - About us | The industry leader
  14. (en) fairchildcontrols.com - 5 januari 2011 | Fairchild Controls Supports United Way of Frederick County
  15. a b (de) (en) efw.eads.com - Facts and figures | The modern face of Dresden
  16. a b (en) atraircraft.com - Company profile
  17. a b c De Tijd EADS wordt Airbus, 25 juli 2013, geraadpleegd op 11 augustus 2013