FM-omroep

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

De FM-omroep verzorgt radio-uitzendingen waarbij frequentiemodulatie (FM) gebruikt wordt. Door de toepassing van FM was het mogelijk grotere bandbreedten te gebruiken en zo HiFi-geluid te leveren. Ook kan met FM een betere storingsonderdrukking verkregen worden.

Inhoud

[bewerk] Gebruikte frequentiebanden

De frequentieband die voor FM-omroep gebruikt wordt, varieert over de wereld, maar valt wel altijd binnen het VHF-bereik. De voor FM-omroep beschikbare frequenties zijn bepaald op een aantal ITU-conferenties. Een mijlpaal daarbij was de Stockholm-overeenkomst in 1961 tussen 38 landen. Tegenwoordig wordt bijna wereldwijd FM uitgezonden in Band II, de zogenaamde FM-band. Dit is de frequentieband van 87,50 tot 108,00 MHz. De kanaalafstand, en daarmee de bandbreedte van het kanaal, is 200 kHz.

Uitzonderingen zijn o.a.:

  • Voor 1945 gebruikten ze in Amerika een andere FM-band, ook wel 'Pre War FM' genoemd. De frequenties lagen tussen de 42,00 en 50,00 MHz. Kort na de 2e wereldoorlog is er besloten om de huidige FM frequenties te gaan gebruiken.
  • In Amerika wordt slechts gering afgeweken en wel wordt daar uitgezonden tussen 87,80 en 108,00 MHz.
  • In Japan wordt i.p.v. de FM-band de frequentieband van 76,00 tot 90,00 MHz gebruikt, met een kanaalafstand van 100 kHz.
  • In Rusland en sommige voormalige Oostblok landen gebruiken ze de OIRT FM band. De frequenties liggen tussen 65,00 tot 74,00 MHz met een kanaalafstand van 30 kHz. De meeste landen hebben de OIRT FM band afgeschaft en gebruiken nu dezelfde FM-band (87,50 tot 108,00 MHz).

De frequentie van een FM-zendstation is meestal een exact veelvoud van 100 kHz. In het grootste deel van Amerika en het Caribische gebied, worden alleen de oneven veelvouden gebruikt. In sommige delen van Europa, Groenland en Afrika worden alleen de even veelvouden gebruikt. In Italië worden "half-kanaals" veelvouden van 50 kHz gebruikt. Hiernaast zijn er in bepaalde landen diverse andere, minder gebruikelijke, standaarden, o.a. veelvouden van 1, 10, 30, 74 en 300 kHz.

[bewerk] Technische karakteristieken

Begin 70-er jaren heeft de FCC een standaard voor stereo-FM aangenomen.

Omdat mono-radio-ontvangers ook de stereo-uitzendingen goed moesten kunnen ontvangen, is het volgende schema aangenomen: het linker (L) en rechter (R) kanaal werden opgeteld tot de som M = (L+R)/2 en van elkaar afgetrokken tot het verschil S = (L−R)/2. Een mono-ontvanger gebruikt alleen het M signaal. En een stereo-ontvanger haalt m.b.v. een stereo-decoder de L en R kanalen uit: L = M+S and R = M−S.

Aan FM-uitzendingen kan digitale informatie meegeleverd worden in het RDS signaal. RDS levert 1187.5 bits per seconde, en is daarmee alleen geschikt voor tekst.

In sommige landen zijn kleine zenders toegestaan die het signaal van bijvoorbeeld een MP3-speler of draadloze microfoon uitzendt, zodat deze op een FM-radio te horen is.

[bewerk] Kanaalindeling

De FM-band is ook onderverdeeld in kanaalnummers. In de onderstaande tabel is de draaggolffrequentie (middenfrequentie) gekoppeld aan een kanaalnummer. Elk kanaalnummer komt overeen met een bandbreedte van 300 kHz. Op oude radio's worden deze kanaalnummers ook nog vaak op de frequentieband vermeld. Tegenwoordig worden deze kanaalnummers nauwelijks meer toegepast, omdat de zenders niet het kanaalnummer maar de frequentie (MHz) promoten waarop ze uitzenden.

kanaalnummer frequentie kanaalnummer frequentie kanaalnummer frequentie kanaalnummer frequentie
01 87,3 MHz 19 92,7 MHz 37 98,1 MHz 55 103,2 MHz
02 87,6 MHz 20 93,0 MHz 38 98,4 MHz 56 103,5 MHz
03 87,9 MHz 21 93,3 MHz 39 98,7 MHz 57 103,8 MHz
04 88,2 MHz 22 93,6 MHz 40 99,0 MHz 58 104,1 MHz
05 88,5 MHz 23 93,9 MHz 41 99,3 MHz 59 104,4 MHz
06 88,8 MHz 24 94,2 MHz 42 99,6 MHz 60 104,7 MHz
07 89,1 MHz 25 94,5 MHz 43 99,9 MHz 61 105,0 MHz
08 89,4 MHz 26 94,8 MHz 44 100,2 MHz 62 105,3 MHz
09 89,7 MHz 27 95,1 MHz 45 100,5 MHz 63 105,6 MHz
10 90,0 MHz 28 95,4 MHz 46 100,8 MHz 64 105,9 MHz
11 90,3 MHz 29 95,7 MHz 47 101,1 MHz 65 106,2 MHz
12 90,6 MHz 30 96,0 MHz 48 101,4 MHz 66 106,5 MHz
13 90,9 MHz 31 96,3 MHz 49 101,7 MHz 67 106,8 MHz
14 91,2 MHz 32 96,6 MHz 50 102,0 MHz 68 107,1 MHz
15 91,5 MHz 33 96,9 MHz 51 102,3 MHz 69 107,4 MHz
16 91,8 MHz 34 97,2 MHz 52 102,6 MHz 70 107,7 MHz
17 92,1 MHz 35 97,5 MHz 53 102,9 MHz 71 108,0 MHz
18 92,4 MHz 36 97,8 MHz 54 103,2 MHz

[bewerk] Trivia

  • Naar analogie van de langegolf, kortegolf en middengolf, waarop AM-zenders te horen zijn, wordt de FM-band ook wel ultra-kortegolf genoemd. Op Duitse radio's wordt dit aangegeven met UKW. De Engelse afkorting luidt VHF. In het dagelijks spraakgebruik wordt altijd gesproken over FM.

[bewerk] Externe links

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Engelstalige Wikipedia, welke onder de GFDL valt.
 
Persoonlijke instellingen