Ferrocarriles de Vía Estrecha
De Ferrocarriles de Vía Estrecha[1] (FEVE) is de nationale smalspoorwegmaatschappij van Spanje. Het bedrijf is actief in de regio's Galicië, Asturië, Cantabrië, Baskenland, Castilië en León en Murcia. Het FEVE-net is 1194 kilometer lang en heeft een spoorwijdte van 1000 mm. 317 kilometer is geëlektrificeerd met 1500 volt gelijkspanning. In 2004 maakten 12,2 miljoen mensen gebruik van de treinen van de FEVE.
De FEVE is in 1972 ontstaan door een fusie van verschillende smalspoorwegmaatschappijen. Vanaf 1978 werden delen van het netwerk overgedragen aan de autonome regio's. Zij hebben eigen spoorwegmaatschappijen opgericht.
Inhoud |
[bewerken] Lijnennet
Vanaf Bilbao Concordia zijn er 2 lange afstand spoorlijnen:
- Naar León via Mataporquera en Matallana. Deze lijn gaat het binnenland in van het Cantabrisch Gebergte. De 333,6 km lange spoorlijn heeft een hoogteprofiel met veel pieken en dalen. Het hoogste punt van 1193 meter is gelegen in de buurt van Guardo, maar de trein Bilbao León moet wel in totaal 2085 meter klimmen vanaf zeeniveau (17 meter), om León op 841 meter hoogte te bereiken. In 1991 is de doorgaande reizigersdienst opgeheven. In mei 1993 is de reizigersdienst heropend na grote investeringen in de herbouw van de infrastructuur.[2]
- Naar Ferrol via Santander en Oviedo. Deze 645 km lange lijn volgt de kust met af en toe een incursie naar het binnenland. De bouw van lijn tussen Ferrol en Oviedo is pas in 1972 klaar. Deze lijn is onder de druk van generaal Franco afgebouwd en hij heeft persoonlijk de lijn op 6 september 1972 geopend. Hij is afkomstig van de streek van Ferrol en zijn vrouw is afkomstig van Gijón.[3]
De hoofdlijnen splitsen zich in Aranguren, een voorstad station van Bilbao. Naast deze hoofdlijnen zijn er nog lokale zijlijnen die deel uitmaken van de lokale spoornetten.
[bewerken] Lokale spoornetten
Er is de laatste jaren veel geïnvesteerd in de lokale spoornetten om de mobiliteitsbehoefte van de groeiende voorstadsteden te voldoen. De treindiensten worden uitgebreid en het aantal reizigers blijft groeien.
[bewerken] Bilbao
Er is een elektrisch voorstadsdienst (cercanías) van Bilbao Concordia tot Balmaseda. Balmaseda is gelegen op de hoofdlijn naar León. Voor de goederentreinen is er een aansluitende lijn naar Luchana in de haven. Een andere goederen verbindinglijn geeft aansluiting in Ariz op het metersporige Euskotren spoornet.
[bewerken] Santander
Er rijden 2 elektrische voorstadsdiensten:
- Santander - Cabezón de la Sal (op de lijn naar Oviedo). Is dubbelsporig tot Puente San Miguel.[4] Er zijn snelle lokale treinen tussen Santander en Torrelavega, met een beperkt aantal haltes, die met een snelheid van 100 km/uur rijden!
- Santander - Liérganes. Op de hoofdlijn naar Bilbao is vanaf Orejo een zijlijn naar Liérganes.
Er is een goederenspoor naar de haven; van Maliaño naar Puerto de Raos.
[bewerken] Cercanías Asturias
Samen met de Renfe is er in Asturias een samenhangend voorstadnetwerk ontstaan. [5]
Dit zijn de volgende lijnen: ()= aansluitende lijnen
- F4: Cudillero - Gijón via Pravia(F7), Avilés(C3) en Veriña(C1).
- F5: Gijón - Laviana via El Berrón(F6) en El Entrego(C2). Bij El Entrego is de RENFE lijn wel aan de andere kant van het dorp.
- F6: Oviedo Infiesto op de hoofdlijn naar Santander. Er is een belangrijk kruisstation bij El Berrón(F5), waarbij alle vier mogelijke bogen zijn aangelegd en de boogsporen van/naar Oviedo een eigen perron hebben. El Berrón is tevens een grote werkplaats. De lijn is dubbelsporig tot Pola de Siero.[4]
- F7: Oviedo - San Esteban via Trubia(F8) en Pravia(F4). Oviedo - Trubia was vroeger een breedspoor RENFE spoorlijn die omgebouwd is naar meterspoor. De oude FEVE lijn Oviedo - Fuso de la Reina is opgeheven. Dit is samengegaan met het opheffen van de oude FEVE stations in Oviedo. De FEVE treinen gebruiken nu het RENFE hoofdstation. De treinen naar Ferrol gebruiken de F7 lijn tot Pravia, waar deze vervolgens de F4 lijn nemen richting Cudillero.
- F8: Baiña - Collanzo via Ablaña(C1) en Mieres-Puente(C1). Dit is de enige voorstadslijn die niet elektrisch is. De lijn tussen Fuso de la Reina en Mieres-Puente heeft maar een paar treindiensten. De meeste treinen pendelen tussen Mieres-Puente en Collanzo in aansluiting op de Renfe treinen.
- F9: In september 2008 werd een nieuwe non-stop uurdienst van Oviedo naar Gijón via El Berrón (F6 + F5).[6] Maar in juni 2010 is deze lijn doorgetrokken naar Trubia (F-8)en zijn er haltes ingevoegd in Parque Principado, El Berrón en
Noreña.
[bewerken] Renfe-lijnen
- C1: Puente de los Fierros - Gijón(F5) via Mieres-Puente(F8), Ablaña(F8), Soto de Rey(C2), Oviedo(C2, C3, F6, F7), Villabona de Asturias(C3) en Veriña(F4). Deze lijn rijdt over de Adif hoofdlijn León - Gijón.
- C2: Oviedo - El Entrego(F5) via Soto de Rey(C1).
- C3: Oviedo - San Juan de Nieva via Villabona de Asturias(C1) en Avilés(F4).
[bewerken] Goederenlijnen
- Avilés(F4) - Puerto de San Juan de Nieva
- Sotiello(F5) - El Musel
- Goederenaansluiting(F5) naar El Entrego RENFE.
[bewerken] Voorstadsdienst vanuit Ferrol
Vanuit Ferrol rijden er tot Ortiqueira voorstadstreinen op de hoofdlijn. Er zijn tussendiensten tot (in volgorde) Xuvia, San Sadurniño en Cerdido.
[bewerken] Voorstadsdienst vanuit León
Vanuit León rijden er tot Guardo voorstadstreinen op de hoofdlijn. Er zijn tussendiensten tot (in volgorde) San Feliz, Matallana, Cistierna. De trein naar Bilbao rijdt Cistierna als sneldienst. De goederentreinen rijden niet tot León maar nemen de goederenlijn Matallana - La Robla. In La Robla worden goederen overgeheveld op de RENFE spoorlijn. Van Guardo uit is er goederenlijn die naar de mijnen gaat. In het het verleden waren er veel meer van dergelijke lijnen.
In Leon zullen de laatste paar kilometers van de lijn samen met het kopstation, onder de grond gestopt worden. De stad heeft plannen om een tramnet te bouwen en het is mogelijk dat een deel van de voorstadlijn geëlektrificeerd wordt en voorstadtreinen als tram verder de stad in kunnen rijden.[7]
[bewerken] Cartagena - Los Nietos
Is een lokale lijn in Murcia.
[bewerken] Valencia tot 1986
In 1964 nam de FEVE het elektrisch regionaal smalspoornet van de CTFV (Compañía de Tranvías y Ferrocarriles de Valencia) over. Op zijn beurt nam in 1986 de FGV het voorstadsnet van de FEVE over. Er was een geïsoleerde zuidelijke lijn van Valencia tot Villanueva de Castellón. Vanuit een kopstation in het Noorden van Valencia vertrokken lijnen naar Llíria, Bétera, Rafelbuñol en El Grau (bij de haven).[8] Met metrotunnels zijn de zuidelijke en de lijnen in het het Noorden later met elkaar verbonden. De lijn naar "El Grau" en de lijn tot Ademuz (nu Empalme) is vervangen door de tramlijn 4. De FEVE heeft trams gekocht van de Belgische buurtspoorwegen, gemoderniseerd en ingezet op deze lijnen.
[bewerken] Lange afstanddiensten
In tegenstelling tot de voorstadtreinen zijn de lange afstand treinen weinig frequent. Spanje heeft een uitstekende lange afstand busdiensten, die veel sneller en frequenter zijn dan de lange afstand treinen van de FEVE. Langs de kust is er een snelweg waarop deze snelbussen rijden. Deze treinen halen amper 80 km/h en hebben veel haltes. De reizigers die het hele traject reizen, zijn dan ook bijna allemaal treinliefhebbers. De trein Bilbao Léon rijdt maar een keer per dag en doet er 7 uur 18 minuten over om deze afstand af te leggen. Deze berglijn heeft geen concurrentie van een snelweg maar rijdt in tegenstelling tot de kustlijn wel door een dunbevolk gebied. Zie hier de frequenties en reistijden:
- Ferrol Oviedo: 2 treinen, ongeveer 6½ uur. Er zijn een paar tussendiensten. Er zijn geen doorgaande diensten naar Santander.
- Oviedo Santander: 2 treinen, waarvan 1 doorrijdt naar Bilbao. Een paar diensten tot Llanes. Reistijd 4 uur 40 minuten.
- Santander Bilbao: 3 treinen. Reistijd 2 uur, 46 minuten.
Er is op de kustlijn wel een druk goederenverkeer. De FEVE exploiteerd ook een luxe hoteltrein "Trancantabrico" met slaapwagens op hun net. Er wordt alleen overdag gereden en er worden veel excursies gemaakt.
[bewerken] Galerij
-
FEVE Trein F4 in Pravia voor Gijón
-
FEVE station San Esteban. Eindpunt F7.
-
FEVE station Leon met de 2 verschillende type dieseltreinstellen.
-
FEVE Santander - Lierganes
-
De luxe hoteltrein Transcantabrico
-
Bilbao-Concordia1.jpg
FEVE station Concordia in Bilbao
-
De FEVE heeft voor het spoornet in Valencia, NMVB trams overgenomen en herbouwd (In 1987).
-
Een ex-NMVB tram in het kopstation "Pont de Fusta" van Valencia. (In 1987)
-
Typische sfeer in het station van "Pont de Fusta" van Valencia in 1987.
[bewerken] Externe link
[bewerken] Referenties
- ↑ Decreto-ley 11/1965, de 23 de septiembre, por el que se reorganiza el Organismo autónomo "Explotación de Ferrocarriles por el Estado" que se denominará "Ferrocarriles de Vía Estrecha" http://www.boe.es/boe/dias/1965/09/25/pdfs/A13102-13102.pdf
- ↑ Northern Spain - a metre gauge paradise, Part 3 Reactivating La Robla, Mike Bent, Today's Railways july 2007. (issue 139)
- ↑ Northern Spain - a metre gauge paradise, Part 2 Bilbao to Ferrol, Mike Bent, Today's Railways march 2005. (issue 111)
- ↑ a b Eigen waarneming
- ↑ Mapa de zonas Asturias, die op elke lokale dienstregelingfolder staat, uitgegeven door FEVE
- ↑ Today's Railways, december 2008
- ↑ Todays Railways, june 2008 issue
- ↑ European railway atlas, Spain, Portugal, Italy, Greece door M.G.Bal
 |
Zie de categorie FEVE rail van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Spanje: | Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · Alta Velocidad Española · EuskoTren · Ferrocarriles de Vía Estrecha · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya · Regionales · Cercanías Renfe |
| Tsjechië: | České Dráhy (CD) |
| Turkije: | Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) |
| Verenigd Koninkrijk: | Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Gatwick Express · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express East Coast · National Express East Anglia · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains · TransPennine Express · Virgin Trains |
| Zweden: | Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · Malmtrafikk (MTAB) / (MTAS) · Hector Rail · Storstockholms Lokaltrafik (SL) |
| Zwitserland: | Schweizerische Bundesbahnen (SBB) · BLS Lötschbergbahn (BLS) · Crossrail · Rhätische Bahn · Südostbahn (SOB) · Thurbo · ex Cisalpino |
