Europese Parlementsverkiezingen 2009 in Nederland
Op donderdag 4 juni 2009 vonden er Europese Parlementsverkiezingen in Nederland plaats (tegelijk met die in het Verenigd Koninkrijk) plaats, waar 25 leden konden worden gekozen, twee minder dan in 2004. De opkomst bedroeg ongeveer 36,5%.[1] Dit was lager dan bij de verkiezingen in 2004, toen er in Nederland een opkomst van 39,1% was. Traditioneel is er een lage opkomst bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Het percentage ligt gemiddeld rond de 40%.
Grote winnaar van de verkiezingen van 2009 was de eurosceptische Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders, die voor het eerst meedeed en tweede werd met vier zetels. Ook het zeer pro-Europese D66 boekte een aanzienlijke winst: het steeg van één naar drie zetels. Het bijna net zo pro-Europese GroenLinks viel, door de lijstverbinding met de Partij van de Arbeid, een restzetel ten deel en kwam eveneens op drie zetels uit. De winst ging vooral ten koste van de Partij van de Arbeid, die vier van de zeven zetels zag verdwijnen. Geringere verliezen boekten het Christen-Democratisch Appèl (min twee van de zeven zetels) en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (min één van de vier zetels).[2]
Bij deze verkiezingen ontbrak de inmiddels opgeheven partij Europa Transparant, die bij de vorige verkiezingen in 2004 twee zetels in de wacht sleepte met 7,3% van de Nederlandse stemmen.
De Europese Commissie had graag gezien dat de verkiezingsuitslagen van 4 juni pas bekend waren gemaakt op zondagavond 7 juni, zodra ook in alle andere lidstaten de stembussen waren gesloten, om de stemmingen in overige lidstaten niet te beïnvloeden. Daar hield men zich in Nederland niet aan; het land werd daarvoor ter verantwoording geroepen.
De uitslagen van deze verkiezingen werden wel trager bekend dan bij voorgaande verkiezingen, doordat er weer met het traditionele stempotlood gekozen werd, omdat was gebleken dat de stemcomputers die in Nederland bij vorige verkiezingen gebruikt waren niet voldoende fraudebestendig waren.
Inhoud |
Uitslagen [bewerken]
De uitslagen van de in Nederland verkiesbare politieke partijen:[3]
| Lijst | Partij | Lijsttrekker | Europese fractie | Opmerkingen | Zetels | Percentage | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2009 | 2004 | 2009 | 2004 | ||||||
| 1 | Christen-Democratisch Appèl | lijst | Wim van de Camp | EVP | lijstverbinding met CU/SGP | 5 | (7) | 20,1 | (24,4) |
| 14 | Partij voor de Vrijheid | lijst | Barry Madlener | - | 4 | - | 17,0 | - | |
| 2 | Partij van de Arbeid | lijst | Thijs Berman | PES | lijstverbinding met GroenLinks | 3 | (7) | 12,0 | (23,6) |
| 3 | Volkspartij voor Vrijheid en Democratie | lijst | Hans van Baalen | ELDR | lijstverbinding met D66 | 3 | (4) | 11,4 | (13,2) |
| 7 | Democraten 66 | lijst | Sophie in 't Veld | ELDR | lijstverbinding met VVD | 3 | (1) | 11,3 | (4,2) |
| 4 | GroenLinks | lijst | Judith Sargentini | EGP | lijstverbinding met PvdA | 3 | (2) | 8,9 | (7,4) |
| 5 | Socialistische Partij | lijst | Dennis de Jong | GUE/NGL | 2 | (2) | 7,1 | (7,0) | |
| 6 | ChristenUnie/SGP | lijst | Peter van Dalen | IND/DEM | lijstverbinding met CDA | 2 | (2) | 6,8 | (5,9) |
| 11 | Partij voor de Dieren | lijst | Natasja Oerlemans | - | 0 | (0) | 3,5 | (3,2) | |
| 12 | Europese Klokkenluiders Partij | lijst | Joeri Wiersma | - | 0 | - | 0,5 | - | |
| 8 | Newropeans | lijst | Arno Uijlenhoet | Newropeans | 0 | - | 0,4 | - | |
| 17 | Libertas Nederland | lijst | Eline van den Broek | Libertas | 0 | - | 0,3 | - | |
| 13 | De Groenen | lijst | Otto ter Haar | EGP | 0 | - | 0,2 | - | |
| 15 | Liberaal Democratische Partij | lijst | Sammy van Tuyll | - | 0 | - | 0,2 | - | |
| 10 | Solidara | lijst | Düzgün Yildirim | - | 0 | - | 0,2 | - | |
| 9 | Europa Voordelig! & Duurzaam | lijst | Frank Neumann | - | 0 | - | 0,1 | - | |
| 16 | Partij voor Europese Politiek | lijst | Nees Pellikaan | - | 0 | - | 0,1 | - | |
| Overige partijen in 2004: | - | (2) | - | (11,1) | |||||
| Totaal: | 25 | (27) | 100,0 | (100,0) | |||||
Splitsing ChristenUnie en SGP [bewerken]
Twee weken na het bekend worden van de uitslag gingen de partijen ChristenUnie en SGP, die een gezamenlijke lijst hadden gevoerd, uit elkaar. Zij hadden samen met onder meer de Britse Conservatieven een nieuwe fractie gevormd, de Europese Conservatieven en Reformisten, maar de Britten zagen een breekpunt in het standpunt van de SGP over vrouwen in bestuursfuncties (waar die partij afwijzend tegenover staat). Uiteindelijk koos SGP-er Bas Belder voor een eveneens nieuwe 'onafhankelijke' fractie (Europa van Vrijheid en Democratie), die ook de UK Independence Party en het Italiaanse Lega Nord herbergt.
Extra zetel in 2011 [bewerken]
Na de ratificatie van het het Verdrag van Lissabon werd een 26ste zetel voor Nederland, op een totaal van 754 zetels, per 15 december 2011 ingevuld. Deze zetel werd toegewezen aan de PVV.
Zie ook [bewerken]
- Lijst van Nederlandse Europarlementariërs 2009-2014
- Historische zetelverdeling Nederlandse afvaardiging Europarlement
Externe link [bewerken]
- Uitslag: Europees-Parlementsverkiezingen - 4 juni 2009, Nederlandse verkiezingsuitslagen 1918-nu
Bronnen, noten en/of referenties
|
