Expert

Met de term expert (Latijn: expertus; 'ervaren, beproefd, bewezen, deugdelijk') of deskundige wordt een deskundig persoon in een vakgebied aangeduid. Een expert wordt geacht veel kennis en ervaring te hebben op een bepaald terrein. Een expert kan als deskundige geraadpleegd worden door een ander, bijvoorbeeld een particulier, een organisatie of een rechtbank.

Bekend is de schade-expert, die veelal in opdracht van een verzekeringsmaatschappij, een verzekeringsmakelaar of -tussenpersoon, of (soms) van een verzekerde de aard, omvang en oorzaak van een schade vaststelt. De expert doet dan een expertise en levert een expertise-rapport aan zijn opdrachtgever.

Experts hebben een langdurige of intense ervaring door oefening en studie in een bepaald beroepsgebied. In sommige gebieden komt de definitie van 'expert' door consensus tot stand, en het is niet altijd nodig dat een persoon een professionele of academische opleiding heeft genoten om als expert aangemerkt te worden. Een schaapherder bijvoorbeeld die al 50 jaar een kudde heeft geleid kan een complete expert zijn in het gebruik en de training van schapenhonden. Een ander voorbeeld kan een 'expert-systeem' zijn: een speciaal computerprogramma dat leert van de input van gebruikers en door de opgedane kennis als expert wordt geraadpleegd na verloop van tijd.

Expertocratie

De vervanging van de democratie door een expertocratie wordt kritisch beschreven door onder meer Gadamer, Feyerabend en Beck. De expertocratie zou niet alleen een nieuwe sociale ongelijkheid introduceren, maar de vraag is ook in hoeverre morele en ethische beslissingen die een hele samenleving aangaan, over moeten worden gelaten aan enkele deskundigen. Deze deskundigen kunnen de mogelijkheid om risico's te bepalen echter overschatten.

Perrow heeft het in zijn werk over systeemongelukken in dit verband over sociale en culturele rationaliteit. Dit zou volgen uit beperkte rationaliteit die bij iedereen anders is. Deze beïnvloedt hoe experts en het publiek over bepaalde gevaren denken. Experts kunnen het oordeel van het over minder kennis en gegevens beschikkende publiek als irrationeel zien. Experts zouden echter ook bovenmatig aandacht hebben voor de mate waarin ongevallen zich in het verleden hebben voortgedaan en hierop de kans baseren dat dit zich in de toekomst voortdoet, terwijl het publiek een inschatting van het desastreuze potentieel maakte. Perrow stelt dat bij bepaalde technieken de mogelijke gevolgen dusdanig zijn dat deze techniek verlaten moet worden.

Zie ook

• Ervaringsdeskundige

Literatuur

• Perrow, C. (1999): Normal Accidents. Living with High Risk Technologies, Princeton University Press,
• Slovic, P.; Fischhoff, B.; Lichtenstein, S. (1980): Facts and Fears: Understanding Perceived Risk in Societal risk assessment: how safe is safe enough? Proceedings of an international symposium held Oct. 8 - 9, 1979 at the General Motors Research Laboratories.

Wikiquote

Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Deskundigheid.