Europese Parlementsverkiezingen 2009 in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Op 4 juni 2009 vonden in Nederland verkiezingen plaats voor de zittingsperiode 2009/2014 van het Europees Parlement. Voor Nederland waren bij deze verkiezingen 25 zetels beschikbaar, 2 minder dan bij de verkiezingen in 2004.

De opkomst bedroeg 36,75%.[1] Dit was lager dan bij de verkiezingen in 2004, toen er in Nederland een opkomst van 39,1% was. Traditioneel is er een lage opkomst bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Het percentage ligt gemiddeld rond de 40%. Voor het eerste konden ook inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[2] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%.

Grote winnaar van de verkiezingen van 2009 was de Partij voor de Vrijheid, die voor het eerst meedeed en tweede werd met vier zetels. Ook D66 boekte een aanzienlijke winst: het steeg van één naar drie zetels. Aan GroenLinks viel, door de lijstverbinding met de Partij van de Arbeid, een restzetel ten deel en de partij kwam eveneens op drie zetels uit. De winst ging vooral ten koste van de Partij van de Arbeid (van zeven naar drie). Geringere verliezen boekten het Christen-Democratisch Appèl (van zeven naar vijf) en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (van vier naar drie).

Bij deze verkiezingen ontbrak de inmiddels opgeheven partij Europa Transparant, die bij de vorige verkiezingen in 2004 twee zetels in de wacht sleepte met 7,3% van de Nederlandse stemmen.

De Europese Commissie had graag gezien dat de verkiezingsuitslagen van 4 juni pas bekend waren gemaakt op zondagavond 7 juni, zodra ook in alle andere lidstaten de stembussen waren gesloten, om de stemmingen in overige lidstaten niet te beïnvloeden. Daar hield men zich in Nederland niet aan; het land werd daarvoor ter verantwoording geroepen.

De uitslagen van deze verkiezingen werden wel trager bekend dan bij voorgaande verkiezingen, doordat er weer met het traditionele stempotlood gekozen werd, omdat was gebleken dat de stemcomputers die in Nederland bij vorige verkiezingen gebruikt waren niet voldoende fraudebestendig waren.

Uitslagen[bewerken]

De uitslagen van de in Nederland verkiesbare politieke partijen:[3]

Lijst[4] Partij Lijsttrekker Europese partij Europese fractie Stemmen Zetels Percentage
2009 2004 2009 2004 2009 2004
1[5] Christen-Democratisch Appèl Wim van de Camp EVP EVP 913.233 1.164.431 5 (7) 20,05 (24,43)
14 Partij voor de Vrijheid Barry Madlener geen 772.746 - 4 - 16,97 -
2[6] Partij van de Arbeid Thijs Berman Europese Sociaaldemocraten S&D 548.691 1.124.549 3 (7) 12,05 (23,60)
3[7] Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Hans van Baalen ALDE ALDE 518.643 629.198 3 (4) 11,39 (13,20)
7[7] Democraten 66 Sophie in 't Veld ALDE ALDE 515.422 202.502 3 (1) 11,32 (4,25)
4[6] GroenLinks Judith Sargentini EGP Groenen/EVA 404.020 352.201 3 (2) 8,87 (7,39)
5 Socialistische Partij Dennis de Jong EUL/NGL 323.269 332.326 2 (2) 7,10 (6,97)
6[5] ChristenUnie/SGP Peter van Dalen ECPB ECH / EVD[8] 310.540 279.880 2 (2) 6,82 (5,87)
11 Partij voor de Dieren Natasja Oerlemans 157.735 153.432 0 (0) 3,46 (3,22)
12 Europese Klokkenluiders Partij Joeri Wiersma 21.448 - 0 - 0,47 -
8 Newropeans Arno Uijlenhoet Newropeans 19.840 - 0 - 0,44 -
17 Libertas Nederland Eline van den Broek Libertas 14.612 - 0 - 0,32 -
15 Liberaal Democratische Partij Sammy van Tuyll 10.757 - 0 - 0,24 -
13 De Groenen Otto ter Haar EGP 8.517 - 0 - 0,19 -
10 Solidara Düzgün Yildirim 7.533 - 0 - 0,17 -
9 Europa Voordelig! & Duurzaam Frank Neumann 4.431 - 0 - 0,10 -
16 Partij voor Europese Politiek Nees Pellikaan 2.427 - 0 - 0,05 -
Overige partijen (2004): (527.158) (2) (11,06)
Totaal: 25 (27) 100,0 (100,0)
Geldige stemmen: 4.553.864 4.765.677
Blanco/ongeldig:     19.879     11.444
Uitgebrachte stemmen: 4.573.743 4.777.121
Opkomstpercentage: 36,75% 39,26%

Splitsing ChristenUnie en SGP[bewerken]

Twee weken na het bekend worden van de uitslag gingen de partijen ChristenUnie en SGP, die een gezamenlijke lijst hadden gevoerd, uit elkaar. Zij hadden samen met onder meer de Britse Conservatieven een nieuwe fractie gevormd, de Europese Conservatieven en Reformisten, maar de Britten zagen een breekpunt in het standpunt van de SGP over vrouwen in bestuursfuncties (waar die partij afwijzend tegenover staat). Uiteindelijk koos SGP-er Bas Belder voor een eveneens nieuwe 'onafhankelijke' fractie (Europa van Vrijheid en Democratie), die ook de UK Independence Party en het Italiaanse Lega Nord herbergt.

Extra zetel in 2011[bewerken]

Na de ratificatie van het het Verdrag van Lissabon werd een 26ste zetel voor Nederland, op een totaal van 754 zetels, per 15 december 2011 ingevuld. Deze zetel werd toegewezen aan de PVV.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Uitslag verkiezing van de leden van het Europees Parlement van 4 juni 2009, Rijksoverheid 12 juni 2009, laatst geraadpleegd op 15 mei 2014.
  2. Statistische gegevens verkiezing Europees Parlement 2009, Kiesraad.
  3. Uitslag verkiezing van de leden van het Europees Parlement van 4 juni 2009, Kiesraad.nl
  4. Klik op het lijstnummer om de kandidatenlijst van de betreffende partij te zien.
  5. a b Lijstverbinding van CDA en CU/SGP
  6. a b Lijstverbinding van PvdA en GroenLinks
  7. a b Lijstverbinding van VVD en D66
  8. De ChristenUnie is aangesloten bij de fractie van de ECH, de SGP bij de fractie van de EVD.