Filips III van Croÿ

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Filips III
1526 - 1595
Ducaerchot.jpg
4de Prins van Chimay
3de Hertog van Aarschot
4de Graaf van Beaumont
Periode 1551 - 1595
Voorganger Karel II van Croÿ
Opvolger Karel III van Croÿ
Stadhouder van Vlaanderen (Staten-Generaal)
Periode september-november 1577
Voorganger Jan van Croÿ (Filips II)
Opvolger geen; Gentse Republiek
Vader Filips II van Croÿ
Moeder Anne van Croÿ-Chimay
Dynastie Huis Croÿ

Filips III van Croÿ (Valencijn, 10 juli 1526 - Venetië, 11 december 1595) was hertog van Aarschot, prins van Chimay, markies van Renty, graaf van Beaumont en heer van tal van andere heerlijkheden. Hij was tevens de Staatse stadhouder van Vlaanderen tijdens het bewind van koning Filips II. In de geschiedschrijving wordt hij kortweg Aarschot genoemd.

Levensloop[bewerken]

De gevangenneming van de Hertog van Aarschot en andere edelen in het Hof van S. Baefs te Gent, 28 oktober 1577. Prent uit 'De Nassausche Oorloghen' van W. Baudartius.

Filips was de jongste zoon van Filips II van Croÿ en Anne van Croÿ-Chimay. De adellijke titels kwamen hem toe na de moord op zijn broer Karel in 1551. In 1555 werd Aarschot door koning Filips II tot Vliesridder geslagen. Als diens ambassadeur woonde hij de Rijksdag van Frankfurt bij in 1562.

In 1563 verzette Aarschot zich tegen Willem de Zwijger uit religieuze overwegingen: als overtuigd Rooms-katholiek was hij trouw aan de paus, en wilde niet ingaan op de vraag tot afzetting van kardinaal Granvelle. Ook zijn tevredenheid bij de moorden tijdens de Bartholomeusnacht in augustus 1572 werd hem in protestantse kringen niet in dank afgenomen.

In 1576 sloot Aarschot zich aan bij de overgrote meerderheid van Nederlandse edelen die niet opgezet waren met de aanstelling van Juan van Oostenrijk als landvoogd der Nederlanden. Hij was ook één van de leidende figuren die Matthias van Oostenrijk aanzochten om de nieuwe landvoogd te worden. Tegelijk werd Aarschot door de Staten-Generaal te Antwerpen (nadat de Spaanse troepen daar vertrokken waren) verkozen tot stadhouder van Vlaanderen op 20 september 1577. Dit was echter een doorn in het oog van o.a. de calvinistische Gentse bourgeoisie die met een machtsgreep op 28 oktober 1577 de Gentse Republiek stichtten en tijdens schermutselingen in de stad de hertog konden gevangennemen. Aarschot werd enkel vrijgelaten onder de voorwaarde dat hij zijn mandaat zou neerleggen; dit gebeurde op 10 november 1577. Er kwam voor hem voorlopig geen nieuwe Staatse stadhouder in Aarschots plaats; daaraan hadden de calvinistisch-republikeinse machthebbers Jan van Hembyze en François van Ryhove, noch de meer gematigde Staten-Generaal in Antwerpen, noch de koning in Madrid behoefte.

Na zijn vrijlating herstelde Aarschot zijn betrekkingen met de koning, waardoor hij weer werd opgenomen in het bestuur van de Nederlanden. Wanneer echter in 1595 de graaf Pedro Henriquez de Acevedo als landvoogd werd aangesteld, hield hij het voor gezien en trok zich terug in Venetië, waar hij korte tijd later overleed.

Familie[bewerken]

Filips III huwde op 24 januari 1558 met Jeanne van Halewyn dochter van Jean van Halewyn en Jossyne de Lannoy. Uit dit huwelijk werden 3 kinderen geboren:

Externe link[bewerken]