Vlaamse Beweging
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Vlaamse Beweging is een verzamelnaam voor het geheel van verenigingen en personen die de motor vormen van de emancipatie van het Vlaamse volk.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
De Vlaamse Beweging ontstond in 1830 na de scheiding tussen het Noorden en het Zuiden van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, voornamelijk in orangistische kringen. Gaandeweg viel dit orangisme uiteen (na 1839 was het ermee gedaan) en kwam de echte Vlaamse Beweging tot stand.
Deze Vlaamse Beweging was aanvankelijk een taal- en cultuurbeweging (zie ook taalstrijd), maar onder het verzet van het Belgische establishment groeide ze uit tot een politieke en socio-economische beweging die de erkenning van de Vlaamse culturele integriteit en de politieke zelfstandigheid van Vlaanderen nastreeft. Voorlopig hoogtepunt van deze Vlaamse Beweging is de federalisering van België in 1993.
Deze evolutie deed zich voor na de Eerste Wereldoorlog. Tijdens die oorlog was de Vlaamse Beweging verdeeld in drie groepen: de activisten (die collaboreerden met de Duitse bezetter om hun doel te bereiken), de pacifisten (die hun grieven opzij zetten tot na de oorlog en loyaal meevochten voor België) en de Frontbeweging (groepen soldaten die protesteerden door de Franstalige onderdrukking aan het front, wat leidde tot de dood van vele Vlaamse soldaten. Zij toonden hun ongenoegen vooral door de graven van de Vlaamse soldaten te beschilderen met de tekst 'Hier ons bloed. Wanneer ons recht').
De repressie na de oorlog maakte dat de hele Vlaamse Beweging ontgoocheld was in België en zodoende begon de periode van het politieke flamingantisme (al waren er voordien kernen geweest zoals de Meetingpartij). Gaandeweg vervormde de Vlaamse Beweging van een linkse, sociaal-emancipatorische beweging, gegroeid uit de Frontpartij, naar een rechtse beweging, met als emanatie het Vlaamsch Nationaal Verbond en het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (VNV en Verdinaso). Dit liep weer faliekant af tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarbij delen van de Vlaamse Beweging weer overgingen tot collaboratie.
Na de oorlog werd geprobeerd de hele Vlaamse Beweging uit te roeien, ook degenen die niet gecollaboreerd hadden, tijdens de Repressie[bron?]. Al snel stak de Vlaamse Beweging de kop weer op met de stichting van talrijke verenigingen (zoals de Vlaamse Volksbeweging) en zelfs een partij, de Volksunie.
Mettertijd groeiden de Vlaamse Beweging en de Volksunie tot een eerste oude eis vervuld werd: in 1962 werd de taalgrens vastgelegd, zodat verdere verfransing onmogelijk werd (al is er veel commotie rond de faciliteitengemeenten in de rand rond Brussel, die toch verfransen).
Gaandeweg werd de beweging sterker, zodanig dat de Volksunie mee in de regering van Leo Tindemans kwam in 1978. Van hieruit werd het federaliseringsproces verder gezet, al veroorzaakte dit splitsingen binnen de Volksunie (de VNP en de VVP scheurden zich af en zouden later samensmelten tot het Vlaams Blok).
In 1993 werd België een federale staat. Naar de meningen van sommigen werden enkele culturele en politieke problemen hierdoor niet opgelost en kwamen er problemen bij[bron?]. De Vlaamse Beweging ging zich nu meer en meer richten op een volledige onafhankelijkheid van Vlaanderen en werd separatistisch. De tak die een hereniging met Nederland wil, de Groot-Nederlandse gedachte, groeide ook in deze periode, maar kent voorlopig nog geen partijpolitieke vertegenwoordigers.
Een zeer recente trend in de Vlaamse beweging is de opening naar de nieuwe Vlamingen. Onder meer het IJzerbedevaartcomité, het OVV en de partijen N-VA, VlaamsProgressieven en CD&V dragen deze trend.
[bewerk] Stromingen
De volgende stromingen[bron?] zijn niet altijd exact van elkaar te onderscheiden. De bijval voor elk is moeilijk in te schatten. Opiniepeilingen geven zeer uiteenlopende percentages. Het hanteren van exacte percentages is daarom volstrekt onwetenschappelijk.
- Cultuurflaminganten: houden zich enkel bezig met culturele ontwikkeling van het Vlaamse volk
- Federalisten: was vroeger sterkste tak, zweren bij een federaal België
- Confederalisten: willen een statenbond oprichten met Vlaanderen en Wallonië als leden, begint meer en meer de sterkste tak te worden[bron?]
- Separatisten / onafhankelijkheidsgezinden): willen een onafhankelijk Vlaanderen.
- Groot-Nederlanders: willen Vlaanderen en Nederland verenigen; voorlopig kennen ze weinig succes;
- Heel-Nederlanders: niet echt deel van de Vlaamse Beweging, willen België, Nederland en Luxemburg verenigen; kennen nog minder succes
- Links-soevereinisme/Sociaalflaminganten/autonomisme: inspiratiebronnen bij diverse links-soevereinistische bewegingen in Ierland (Sinn Féin), Baskenland (Batasuna), enzovoort. Antoon Roosens was één van de voornaamste denkers van deze stroming. Ze is momenteel verzameld rond het blad Meervoud, Het Pennoen en de Sociaal Flamingantische Landdag. Het is een beweging die wil breken met het monopolie van de Nieuw-Vlaamse Alliantie en Vlaams Belang binnen de Vlaamse Beweging en eist een onafhankelijk Vlaanderen met een sterk links-soevereinistische inslag. Dit houdt fundamentele antikapitalistische structuurhervormingen in, waarbij de economische hefbomen moeten komen liggen bij het collectief van de Vlaamse werkende bevolking. Dit is dus de uiteindelijke synthese van soevereinisme als natie en de klasseloze maatschappij. De beweging wordt gekenmerkt door Euroscepsis, de eis naar het deglobaliseren van de financiële markten en het nationaliseren van de productiemiddelen. In deze richting kan men ook de Vlaams-Socialistische Beweging plaatsen. Rond het autonomisme situeren zich ook de publicaties van filosoof-columnist Johan Sanctorum (zie: externe links), die vooral de historische stigmatisering van de Vlaamse Beweging onderzoekt.
- Primaire flaminganten: vaak omschreven als "Flaminganten uit ergernis", een nieuwe jonge generatie Vlaamsgezinden die niet vanuit oude rancune (repressie&collaboratie) of opvoeding (opgegroeid in niet-Vlaamsgezinde middens) Vlaamsgezind zijn, maar het gaandeweg geworden zijn door ergernis aan de Belgische situatie.
[bewerk] Vlaamsgezinde politieke partijen
Grote, in een of meerdere parlementen vertegenwoordigd:
- Christen-Democratisch & Vlaams, confederalistisch, christelijk-humanistisch
- Nieuw-Vlaamse Alliantie, centrumrechts, pacifistisch, voor Vlaamse onafhankelijkheid
- VlaamsProgressieven, confederalistisch, links-liberaal, pacifistisch, intercultureel
- Vlaams Belang, extreem-rechts, voor Vlaamse onafhankelijkheid
- VLOTT, rechts-liberaal, voor Vlaamse onafhankelijkheid
- Lijst Dedecker, rechts-liberaal, republikeins, voor Vlaamse onafhankelijkheid
Kleinere partijen:
- Vlaams-Socialistische Beweging, links-nationalistisch
- Vrij Vlaanderen, "regenboogpartij"
Daarnaast zijn er ook Vlaamsgezinde vleugels binnen de VLD (onder meer rond haar lokale mandatarissen in Vlaams-Brabant en rond Nova Civitas) en in de SP.a (rond Leo Peeters en voorheen rond Norbert De Batselier). Deze laatste was mede-auteur van Het Sienjaal, samen met Maurits Coppieters.
[bewerk] Maatschappelijke en sociale organisaties
- Comité Vlaanderen Onafhankelijk, partij-ongebonden en pluralistisch
- Davidsfonds
- Denkgroep In de Warande
- Forum van Vlaamse Vrouwen
- Gravensteengroep
- IJzerbedevaartcomitee
- IJzerwake
- Jonge Vlamingen
- Katholiek Vlaams Hoogstudenten Verbond (KVHV)
- Marnixring
- Meervoud
- Nationalistisch JongStudentenVerbond (NJSV)
- Nationalistische Studentenvereniging (NSV)
- Orde van de Vlaamse Leeuw
- Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV)
- Rodenbachfonds
- Roze Leeuwen
- Sociaal Flamingantische Landdag (SFL)
- Taal Aktie Komitee (TAK)
- Taalminnend Studentengenootschap 't Zal Wel Gaan
- Verbond der Vlaamse Academici (VVA)
- Vlaamse Hoop
- Het Vlaamse Kruis
- Vlaamse Volksbeweging (VVB)
- Vlaams Nationaal Jeugdverbond (VNJ)
- Vlaanderen Vlagt
- Volk in Nood (VIN)
- Voorpost
- VOS - Vlaamse Vredesvereniging
- Vlaams-Socialistische Beweging (V-SB)
- Vrijbuiter
- Werkgroep Randbelangen
- Willemsfonds


