Fantasie en dagdromen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rêverie (dagdroom) van Paul César Helleu (1901)

Fantasie en dagdromen zijn begrippen uit de psychologie. Bij fantasie en dagdromen wordt aan de onbevredigde verlangens voldaan via denkbeeldige prestaties. Fantasieën hebben vaak betrekking op situaties die onmogelijk zijn (zoals het bestaan van magische krachten) of (op korte termijn) onwaarschijnlijk zijn (zoals wereldvrede). Fantasieën kunnen ook seksueel van aard zijn. Een beetje fantasie kan geen kwaad en kan het leven leuker, spannender of grappiger maken of je door een lastige situatie heen slepen. Bijvoorbeeld: iemand die zijn tanden poetst kan daarbij de fantasie hebben dat er kleine mannetjes in de tandpasta zitten en dat deze kleine mannetjes hun uiterste best doen om de tanden zo schoon mogelijk te maken. Dagdromen kan ook als een afweermechanisme dienen bij het verwerken van negatieve gevoelens of emoties of om de verveling te verdrijven.

Fantaseren is wel belangrijk, want het is nodig om te kunnen leren, en om te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit. Men kan de wereld leren kennen door trial-and-error, dus door alles uit te proberen, maar ten eerste is dat niet efficiënt (het kost veel tijd en moeite) en ten tweede kan het ook gevaarlijk zijn. Dan kun je maar beter fantaseren over wat er allemaal mogelijk is, en door je omgeving laten uitleggen wat wel en niet kan. Of hoe je het beste kunt omgaan met bepaalde situaties. Fantasie is voor veel mensen, en niet alleen in creatieve beroepen, een belangrijke inspiratiebron.

Een volwassene van wie het lijkt of deze constant in een fantasiewereld leeft, kan als een Walter Mitty-karakter worden gezien. In zo'n geval wordt iemand belemmerd in zijn functioneren. Dat neemt niet weg er genoeg mensen zijn die behoefte hebben aan een stukje fantasievolle aanvulling in het leven en die daar prima mee functioneren.

Definities[bewerken]

  • Fantasie: Fantaseren is een mentale activiteit, waarbij uiteenlopende gegevens met elkaar in verband worden gebracht en dus nieuwe patronen kunnen ontstaan.
  • Dagdromen: Rustig nadenken over de dingen die zouden kunnen gebeuren. Het is nuttig voor de organisatie van ons brein en ter voorbereiding van toekomstige gebeurtenissen. Als mensen aan het dagdromen zijn, werkt hun brein op volle toeren. Vooral hersendelen die worden gebruikt bij probleemoplossend denken, zijn actiever tijdens periodes van afleiding.

Gevaren van fantasie en dagdromen[bewerken]

Dagdromen draagt ook een aantal gevaren in zich.

  • Depressie: Te veel dagdromen, vooral als het uit verveling gebeurd, slaat makkelijk om in piekeren of het herkauwen van negatieve herinneringen en kan zelfs leiden tot depressie of apathie.
  • Vlucht in de fantasiewereld: Wanneer iemand de fantasiewereld blijvend gaat opzoeken (omdat hij de stap naar de werkelijkheid niet meer durft te zetten) belet diegene zichzelf om nog goed te kunnen functioneren in de maatschappij. (escapisme)
  • Vervorming van de werkelijkheid: Wanneer men de fantasiewereld gaat spiegelen aan de werkelijke wereld, gaan de hersenen subjectieve elementen uit deze fantasiewereld toevoegen aan de eigen leefwereld.
  • Vervanging van de werkelijkheid door een fictieve wereld: Het onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid vervaagt totaal.

Zie ook[bewerken]