Evangeliarium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Evangeliarum, Maasland, tweede helft twaalfde eeuw (KB).
Evangeliarum van Egmond, negende eeuw (KB).
deel van de serie over
kerkelijk gerei

waaronder paramenten
en liturgisch vaatwerk

Monstrans
gebruikt in de liturgie

Liturgisch vaatwerk
Vasa sacra
Miskelk · Pateen
Kelklepeltje
Ciborie · Monstrans
Pyxis · Custodiale

Vasa non sacra
Ampullen · Wijwatervat
Olievaatje
Wierookvat · Ablutievat

Paramenten
Amict · Albe · Baarkleed · Cingel
Tuniek · Dalmatiek · Fanon
Kazuifel · Manipel · Stola
Gremiale · Benedictievelum
Mijter

Koorkledij
Rochet · Superplie
Koorkap · Cappa magna
Kovel

Kelkgerei
Bursa · Kelkvelum
Ciborievelum

Kerklinnen
Corporale · Kelkdoekje
Lavabodoekje · Palla
Altaardwaal

Kerkinterieur
Altaar · Ambo
Biechtstoel · Communiebank
Doksaal · Doopvont
Faldistorium
Godslamp · Hoogaltaar
Heilig Kruisaltaar
Katheder · Preekstoel
Sedilia
Tabernakel · Volksaltaar

Liturgische boeken
Altaarmissaal
Benedictionale · Brevier
Evangeliarium · Evangelistarium
Graduale · Kyriale
Lectionarium
Psalter · Rituaal
Sacramentarium · Volksmissaal

Overige
Flambouw · Processiekruis
Altaargong · Altaarschel · Sanctusbel
Wijwaterkwast · Scheepje
Doopschelp · Lessenaar
Thabor · Antependium
Paaskaars · Adventskrans

Het Evangeliarium is in de Katholieke Kerk de Latijnse benaming voor het handschrift of boek dat de vier canonieke evangeliën bevat of die gedeelten (perikopen) van de Evangeliën die tijdens H. Mis gedurende het jaar worden voorgelezen of gezongen.[1][2] In het laatste geval wordt het ook Evangelistarium genoemd.[3].

Evangeliaria zijn vanwege hun belangrijke functie in de liturgie vaak kunstzinnig vormgegeven. Veel bekende middeleeuwse handschriften zijn evangeliaria. Het Evangeliarium wordt gezien als symbool van de presentie van Christus, wiens leven in de Evangeliën wordt beschreven en wordt daarom in de katholieke liturgie met de grootste eerbied omgeven: het wordt bewierookt en de lezer van het Evangelie kust het boek na de lezing.

Evangelistaria en epistolaria verdwenen ten gunste van het lectionarium dat zowel de lezingen uit de evangeliën als de epistolae, de brieven van de apostelen, bevat. Evangelistaria zijn wegens hun belangrijke functie in de liturgie vaak kunstzinnig vormgegeven.

Bekende evangeliaria en evangelistaria[bewerken]

Evangeliaria[bewerken]

Evangelistaria[bewerken]

Nederlanden[bewerken]

Voor de Nederlanden verdienen de volgende handschriften vermelding:

Literatuur[bewerken]

  • H. Leclercq, Evangéliaire, in: F. Cabrol en H. Leclercq, Dict. d'archéologie chrétienne et de liturgie, v(1922), kol. 775-845.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties