Ezinge

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ezinge
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Ezinge
Ezinge
Ezinge
Situering
Provincie Groningen
Gemeente Winsum
Coördinaten 53° 19′ NB, 6° 27′ OL
Algemeen
Oppervlakte 0,59 km²
Inwoners (2012) 760 (exclusief buitengebied)[1]
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Ezinge (Gronings: Aisen of Aizing) is een wierdedorp aan het Oldehoofsch kanaal in de gemeente Winsum in het Westerkwartier van de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp Ezinge had in 2012 760 inwoners.[1] Dit is exclusief de bewoners in het buitengebied rond het dorp. Samen met het buitengebied heeft Ezinge ongeveer 875 inwoners.

Het dorp heeft een beschermd dorpsgezicht met een kerk uit begin 13e eeuw. Deze kerk met losstaande toren staat op de rand van de afgegraven wierde.

In Ezinge is Museum Wierdenland gevestigd, dat tot doel heeft de aandacht te vestigen op de geschiedenis van wierden en het wierdenland. In maart 2009 is een nieuw gebouw geopend. Het nieuwe pand is sindsdien veel meer dan alleen een museum en kreeg een nieuwe naam: "Wierdenland, Centrum voor wierden en landschap".

Ten noordoosten van Ezinge bevindt zich de Allersmaborg waarvan het oudst nog bestaande gedeelte, de "blauwe kamer", rond 1400 gebouwd is. Tegenwoordig is de Allersmaborg als alumnihuis in beheer van de Rijksuniversiteit Groningen, dat in 2007 een renovatie heeft laten uitvoeren.

Ezinge telt sinds 2006 een basisschool, samenwerkingsschool Op Wier, waarin de voormalige openbare basisschool De Klief en de christelijke basisschool De Springplank zijn opgegaan. Verder heeft het dorp voorzieningen als een dorpshuis, huisarts, tandarts en winkels zoals een bakkerij en een supermarkt.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan en opgravingen[bewerken]

Zwaardknop van Ezinge (Fries Museum)
090228 Church Ezinge NL 1.jpg
De kerk met vrijstaande kerktoren (13e eeuw)
Ezinge - gereformeerde kerk.jpg
Gereformeerde kerk (19e eeuw)
Ezinge.jpg
Esinge in 't Westerkwartier van Groeningen, aquarel uit 1772 door Aart Schouman (1710-1792)

Ezinge is het hoofddorp van het voormalige schiereiland Middag. In de 8e eeuw n.Chr. ontstond de Lauwerszee door zware zee-inbraken. Sindsdien was Middag een schiereiland in de monding van de rivier de Hunze (tegenwoordig Reitdiep geheten). Middag is een verbastering van Mid-oog waarin oog dezelfde betekenis heeft als in Schiermonnikoog en Lauwersoog, namelijk eiland. Samen met een ander eiland in de monding van de Hunze, het Humsterland (hoofdplaats Oldehove) vormt Middag het Nationaal Landschap Middag-Humsterland.

Ezinge is bekend vanwege de opgravingen die archeoloog Albert van Giffen van de Rijksuniversiteit Groningen hier van 1923 tot 1934 heeft uitgevoerd.[2] Hierbij zijn de resten van 85 boerderijen en 60 bijgebouwen gevonden uit de periode van 600 v.Chr tot de 5e eeuw n.Chr.

Bijzonder is de vondst van de gouden zwaardknop van Ezinge uit de 7e eeuw, die vergelijkbaar is met die uit het koningsgraf van Sutton Hoo in Engeland.[3]

Tegelijk met deze opgraving werd ook het grafveld van De Bouwerd ten zuiden van Ezinge blootgelegd, waarin meerdere paardengraven werden gevonden.

Voormalige gemeente[bewerken]

Ezinge was de hoofdplaats van de voormalige gemeente Ezinge, die heeft bestaan van 1811 tot 1990. Bij de gemeentelijke herindeling van Groningen in 1990 wilde de provincie dat Ezinge samengevoegd zou worden met de andere gemeenten in het Westerkwartier. Ezinge koos echter voor Winsum, aan de overzijde van het Reitdiep, een keuze waarbij de provincie zich uiteindelijk neerlegde.

Bij de opheffing in 1990 had de gemeente Ezinge 1796 inwoners. In 2012 had het gebied van de voormalige gemeente Ezinge 1.650 inwoners.

Kernen[bewerken]

Tot de voormalige gemeente Ezinge behoorden de volgende dorpen en gehuchten: Ezinge, Feerwerd, Garnwerd, Aduarderzijl, Allersma, Beswerd, Brillerij, Bolshuizen, Feerwerdermeeden, Hardeweer, Joeswerd, Krassum, Oostum, Schifpot, Suttum en Wierumerschouw (gedeeltelijk).

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van de voormalige gemeente Ezinge bestond tussen 1986 en 1990 uit vier partijen die 7 zetels te verdelen hadden. De laatste burgemeester was de heer Henk Aukes die vanaf 1987 aanbleef als waarnemend burgemeester.

De laatste verkiezingsuitslag voor de gmeenteraad in 1986:

  • PVDA 35,4% 2 zetels
  • CDA 25,5% 2 zetels
  • Gemeentebelangen 21,6% 2 zetels
  • KOE (kijk op Ezinge) 17,5% 1 zetel

Discussie over gemeentelijke herindeling[bewerken]

Er is in de provincie Groningen een nieuwe discussie over de gemeentelijk indeling. Hierbij zou de gemeente Winsum onderdeel gaan uitmaken van de nieuwe gemeente Hogeland. Naast de voormalige gemeente Ezinge zou ook de voormalige gemeente Oldehove onderdeel moeten gaan uitmaken van deze nieuw te vormen gemeente. De gemeenteraad van Zuidhorn heeft de wens uitgesproken dat zowel de voormalige gemeente Oldehove als de voormalige gemeente Ezinge onderdeel gaan uitmaken van een nieuw te vormen gemeente Westerkwartier.

Media[bewerken]

In Ezinge verschijnt het maandblad De Middagster. De krant werd opgericht in 1989 en heeft als ondertitel Kraant van diskaant daip. Dit verwijst naar de ligging aan het Reitdiep ten opzichte van de nieuwe gemeentelijke hoofdkern Winsum die aan de andere kant van het Reitdiep is gelegen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)