Flevoland

Flevoland

Provincie van Nederland
(Details) (Details)
Geografie
Hoofdstad	Lelystad
Oppervlakte - Land - Water	2.412,30 km² 1.417,50 km² 994,8 km²
Geografische ligging	52°30′ NB 5°35′ OL
Bevolking
Inwoners (30 september 2012)	397.772
– Bevolkingsdichtheid	281 inw./km²
– Aantal gemeenten	6
Politiek
Commissaris van de Koning (lijst)	Leen Verbeek (PvdA)
Overige informatie
Volkslied	Waar wij steden doen verrijzen...
Religie (1999)	Protestant 25% Katholiek 13%
ISO 3166	NL-FL
Website	www.flevoland.nl
Detailkaart
Portaal    Nederland

Satellietfoto van de Noordoostpolder

Zuidelijk en Oostelijk Flevoland

Luchtfoto van het Larserbos met in de verte het Veluwemeer en Harderwijk

Flevoland ( uitspraak (info·uitleg)) is een provincie in het midden van Nederland. Het is de jongste van de twaalf provincies en bestaat uit de Noordoostpolder, Oostelijk en Zuidelijk Flevoland, allen ontstaan door drooglegging van delen van de voormalige Zuiderzee, met daarbinnen de voormalige eilanden Urk en Schokland. Flevoland wordt in het uiterste noorden begrensd door Friesland en in het noordoosten door Overijssel. Het grenst in het westen aan het Markermeer en het IJsselmeer. In het zuidoosten grenst de provincie aan Gelderland, in het zuiden aan Utrecht en Noord-Holland.

De provincie Flevoland kenmerkt zich door veel open ruimte en een strakke indeling. De provincie bestaat uit twee delen: de Noordoostpolder, dat een voortzetting is van het vasteland, en de Flevopolder, het grootste kunstmatige eiland ter wereld. De Flevopolder is met bruggen (onder andere Stichtse Brug, Hollandse Brug en Ketelbrug), een spoortunnel (Drontermeertunnel) en een dijk (Houtribdijk) verbonden aan het vasteland. De provincie ligt gemiddeld ongeveer 5 meter onder de zeespiegel.

Instelling

De instelling als provincie werd bij wet besloten op 27 juni 1985, en uitgevoerd op 1 januari 1986. Lelystad werd de hoofdstad van de nieuwe provincie, die uit zes gemeenten ging bestaan. De oudste gemeente is Urk, dat tot 1950 bij Noord-Holland hoorde maar in genoemd jaar bij Overijssel werd gevoegd. De gemeente Noordoostpolder bestaat sinds 1962 en hoorde van 1962-1986 tijdelijk bij Overijssel. De gemeente Dronten, die sinds 1972 bestaat, was voor 1986 niet provinciaal ingedeeld. Hetzelfde gold voor de gemeenten Lelystad, die in 1980 werd ingesteld, en de gemeenten Almere en Zeewolde, die sinds 1984 bestaan. De gemeente Noordoostpolder is voortgekomen uit het Openbaar Lichaam De Noordoostelijke Polder, dat in 1942 werd opgericht en in 1962 werd opgeheven. Dronten, Lelystad, Almere en Zeewolde vormden ooit onderdeel van het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (OL ZIJP), dat in 1955 werd opgericht. Genoemde gemeenten zijn voortgekomen uit de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP). Het grondgebied van beide openbare lichamen was niet provinciaal ingedeeld; de bewoners hadden dus geen recht op deelname aan verkiezingen van het college van Provinciale Staten.

Naam

De naam Flevoland is afgeleid van het Flevomeer, ofwel Lacus Flevo, zoals dit door de Romeinse geograaf Pomponius Mela werd genoemd in zijn De Chorographia in 44 na Christus. Door het langzaam stijgen van de zeespiegel ontstonden in het Zuiderzeegebied geleidelijk een aantal meren, die rond het begin van onze jaartelling aaneengesloten raakten. Pomponius schreef hierover: "De noordelijke tak van de Rijn verbreedt zich tot het meer Flevo, dat een eiland met dezelfde naam omsluit en daarna als een normale rivier naar zee vloeit". Andere bronnen spreken over Flevum, dat vliestroom betekent. Het proces zette zich door en geleidelijk aan ontstond uit dit meer de Zuiderzee. De namen "Flevoland" en "Vlieland" hebben dus eigenlijk dezelfde herkomst.

Geschiedenis

Op 14 juni 1918 werd de Zuiderzeewet aangenomen, waarin tot de inpoldering van de Zuiderzee werd besloten. Dit werd mogelijk door een ommekeer in de publieke opinie na de watersnood van 1916. De uitvoering van het plan door de Dienst der Zuiderzeewerken (zie ook Zuiderzeewerken) gebeurde in fasen en duurde zo'n driekwart eeuw:

• De dijk naar Wieringen in Noord-Holland, dat toen nog een eiland was, kwam gereed in 1924;
• De Afsluitdijk, waarvan het laatste gat werd gedicht in 1932. De Zuiderzee werd daarmee afgesloten van de Noordzee en heette voortaan het IJsselmeer;
• Inpoldering van de Wieringermeer (1930);
• Eerste dijk ter voorbereiding van de inpoldering van de Noordoostpolder (NOP), van Urk naar Lemsterland. Urk nam daarmee in 1939 afscheid van haar eilandstatus;
• Begin van de droogmaking van de Noordoostelijke Polder (1940);
• In 1942 valt de polder droog en delen (bestaande uit water) van Lemsterland (Fr), Blankenham (Ov), Blokzijl (Ov), Genemuiden (Ov), Kampen (Ov) en Kuinre (Ov) worden de Noordoostelijke Polder. Voor het bestuur van de polder wordt een openbaar lichaam in het leven geroepen;
• Vanaf 1942: inrichting van de polder. Uitgifte van de grond, aanleg van de eerste woonkernen. Emmeloord was de eerste woonkern en de Noordoostelijke Polder de eerste gemeente, toen nog met de hele polder aangesloten bij de provincie Overijssel;
• 1950: Het Noord-Hollandse Urk wordt Overijssels;
• 1955: Het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (OL ZIJP) wordt ingesteld;
• 1955: Een deel (bestaande uit water) van de Noordoostelijke Polder (Ov.) wordt het OL ZIJP;
• Droogmaking Oostelijk Flevoland (gereed in 1957);
• 1962: De Noordoostelijke Polder heet voortaan Noordoostpolder;
• Droogmaking Zuidelijk Flevoland (gereed in 1968);
• 1969: delen (bestaande uit water) van de voormalige Zuiderzeegemeenten worden deel van het OL ZIJP;
• 1972: Uit een deel van het OL ZIJP ontstaat de gemeente Dronten;
• 1980: Uit een deel van het OL ZIJP ontstaat de gemeente Lelystad;
• 1984: Uit een deel van het OL ZIJP ontstaat de gemeente Almere;
• 1984: Uit een deel van Lelystad en het OL ZIJP ontstaat Zeewolde;
• 1986: De provincie Flevoland wordt opgericht;
• 1986: De Overijsselse gemeenten Urk en Noordoostpolder horen voortaan bij Flevoland;
• 1989: De provincie krijgt zijn eigen regionale omroep: Omroep Flevoland;
• 1996: Het OL ZIJP wordt opgeheven.

Agrarische bestemming en arme regio in de Europese Unie

De nieuwe polders kregen in het begin hoofdzakelijk een agrarische bestemming. Tegenwoordig is Almere een agglomeratie-overloopgebied bij Amsterdam. In de jaren negentig werd Flevoland aangemerkt als arme regio in de Europese Unie en had het recht op gelden uit het Europees Sociaal Fonds. Prompt kwam de Duitse televisie opnames maken van de golfbanen en de luxe jachthavens in Flevoland. Er werd namelijk alleen gekeken naar Flevolandse inkomsten verdeeld over het aantal inwoners, terwijl veel inwoners van zuidelijk Flevoland in Amsterdam werken en dus helemaal geen Flevolandse inkomsten hebben.

Politiek

Zetelverdeling Provinciale Staten 2011

Zie Politiek in Flevoland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Flevoland wordt in de periode 2011-2015 bestuurd door een coalitie van VVD, PvdA, CDA en ChristenUnie. Commissaris van de koning(in) is Leen Verbeek.

Bevolking

Provincie Flevoland, impressie van het landschap en indeling van gemeenten (2013)

Flevoland telt zes gemeenten: Lelystad, Almere, Dronten, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde. Totaal aantal inwoners Flevoland: 397.772 (30 september 2012). De gemiddelde leeftijd van de bevolking is lager dan in de rest van Nederland.

De Noordoostpolder is voornamelijk bedoeld en ingericht als landbouwgebied. Oostelijk Flevoland is ingericht op 25% niet-landbouwgrond en Zuidelijk Flevoland op 50% niet-landbouwgrond. Vooral Zuidelijk Flevoland is bedoeld om de bevolkingsgroei in de dichtbevolkte Randstad op te vangen.

Taal

De verschillende demografische samenstellingen van de zes gemeenten hebben hun weerslag op de taalsituatie. Op Urk spreekt men echt dialect; dit Urkers is nog buitengewoon levendig en valt bovendien bijzonder lastig te categoriseren. In de Noordoostpolder spreekt men Nederlands met een lichte noordelijke kleuring. In de gemeenten Dronten en Zeewolde is de selectie van immigranten zo zorgvuldig afgewogen dat men er thans het meest accentloze Nederlands van het land spreekt (zie Nederlands in de IJsselmeerpolders). In Lelystad en Almere spreekt een deel van de bevolking Amsterdams.

Gemeenten

Almere Dronten Lelystad Noordoostpolder Urk Zeewolde

Zie ook Lijst van gemeenten in Flevoland naar inwonersaantal

Natuur

De meeste natuurgebieden zijn in het bezit van Staatsbosbeheer. Sinds 1986 heeft Flevoland ook een eigen landschapsorganisatie: Het Flevolandschap

Belangrijke natuurgebieden zijn:

• Oostvaardersplassen
• Lepelaarplassen
• Horsterwold

Recreatie

Behalve steden, dorpen en polders heeft Flevoland ook een aantal bosgebieden en recreatiegebieden. Verder zijn er goede recreatiemogelijkheden op de randmeren; het Veluwemeer (oost), Eemmeer en Gooimeer (zuid) en Ketelmeer (noord) en op het IJsselmeer en het Markermeer. Bij Biddinghuizen is het attractiepark Walibi Holland te vinden.

Topografie

Topografische detailkaart van de provincie Flevoland (7402 pix breed).

Verkeer en vervoer

Oeververbindingen: bruggen bij Almere, Huizen, Elburg, Nijkerk, Harderwijk, Kampen en Urk. Daarnaast loopt er een weg over de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen. De belangrijkste autosnelwegen zijn de A6, A27 en N50. De A6 tussen Amsterdam en Lelystad en de A27 richting Utrecht zijn dagelijks verstopt door het forensenverkeer.

Er ligt een spoorweg van Amsterdam via Weesp naar Almere en Lelystad (Flevolijn). Deze is geopend in 1987-1988. Op 14 december 2003 is de Gooiboog in gebruik genomen, waardoor reizigers vanuit Almere rechtstreeks via Hilversum naar Utrecht kunnen reizen.

De Flevolijn wordt voorbij Lelystad doorgetrokken over Dronten naar Kampen, zodat een verbinding met Zwolle tot stand komt (de 'Hanzelijn'). De aanleg is in 2006 begonnen, en de spoorlijn is eind 2012 opgeleverd en in gebruik genomen Verder is een verbinding van Amsterdam via Almere, Lelystad en Emmeloord naar Heerenveen en Groningen (de 'Zuiderzeelijn') bestudeerd, maar de rijksoverheid heeft besloten deze niet aan te leggen. Hiervoor in de plaats worden andere regionale wensen in het Noorden van het land en Flevoland uitgevoerd, zoals verbreding van de N50 en aanpassing van het knooppunt Joure.

In de toekomst zou Lelystad Airport een grote rol kunnen vervullen voor Flevoland als regionale luchthaven. Tot de baanverlenging gereed is, zal Lelystad Airport vooral een vliegveld blijven voor de kleine luchtvaart ofwel General Aviation.

Zie ook:

• Lijst van buslijnen in en door Flevoland

Ziekenhuizen

Flevoland heeft vier ziekenhuizen: één in Almere, één in Lelystad en twee in Emmeloord. Het Flevoziekenhuis in Almere was volgens de AD Ziekenhuis top 100 in 2010 het best presterende ziekenhuis van Nederland terwijl het in 2008 nog op de laatste plaats figureerde.

Externe links

• Provincie Flevoland
• Flevoland boven water

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Flevoland van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Wikisource

Meer bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Waar wij steden doen verrijzen op de Nederlandstalige Wikisource.

52° 30′ NB 5° 35′ OL