Ferdinand Verbiest

Standbeeld te Pittem.

Pater Verbiest

Verbiest met zijn instrumenten

Het observatorium van Beijing, ontworpen door Verbiest

De stoomauto van Verbiest

Ferdinand Verbiest (Chinese naam: 南怀仁 Nán Huáirén) (Pittem, 9 oktober 1623 – Peking, 28 januari 1688) was een Vlaamse jezuïet, missionaris en astronoom.

Ferdinand Verbiest studeerde in Leuven en Mechelen; theologie in Rome en Sevilla. Hij trad in bij de Jezuïetenorde in 1641. Als missionaris werd hij naar China uitgezonden (1659 ten tijde van de Qing-dynastie). Een andere jezuïet, Johann Adam Schall von Bell, riep hem naar het keizerlijk hof als assistent dishi (kroonprinsleermeester).

Verbiest werd zeer gewaardeerd aan het keizerlijk hof in China. Hij bouwde een instrumentarium voor het Oude observatorium te Peking -dat tot op de dag van vandaag nog steeds bewonderd kan worden- en was mee verantwoordelijk voor de wijziging van de Chinese kalender, wijziging die gebaseerd was op zijn sterrenkundige waarnemingen. Hij ontwierp lichte kanonnen voor het leger van keizer K'ang-si die hij eveneens lessen in wiskunde gaf. Hij ontwierp de eerste stoomauto en een thermometer. Hij tekende ook een andere wereldkaart.

De reden waarom hij naar China reisde was in feite om Christendom in China haar intrede te laten maken en Verbiest gaf keizer Kangxi (=K'ang-si) dan ook een introductie tot deze Westerse religie. Om zijn verdiensten mocht hij in het ganse Chinese keizerrijk preken en werd hij benoemd tot mandarijn.

Hij ontwierp het eerste voertuig met een motor. Het was een, als speelgoed bedoelde, kleine stoomauto.

Hij overleed als gevolg van een val van zijn paard. De Vlaming kreeg een staatsbegrafenis; de keizer betaalde het mausoleum waarin hij werd begraven. Verbiests assistent, de jezuïet Antoine Thomas, volgde hem op als keizerlijk wiskundige en astronoom.

Trivia

• Het huidige standbeeld van Pater Verbiest te Pittem werd in 1913 geplaatst.
• In 2005 eindigde hij op nr. 79 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg.
• Inmiddels zijn er twee Belgische bieren naar hem vernoemd, Pater Verbiest, een biologische bier (in twee versies: bruin en blond) en Ferre, een quadrupel.

Bronnen, noten en/of referenties