Fort Zeelandia (Formosa)
Fort Zeelandia (Chinees:熱蘭遮城; Hanyu pinyin: rèlánzhē chéng) was een Nederlands fort dat tussen 1624 en 1634 gebouwd werd door de Verenigde Oostindische Compagnie, bij Anping (Tainan) op het eiland Formosa, vandaag de dag Taiwan, gedurende haar 38-jarige macht over het westelijke deel van het eiland. Het fort werd vernoemd naar het schip waarmee Martinus Sonck in 1624 naar de Pescadores (Penghu) was gekomen. Sonck was de laatste VOC-bevelhebber op de eilandengroep en moest in dat jaar capituleren voor een Chinese overmacht. De Nederlanders dienden Penghu te verlaten, maar mochten zich vestigen op Taiwan. Met Chinese hulp werd het fort op Penghu afgebroken en werd het meeste materiaal naar Taiwan verscheept om te worden gebruikt voor de bouw van Fort Zeelandia.
De Nederlanders kozen een zanderig schiereiland (Taoyuan) vlak voor de kust van Tainan als plaats voor het fort omdat het zo makkelijk toegankelijk was vanaf zee voor (sluik)handel tussen China en Japan en ook voor bevoorrading en versterking vanuit Batavia in tijden van nood. Er was nergens in de buurt zoet water te vinden, dus dat moest worden aangevoerd vanuit het binnenland.
De bakstenen die werden gebruikt voor de bouw van het fort werden overgebracht vanuit Java, het cement dat werd gebruikt was een mengsel van suiker, zand, schelpen en rijst. Het fort was zo gebouwd dat het makkelijk te verdedigen zou zijn bij een belegering.
Op 30 april 1661 belegerde generaal Zheng Cheng Gong (door de Nederlanders "Koxinga" genoemd) uit Ming China (1368-1644) het fort, dat werd verdedigd door 2000 Nederlandse soldaten. Zheng Cheng Gong voerde de aanval uit met de hulp van 400 oorlogsschepen en 25000 manschappen en verraste de aanwezige Nederlandse vloot onder leiding van Jan van der Laan, compleet. Na een belegering van negen maanden en met het verlies van 1600 Nederlanders, gaven de Nederlanders zich op 1 februari 1662 over toen duidelijk werd dat er geen versterking uit Batavia zou komen en bovendien het drinkwater opraakte.
Met het vredesverdrag tussen Koxinga en Nederland op 1 februari 1662 werd de vrede tussen Coxinga en Frederick Coyett, de Nederlandse gouverneur, getekend en daarmee werd het fort en alle goederen en bezitting van de VOC achtergelaten in Fort Zeelandia. Hier stond tegenover dat alle Nederlanders het fort mochten verlaten met medeneming van een deel van hun persoonlijke bezittingen.
Op 9 februari 1662 verliet Frederick Coyett met de laatste Nederlandse manschappen het fort en ging terug naar Batavia. Hiermee eindigde 38 jaar durende Nederlandse handelsmacht op zuidelijk Taiwan. Het Fort Noord-Holland op noordelijk Taiwan (bij Jilóng) zou in 1664 opnieuw worden bezet en wist in 1666 met 300 man verdedigers een Chinese aanval met 6.000 man af te slaan. In 1668 zag men echter dat de handel niet was wat ze was geweest en op 18 oktober 1668 werd daarop besloten Formosa definitief te verlaten.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Fort Zeelandia, Taiwan op Wikimedia Commons. |
