Fiddler on the Roof

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fiddler on the Roof (VS), Anatevka (NL)
Aaron Zebede als Tevje (Panama, 2012)
Aaron Zebede als Tevje (Panama, 2012)
Muziek Jerry Bock
Teksten Sheldon Harnick
Boek Tevye en zijn dochters
Première 1964
Standplaats Broadway
Portaal  Portaalicoon   Musical

Fiddler on the Roof, in het Nederlands Anatevka, is een musical die voor het eerst werd uitgevoerd op Broadway op 22 september 1964. Het verhaal is gebaseerd op de Jiddische roman Tevye en zijn dochters (of Tevje de Melkboer en andere verhalen) uit 1894 van de Russisch-joodse schrijver Sholom Aleichem. De muziek werd geschreven door Jerry Bock op tekst van Sheldon Harnick. In 1971 werd de musical verfilmd door Norman Jewison met in de hoofdrol Chaim Topol.

Bekende liedjes uit de musical zijn: If I Were A Rich Man (Als ik toch eens rijk was), Sunrise, Sunset en Matchmaker, Matchmaker Make Me A Match. In 2004 scoorde Gwen Stefani een hit met een bewerking van het eerstgenoemde lied onder de titel Rich Girl.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Tevje is de Joodse melkboer in een klein Russisch dorpje. Hij wil, zoals alle andere Joden in het dorp, vasthouden aan de traditie, want dat geeft zekerheid. Er komen echter nieuwe tijden. De Joden worden in tsaristisch Rusland veelvuldig door de autoriteiten geïntimideerd. Tevje besluit zijn dochter Tzeitel uit te huwelijken aan een veel oudere slager, maar geheel in strijd met de traditie blijkt ze zelf al een partner gevonden te hebben: de kleermaker Mottel. Mottel heeft, in tegenstelling tot de slager, geen geld, maar Tevje geeft uiteindelijk toch zijn zegen aan het huwelijk. Zijn tweede dochter Hodol krijgt een relatie met een Joodse revolutionair die verbannen wordt naar Siberië. Hodol volgt hem, en met moeite kan Tevje de gedachte verdragen dat hij zijn dochter waarschijnlijk nooit meer zal zien. Zijn derde dochter Chava trouwt met de christen Fjedka, en dat wordt Tevje te veel: hij besluit zijn dochter dood te verklaren en hij negeert ze als Chava en Fjedka hem liefdevol proberen aan te spreken. Als alle Joden uit het dorp op bevel van de tsaar wegtrekken, ook tot verontwaardiging van Fjedka, wenst hij haar in stilte Gods zegen.

Nederlandstalige productie[bewerken]

In Nederland werd de musical voor het eerst in Theater Carré opgevoerd onder de titel Anatevka op 21 december 1966, een productie van Paul Kijzer en Hans Boskamp in samenwerking met Lawrence White. Lex Goudsmit speelde de rol van Tevye. Andere rollen kwamen voor rekening van Enny Mols-De Leeuwe, Jenny Arean, Diny de Neef, Diana Marlet, Celia Nufaar, Louise Rettich, Erik Plooyer, Hans Kemna, Tabe Bas, Gerard Heystee, Harry Boda, Carry Tefsen, Fred Wiegman, Jan-Anne Drenth, Ronny Bierman, Jaap Stobbe en Johan Boskamp. De eerste Nederlandse vertaling kwam van Emile Lopes Dias en de muzikale leiding lag in handen van Hugo de Groot. De musical werd 586 maal opgevoerd.

In de jaren 70 en 80 werd Anatevka meermaals met groot succes opgevoerd in de Koninklijke Vlaamse Opera en de Opera voor Vlaanderen te Antwerpen. In het seizoen 1975-1976 werd de rol van Tevje vertolkt door Jan Garritsen en de rol van Golde door Maria Verhaert. In het seizoen 1976-1977 werd Tevje vertolkt door Bert Olsson. In de jaren 80 werd Golde vertolkt door Christiane Lemaitre. Regisseur was telkens Gabriel van Landeghem, die ook de vertaling schreef. Dirigent in de jaren 70 was Francois Cuypers.

In 1991 bracht het Koninklijk Ballet van Vlaanderen Anatevka op het toneel met Nolle Versyp in de rol van Tevye.

Van september 1998 tot juni 1999 werd Anatevka wederom opgevoerd. Ditmaal was de productie in handen van Joop van den Endes Stage Entertainment. De muzikale leiding lag in handen van Harry van Hoof en René op den Kamp was dirigent.

In het seizoen 2008-2009 was deze musical, opnieuw met als titel Anatevka, weer in de Nederlandse theaters te zien. De musical ging op 23 december 2008 in première in de Goudse Schouwburg te Gouda. De musical was tot eind mei 2009 in verschillende theaters in Nederland te zien. Deze Anatevka was een productie van Mark Vijn Theater Producties onder regie van Frank Van Laecke. In 2011-2012 wordt deze musical ook in Vlaanderen opgevoerd door Musical van Vlaanderen.

Rol 1966/1968 1998/1999 2008/2009 2011/2012
(Vlaanderen)
Tevje Lex Goudsmit Henk Poort Henk Poort Lucas Van den Eynde
Golde, vrouw van Tevje Enny Mols-de Leeuwe Bea Meulman, Heddy Lester Doris Baaten Karin Jacobs
Tzeitel, dochter van Tevje Diana Marlet Anne-Mieke Ruyten Babette Holtman Deborah De Ridder
Leiser Wolf, de slager, dingt naar Tzeitels hand Tabe Bas Jules Croiset Bert Simhoffer Eddy Vereycken
Mottel, de kleermaker, man van Tzeitel Huib Rooymans Dick Cohen Marc-Peter van der Maas David Verbeeck
Hodol, dochter van Tevje Jenny Arean Maaike Widdershoven Sophie Veldhuizen Anne Van Opstal
Perchik, student, man van Hodol Manfred de Graaf Bart Oomen Addo Kruizinga Jelle Cleymans
Chawa, dochter van Tevje Smadar Monsinos Madelon van der Poel Clara Cleymans
Fjedka, man van Chawa Jochem Feste Roozemond Roel Vankerckhoven Bert Verbeke
Sjprintze, dochter van Tevje Rosa Schogt Sanda Kwint Florence Van Laecke
Bielke, dochter van Tevje Diverse acteurs Charlotte Campion Lauren De Ruyck
Fromme Sarah Carry Tefsen Marianne Koopman Babette Holtman Deborah De Ridder
Fridel Simone van Gog Marit Slinger n.n.b.
Yente, de koppelaar Diny de Neef Carry Tefsen Bea Meulman Liliane Dorekens
Mordcha,de kroegbaas Gerard Heystee Steph Breukel Marcel Jonker Ernst Van Looy
Rabbijn Harry Boda Martin Kafig Harry Slinger Steve De Schepper
Mendel Jan-Anne Drenth Michel Sorbach Dennis ten Vergert Steven Colombeen
de Dorpsagent Fred Wiegman Joska Spruyt Paul Vaes Marc Coessens
Herschell Karen Levin Laura Burgmans n.n.b.
Violist Juda Bar-Noor Istvan Lichter Jasper van Rosmalen Laszlo Olah

Album[bewerken]

De liedjes zijn in 1967/8 (?) uitgebracht door RCA als "Anatevka - Fiddler on the roof" - LSP 10110

Muziek[bewerken]

Lp kant 1
Nr. Titel Duur
1. Traditie    
2. Yente, O, Yentele    
3. Als ik toch eens rijk was    
4. Sabbath-Gebed    
5. Op al wat leeft, L'Chaim    
6. Wonder, O, Wonder    
Lp kant 2
Nr. Titel Duur
1. Tevye's Droom    
2. Dagen, Nachten    
3. Bruiloftsdans    
4. Ja, Nu Ik Alles Heb    
5. Hou Jij Van Mij?    
6. Ver Van Mijn Eigen Huis    
7. Anatevka    
Portal.svg Portaal Musical