Fooi

Twee dollar fooi

Een fooi is een extra betaling als beloning voor extra kwaliteit voor verkregen diensten boven de verwachte 'normale' kwaliteit. Fooi is niet hetzelfde als loon, omdat men er in principe geen recht op heeft. Bovendien krijgt men fooi direct van klanten in plaats van de werkgever. Fooi vormt meestal vanuit de klant een prikkel voor de dienstverlener om extra zijn best te doen.

Aan wie geeft men een fooi?

In de meeste gevallen wordt fooi slechts aan bepaalde beroepsgroepen gegeven. Het hangt van de cultuur af aan welke beroepen maar men kan een fooi geven aan bijvoorbeeld:

• bezorgers (zie Eindejaarsfooi)
• gidsen
• kruiers
• obers, serveerders en kelners
• piccolo's
• pompbedienden (niet bij tankstations met zelfbediening)
• taxichauffeurs

Wanneer betaalt men fooi?

Fooi is zelden verplicht en ook lang niet altijd gebruikelijk. Fooi is ook sterk cultuurgebonden. In Nederland en de Scandinavische landen krijgt personeel altijd ten minste een minimumloon of CAO-loon, en is het geven van fooi niet gebruikelijk of verplicht. In landen als de Mediterrane landen en de Verenigde Staten, is het personeel grotendeels afhankelijk van fooien. Restaurants in Italië brengen ook vaak "servicekosten" in rekening, die een bepaald percentage van de bestelde spijzen en dranken uitmaken. Dit lijkt ook op een soort fooi, maar deze is men verplicht te betalen. De echte fooi komt daar nog bovenop. In een aantal Aziatische landen wordt het geven van een fooi gezien als een belediging.

Fooi is bedoeld om de dienstverlener in bepaalde bedrijfstakken beter zijn best te laten doen. Wanneer dit dus niet het geval is, is het normaal om geen fooi te geven. Het komt de klant hooguit op scheldwoorden als "vrek" of "gierigaard" te staan hetgeen het niet geven van een fooi onderstreept.

Hoeveel?

De hoogte van de fooi hangt ook af van de cultuur, bedrijfstak en de hoogte van de rekening. In Nederlandse restaurants is het meestal tussen de 5 en 10%, waarbij men meestal bedragen naar boven afrondt (bijvoorbeeld bij een rekening van € 32 er € 35 van maken). Wanneer de bedragen hoger worden, worden de fooien percentueel lager.

Wat gebeurt met de fooi?

Fooien mogen soms gehouden worden maar worden meestal verdeeld onder het personeel. De koks krijgen immers nooit fooi, maar hebben wel in de keuken het eten klaargemaakt. Andere bedrijven gebruiken fooien om personeelsuitjes of cadeaus te financieren. In het slechtste geval pikt de baas de fooien in.

In de loonbelasting zijn fooien niet belast omdat ze geen loon vormen, maar in de inkomstenbelasting wel. De werknemer moet dit dus in zijn aangifte als inkomen opgeven, dit gebeurt echter praktisch nooit.

Service compris

Mede doordat de beloning van het bedienend personeel verbeterd werd werd in de tachtiger jaren het geven van een fooi in Nederland afgeschaft. De kosten voor de bediening werden via een opslag van bv 15%, vast onderdeel van de prijs. Dit werd aangegeven op de rekening door de tekst 'Service compris' of 'bediening inbegrepen'. Deze toevoeging verdween echter in de loop van de jaren.

Tip

Het woord fooi heeft wat een negatieve connotatie gekregen, als gebruikt om aan te geven dat iemand is onderbetaald.

Hij werd afgescheept met een fooi.

Daarom wordt tegenwoordig wel het Engelse woord tip gebruikt.