ABN AMRO Group N.V.

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Fortis-ABN AMRO)
Ga naar: navigatie, zoeken
ABN AMRO Group N.V.
ABN AMRO2.jpg
Motto of slagzin De bank anno nu
Oprichting 18 december 2009
Oprichter(s) Staat der Nederlanden
Eigenaar Stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen (NLFI)
Sleutelfiguren Gerrit Zalm, CEO
Hoofdkantoor Gustav Mahlerlaan 10
1082 PP Amsterdam
Werknemers 22.289 (eind 2013, in FTE)
Sector Financiële dienstverlening
Industrie Bank
Winst € 1.160 miljoen (2013)
Website ABN AMRO
Portaal  Portaalicoon   Economie

ABN AMRO Group N.V. is een Nederlandse bankgroep, opgericht tijdens de kredietcrisis door samenvoeging van de Nederlandse takken van het voormalige Fortis en ABN AMRO. Eind 2013 had de bank circa 7 miljoen klanten en 22.289 medewerkers.[1] Voorzitter van de Raad van Bestuur is Gerrit Zalm. De Staat der Nederlanden is via de Stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen (NLFI) vrijwel volledig eigenaar van het bedrijf. In augustus 2013 heeft de Nederlandse regering het principebesluit genomen dat ABN AMRO Group N.V. op termijn teruggaat naar de markt, waarbij een beursgang de beste optie is.[2] Eind 2014 bepaalt de Nederlandse regering of aan de voorwaarden van een beursgang is voldaan.[3] Als dit het geval is, vindt de beursgang mogelijk in 2015 plaats.[4]

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

In 1824 richtte Koning Willem I bij Koninklijk Besluit de Nederlandsche Handelmaatschappij (NHM) op. De NHM fuseerde in 1964 met de Twentsche Bank tot de Algemene Bank Nederland (ABN). Eveneens in 1964 fuseerden de Amsterdamsche Bank (opgericht in 1871) en Rotterdamsche Bank (opgericht in 1863, een fusieproduct van onder andere Determeijer Weslingh & Zn. uit 1765) om de AMRO Bank te vormen. In 1991 ontstond ABN AMRO uit de fusie tussen de AMRO Bank en de ABN.

De combinatie had in Nederland een sterke positie en de ambitie om te groeien lag vooral in het buitenland. In de Verenigde Staten lagen veel mogelijkheden. De ABN had in 1979 al LaSalle National Bank gekocht en in 1991 werd Talman Home gekocht voor $ 400 miljoen. De spaarbank had een balanstotaal van $ 5 miljard en ABN of AMRO Bank alleen had een dergelijke grote overname nooit kunnen doen.[5] Vanaf 1994 was de ABN AMRO zelfs de grootste buitenlandse bank in het land tot 1998. In dat jaar nam Deutsche Bank Bankers Trust over en stootte ABN AMRO van de eerste plaats. In 1998 telde ABN AMRO 2.640 vestigingen in het buitenland ten opzichte van 458 kantoren in 1990. Het aantal buitenlandse medewerkers was in diezelfde periode verviervoudigd tot 71.000 en was het dubbele van het aantal werknemers in Nederland.[6]

De ambitie was niet alleen regionale uitbreiding, maar ook op het vlak van de investment banking. In 1992 werd het Britse effectenhuis Hoare Govett overgenomen. Vanaf 1995 werden de activiteiten in aandelen, obligaties, fusies, privatisering en emissies verricht onder de merknaam ABN AMRO Hoare Govett.[7] Diverse andere effectenhuizen werden overgenomen en in 1996 werd een joint venture opgericht met Rothschild-bankiers. In 1997 was de joint venture de leidende partij bij de grootste privatisering van het Australische telefoonbedrijf Telstra.[8]

In Europa bleef een tweede thuismarkt een belangrijke wens. In 1998 bracht het een bod uit van 24 miljard gulden uit op de Belgische Generale Bank. De grootaandeelhouders van de Generale Bank wilde het belang verkopen en was in gesprek met Fortis over een overname, maar hier ging de voorkeur van het bestuur van de Generale Bank niet naar uit. Pas nadat Fortis het bod verder had verhoogd verloor ABN AMRO de steun van het bestuur en zag op 6 juni 1998 van het bod af.[9] Nog geen maand later maakte ABN AMRO een overeenkomst bekend waarmee een controlerend belang zou krijgen in Banco Real in Brazilië. Voor 4,2 miljard gulden kreeg ABN AMRO de op drie na grootste particuliere bank van het land in handen; Banco Real telde toen 1.372 kantoren en zo'n 15.000 medewerkers.[10]

In maart 1999 kocht ABN AMRO voor 1,5 miljard gulden een belang van 8,75% in Banca di Roma. Met andere aandeelhouders in deze Italiaanse bank werd een overeenkomst gesloten en ABN AMRO kreeg via 1.300 kantoren toegang tot deze versnipperde markt. Verder werden met het bestuur van Banca di Roma afspraken gemaakt waardoor ABN AMRO een groot belang kon nemen in Banca Antoniana Popolare Veneta of kortweg Banca Antonveneta.[11]

Vanaf 2000 maakte ook het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten deel uit van het concern. Ultimo 2005 heeft ABN AMRO de hypothekenportefeuille, bijna driekwart van Bouwfonds’ activa, bij zijn eigen hypotheken gevoegd. De rest ging in de verkoop; de divisies Projectontwikkeling en Asset Management gingen naar Rabobank; zij betaalde hiervoor € 845 miljoen.[12] De divisie Vastgoedfinanciering werd verkocht aan SNS Reaal voor € 840 miljoen. Bouwfonds is nog steeds de grootste woningontwikkelaar van Nederland en ontwikkelt onder andere grote delen van verschillende Vinex-wijken.

Met wereldwijd meer dan 4500 vestigingen in 53 landen, ruim 110 000 medewerkers (FTE's), 4,5 miljoen rekeninghouders en een totale beurswaarde van circa € 56 miljard nam de bank in september 2006 in Europa de achtste plaats in. Het gezaghebbende blad The Banker plaatste de bank op de 15e plaats bij de grootste banken ter wereld. ABN AMRO richtte zich hoofdzakelijk op bankieren, vermogensbeheer, verzekeringen en leasing. Wanneer naar het kernvermogen gekeken wordt, was de ABN AMRO de achtste bank van Europa en de zeventiende van de wereld voor de opsplitsing in 2007. De bank had 110 000 fulltime equivalent (fte) in dienst verspreid over 3000 vestigingen in bijna 60 landen en gebiedsdelen. De aandelen van de ABN AMRO Holding N.V. waren onder andere in Amsterdam genoteerd waar het aandeel deel uitmaakte van de AEX-index. In New York kon er via ADR's (certificaten) aan de New York Stock Exchange gehandeld worden in de aandelen ABN AMRO.

Buiten Nederland was de bank vooral actief in:

Verenigde Staten[bewerken]

De commerciële bankactiviteiten in de VS werd gevormd door een combinatie van de LaSalle Bank in Chicago, Illinois en de LaSalle Bank Midwest in Detroit, Michigan die gezamenlijk opereren onder de naam LaSalle Bank Corporation. LaSalle Bank Midwest is de voormalige Standard Federal Bank die in 2005 van naam veranderde. ABN AMRO bezat ook enkele jaren de ABN AMRO Mortgage Group, een van de grootste hypotheekverstrekkers, maar verkocht dit onderdeel begin 2007 aan de Citigroup. LaSalle werd in 2007 verkocht aan Bank of America.

Brazilië[bewerken]

ABN AMRO opereerde in Brazilië onder de naam Banco Real, een bank die in 1925 in Belo Horizonte onder de naam Banco do Lavoura de Mina Gerais werd opgericht. Na een lange periode van fusies en uitbreidingen in Brazilië ontstond in 1971 uiteindelijk de huidige Banco Real S.A. die zich in de volgende kwart eeuw uitbreidde met vestigingen in Zuid-, Midden- en Noord-Amerika. Begin 1998 gingen de Banco Real S.A. en de Banco ABN AMRO S.A. (de naam waaronder de Braziliaanse vestiging van de bank sinds 1917 opereerde) een strategische alliantie aan. Eind 1998 vond een uiteindelijke fusie van de beide banken plaats. Er ontstond een van de grootste spelers in de Zuid-Amerikaanse financiële markt die sindsdien al enige (kleine en grote) overnames heeft gedaan. Dit onderdeel is in 2007 naar Banco Santander gegaan.

Italië[bewerken]

Antonveneta

Sinds 2006 is ABN AMRO actief in Italië onder de naam Antonveneta, een coöperatieve bank die in 1996 ontstond uit de fusie van twee volkskredietbanken (banchi popolari) en in 2002 een SpA werd. Het was qua grootte van het vermogen de achtste bank van Italië, met een hoofdkantoor in Padua en een sterke focus op de particuliere (retail)markt in Noord-Italië. Antonveneta heeft ca. 600 filialen en er werken ruim 10.000 medewerkers.

ABN AMRO had reeds langere tijd een samenwerkingsverband met Antonveneta, maar eind 2005 is zij er in geslaagd Antonveneta over te nemen na een lange strijd vol schandalen. De bank heeft gestreden tegen rivaliserende banken als Banca Popolare Italiana. De gouverneur van de Italiaanse centrale bank, Antonio Fazio, heeft samengespannen met Italiaanse investeerders zoals Fiorani om de bank in Italiaanse handen te houden. Deze opzet is uitgelekt en in december 2005 is Fazio opgestapt.

Begin 2006 bezat ABN AMRO ruim 80% van de aandelen Antonveneta en beëindigde de notering van laatstgenoemde op de beurs van Milaan. De overname door ABN AMRO wordt gezien als een doorbraak in het versnipperde Italiaanse bankenlandschap, waar buitenlandse banken altijd buiten de deur zijn gehouden. Na de overname hield ABN AMRO tevens een belang van ongeveer 8,6% in de Italiaanse bank Capitalia. Critici zagen de gang van ABN AMRO naar Italië echter als een noodgreep. Er zou weinig samenhang zijn tussen de buitenlandse activiteiten en de bank zou de kosten niet onder controle kunnen houden. Antonveneta is in 2007 naar Banco Santander gegaan, die het vrij snel doorverkocht aan de Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena.

Resultatenoverzicht[bewerken]

In de onderstaande tabel zijn de resultaten van ABN AMRO weergegeven vanaf het begin en over de laatste vijf jaren voor de overname door het bankentrio. De forse daling van het aantal vestigingen in de eerste vijf jaar was vooral het gevolg van het samenvoegen van de AMRO Bank en ABN kantoren in Nederland. In die jaren werden 420 vestigingen gesloten. Per 2 januari 2006 verwierf ABN AMRO de zeggenschap over de Italiaanse bank Antonveneta wat deels de stijging verklaart van de resultaten en aantal medewerkers ten opzichte van het jaar ervoor. De nettowinst over 2007 was bijzonder hoog dankzij een winst van € 7,2 miljard op de verkoop van LaSalle. De nettowinst exclusief deze bate was € 2.665 miljoen. De forse daling van het naar risico gewogen activa in 2007 is ook vooral het gevolg van de verkoop van LaSalle en de ABN AMRO Mortgage Group in de Verenigde Staten. Per 31 december 2007 had de bank 665 vestigingen in Nederland en 3.631 vestigingen in 55 andere landen.

alle bedragen luiden in miljoenen
Jaar[13] Totale baten Bedrijfsresultaat Krediet-
Voorzieningen
Nettowinst Balanstotaal RWA Werknemers
(x 1)
Vestigingen
(x 1)
1990[14] € 4.554 € 1.398 € 545 € 632 € 176.900 n.b. 58.052 1.928
1995[14] € 7.354 € 2.391 € 635 € 1.223 € 248.000 n.b. 63.694 1.670
2000 € 18.469 € 5.267 € 585 € 2.498 € 543.200 € 263.900 115.098 3.679
2003 € 18.793 € 6.208 € 1.274 € 3.161 € 560.400 € 223.800 112.663 3.675
2004 € 16.286 € 3.605 € 607 € 3.865 € 727.500 € 231.600 94.571 3.498
2005 € 15.194 € 4.647 € 614 € 4.382 € 880.800 € 257.900 93.534 3.567
2006 € 16.445 € 4.439 € 1.411 € 4.715 € 987.100 € 280.700 107.535 4.532
2007 € 17.268 € 3.422 € 1.704 € 9.848 € 1.025.200 € 232.200 114.082 4.194

Overnamestrijd[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

In 2004 heeft ABN AMRO zelf haar beschermingsconstructie afgebroken door het intrekken van de preferente aandelen. Het doel was zeer waarschijnlijk de koers van het aandeel hiermee te ondersteunen. Een hogere koers geeft meer kracht aan het bedrijf, maar het gebrek aan bescherming maakt het bedrijf tegelijkertijd een makkelijkere prooi.[15]

Openingszetten[bewerken]

In vergelijking met concurrenten (de peer group) had het aandeel ABN AMRO in de eerste jaren van de 21e eeuw weinig rendement laten zien. De hoofdoorzaak hiervan was het gebrek aan groei en het mislukken van de pogingen om de kosten terug te dringen. Het hedgefonds The Children's Investment (TCI) zette begin 2007 bestuursvoorzitter Rijkman Groenink onder druk om actie te ondernemen. De onsamenhangende strategie beschouwden zij en andere hedgefondsen (o.a. Tosca) als mislukt en het zou meer geld opbrengen de bank in losse delen te verkopen, zo meenden zij. De hedgefondsen noemden een overname door een bank die wél waarde wist te creëren als alternatief. Deze verklaringen kwamen in een periode dat ook beleggers geen synergie-effecten tussen de geografische thuismarkten van ABN AMRO ervoeren.

Op 19 maart 2007 werd via een gezamenlijk persbericht bekendgemaakt dat ABN AMRO gesprekken voerde met Barclays aangaande een mogelijke fusie van de twee grootbanken. Als gecombineerde bank zou zij zo na HSBC de tweede bank van Europa worden en de vijfde ter wereld.

Hedgefonds The Children's Investment eiste daarop dat naast Barclays ook andere partijen de gelegenheid moesten krijgen om een bod uit te brengen op de bank. Op 13 april 2007 maakten het Belgische Fortis, de Schotse Royal Bank of Scotland en de Spaanse Banco Santander bekend interesse te hebben in overname van ABN AMRO. De drie banken boden aan ABN AMRO te kopen en onderling te verdelen. Banco Santander was geïnteresseerd in de Braziliaanse en Italiaanse activiteiten van de bank, Fortis zou zich willen ontfermen over de Benelux en de Royal Bank of Scotland bood aan de Amerikaanse tak over te nemen.

Overnamestrijd[bewerken]

Barclays werd gesteund door onder meer de Spaanse bank Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA), de Franse bank BNP Paribas en Bank of America. Op 23 april maakte Barclays bekend een bod van € 67 miljard te hebben uitgebracht op de aandelen ABN AMRO. Dit bod bestond uit aandelen Barclays: voor elk aandeel ABN AMRO bood Barclays 3,225 van zijn eigen aandelen. Het uitgebrachte bod lag onder de toenmalige beurskoers van ABN AMRO en beleggers hielden rekening met een hoger bod. De naam voor de voorgestelde combinatie tussen ABN AMRO en Barclays was Barclays Plc. Het hoofdkantoor voor bedrijfs- en consumentenbankieren zou in Amsterdam komen en dat voor zakenbankieren in Londen. Topman Rijkman Groenink zou de functie van commissaris krijgen.

Ten tijde van het bod van Barclays verkocht ABN AMRO zijn Amerikaanse poot LaSalle Bank aan de Bank of America voor $ 21 miljard, met het beding dat deze verkoop van LaSalle Bank ook door zou gaan indien de overnamepoging van Barclays zou mislukken. De Vereniging van Effectenbezitters had moeite met de manier waarop de verkoop van LaSalle Bank aan Bank of America was verlopen. De aandeelhouders hadden namelijk geen invloed gehad op deze grote transactie. Bovendien werd overige bieders die bijzondere interesse in deze Amerikaanse tak hadden de pas afgesneden.[16]

Op 25 april werd bekend dat het concurrerende consortium onder leiding van de Royal Bank of Scotland € 39 per aandeel ABN AMRO bood, waarmee het bod van Barclays ruim werd overtroefd. Het bod bestond voor 70% uit contant geld en voor 30% uit aandelen Royal Bank of Scotland.[17] Voorwaarde bij dat bod was echter dat de verkoop van LaSalle Bank aan Bank of America niet door zou gaan.

De Vereniging van Effectenbezitters leek met succes bezwaar gemaakt te hebben bij de ondernemingskamer tegen verkoop van de Amerikaanse dochter Bank LaSalle. De voorzitter van de ondernemingskamer Huub Willems oordeelde dat de verkoop voorgelegd had moeten worden aan de (Algemene vergadering van) aandeelhouders. Daarop bracht op 6 mei ook het consortium van banken een bod uit op LaSalle ter waarde van $ 24,5 miljard. Het bestuur van ABN AMRO vond echter het bod van Bank of America zekerder, en bleef bij zijn keuze. Er werd gevreesd voor grote schadeclaims, hetzij van de Bank of America als de verkoop niet door zou gaan, hetzij van boze aandeelhouders die vonden dat ABN AMRO Bank miljarden misliep door het bod van het consortium te negeren.

Op 26 juni adviseerde echter de advocaat-generaal, de adviseur van de Hoge Raad, om het besluit van de ondernemingskamer te vernietigen, en de Hoge Raad nam zijn advies over op 13 juli. De verkoop van LaSalle aan Bank of America kon dus gewoon doorgang vinden zonder goedkeuring van de aandeelhouders. Maar RBS trok zich niet terug uit het bankenconsortium, zoals wel de bedoeling van ABN AMRO was geweest. De Schotten zaten juridisch al te vast in het bankentrio en gunden bovendien hun Engelse rivaal Barclays de fusie met ABN AMRO niet.[18]

Overname door het bankentrio[bewerken]

Het consortium van RBS, Fortis en Banco Santander, werkend onder de naam "RFS Holdings BV", maakte daarop bekend ABN AMRO ook zonder LaSalle over te willen nemen. Hun eindbod van € 38,40 (voornamelijk in contant geld), een paar euro per aandeel meer dan het eerdere bod van Barclays, maakte dat het trio de overnamestrijd won. De totale overnamesom kwam daarmee uit op ongeveer € 72 miljard. Op 10 oktober 2007 werd bekend dat het bod van het consortium gestand was gedaan. De notering van derivaten zoals opties op ABN AMRO werd gestaakt. De koers van het aandeel ABN AMRO zou voortaan afhankelijk van de koers van het aandeel Royal Bank of Scotland fluctueren.

Eind 2007 waren de drie aandeelhouders reeds begonnen met het opdelen van ABN AMRO. Voor € 24 miljard heeft Fortis de onderdelen Private Banking, Asset Management en de Business Unit Nederland overgenomen. De gehele separatie en integratie zou eind 2009 afgerond zijn. Fortis zou de naam ABN AMRO in Nederland voorlopig handhaven. De overname door Fortis leidde tot een ongewenste concentratie op de Nederlandse markt voor zakenbankieren, nummer één en vier in Nederland zouden samengaan, en factoring.[19] Om de bezwaren van de Europese Commissie weg te nemen, heeft Fortis toegezegd de Hollandsche Bank-Unie, twee departementen zakelijke cliënten, dertien advieskantoren en ABN AMRO's factoringdochter IFN Finance BV te zullen verkopen aan een grote internationale bank.[19] Medio 2008 werd bekend dat dit deel door Deutsche Bank gekocht zou worden, maar dit is ten tijde van de nationalisering door de Nederlandse Staat tegengehouden.[20] Bijna twee jaar later is de verkoop aan Deutsche Bank alsnog rondgekomen voor een bedrag van € 700 miljoen. Effectuering van de verkoop vond plaats in april 2010.

Kredietcrisis en nationalisatie[bewerken]

Op 29 september 2008 meldde Fortis, dat door de kredietcrisis in zwaar weer was gekomen, dat het haar aandeel in RFS Holdings zou verkopen. Alleen ABN AMRO Asset Management, dat in het tweede kwartaal van 2008 in Fortis Investments was geïntegreerd, werd behouden door Fortis,[21][22][23][24][25] dat daarop zelf onderdeel werd van BNP Paribas Fortis. Er werd echter geen koper gevonden.[22][23][24]

Kort daarna, op 3 oktober, verklaarde Fortis dat ze ook haar bedrijfsonderdelen Fortis Bank Nederland (Holding) N.V. (inclusief de participatie in RFS Holdings), Fortis Verzekeringen Nederland N.V. en Fortis Corporate Insurance N.V. verkocht aan de Nederlandse overheid voor een totaalbedrag van € 16,8 miljard, waarbij de voormalige ABN AMRO-onderdelen het grootste onderdeel vormden.[26] Hierdoor werd de bank genationaliseerd. De Nederlandse overheid verklaarde vervolgens dat deze bedrijfsonderdelen zullen worden geïntegreerd in een nieuwe ABN AMRO Nederland en op termijn ofwel worden verkocht of naar de beurs worden gebracht.[27][28]

Op 24 december 2008 droeg Fortis Bank Nederland de aandelen in RFS Holdings over de Nederlandse Staat. De Staat verving Fortis Bank Nederland als aandeelhouder in RFS. Ze verkreeg rechtstreeks zeggenschap over RFS, in plaats van zeggenschap via Fortis Bank Nederland. Hierdoor kwamen ABN AMRO en Fortis Bank Nederland juridisch weer los van elkaar te staan, alhoewel zij wel dezelfde aandeelhouder hadden. Door deze transactie leed Fortis Bank Nederland een boekhoudkundig verlies van € 24 miljard, het grootste verlies van een Nederlands bedrijf ooit.

Nieuwe start ABN AMRO Group[bewerken]

Op 9 april 2009 werd ABN AMRO II N.V. opgericht als dochter van ABN AMRO Holding en als zuster van ABN AMRO Bank. In deze vennootschap werden alle onderdelen ondergebracht die toebehoren aan de Nederlandse staat. Het gaat daarbij om ABN AMRO Nederland, ABN AMRO Private Banking en de International Diamond and Jewelry Group. De onderdelen die toebehoren aan de Royal Bank of Scotland bleven achter in ABN AMRO Bank. ABN AMRO II heeft sinds 13 januari 2010 de benodigde vergunningen voor het uitvoeren van een bankbedrijf.[29]

Op 6 februari 2010 was de boedelscheiding afgerond. De naam van ABN AMRO Bank N.V. werd gewijzigd in "The Royal Bank of Scotland N.V." en de naam van ABN AMRO II N.V. in "ABN AMRO Bank N.V." Beide bleven echter volle dochters van ABN AMRO Holding N.V.

Op 1 april 2010 werd ABN AMRO Bank N.V. (voorheen: ABN AMRO II N.V.) uit de ABN AMRO Holding gehaald en ondergebracht in de op 18 december 2009 door de staat opgerichte ABN AMRO Group. ABN AMRO Holding N.V. heeft haar naam gewijzigd in RBS Holdings N.V. Ook Fortis Bank (Nederland) N.V. werd ondergebracht in ABN AMRO Group N.V.

Op 1 juli 2010 fuseerden ABN AMRO Bank N.V. en Fortis Bank (Nederland) N.V., waarbij de laatstgenoemde onderneming werd opgeheven.

Op 29 september 2011 zijn de aandelen van ABN AMRO Group overgedragen aan de Stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen (NLFI). De Nederlandse staat behoudt als certificaathouder zijn economische rechten, maar legt een groot deel van de zeggenschapsrechten bij de stichting neer.

Resultaten overzicht[bewerken]

In de onderstaande tabel zijn de resultaten van ABN AMRO sinds 2009 weergegeven. De nettowinst cijfers zijn geschoond, dus exclusief substantiële integratie- en reorganisatiekosten. Per 1 april 2010 is de verkoop van diverse Nederlandse activiteiten aan Deutsche Bank afgerond.[30] Deutsche Bank betaalde € 700 miljoen voor deze activiteiten, maar voor ABN AMRO leidde dit nog tot een fors éénmalig verlies van € 812 miljoen. In 2010 daalde het aantal werknemers met ruim 3.400, circa een derde was het gevolg van de verkoop van de activiteiten aan de Deutsche Bank en de rest door het samenvoegen van de kantoren van ABN AMRO en Fortis Bank Nederland. Medio 2011 maakte de bank nog bekend de komende drie tot vier jaar 2.350 arbeidsplaatsen te schrappen, waarvan 850 door natuurlijk verloop.[31] De sterke stijging van de post voorzieningen in 2011 was het gevolg van een forse extra voorziening van € 660 miljoen na belasting voor Griekse overheidsgegarandeerde bedrijfsleningen waarvan terugbetaling onzekerder was geworden. In 2011 en 2012 betaalde de bank € 250 miljoen aan dividend aan de Nederlandse staat. In 2012 werd het resultaat ook nog met € 112 miljoen gedrukt door de nieuwe bankenbelasting. In 2013 werd 82% van de baten gegenereerd in Nederland, dit is relatief hoog in vergelijking tot ING Groep of Rabobank.[32] De nettowinst van € 1.160 miljoen werd positief beïnvloed door een grote vrijval van voorzieningen ter waarde van € 685 miljoen voor Madoff-gerelateerde en verkochte Griekse leningen.[32] Gecorrigeerd voor deze en overige bijzondere posten kwam de nettowinst uit op € 752 miljoen. De winstdaling was vooral toe te schrijven aan een aanzienlijke kredietvoorziening en een incidentele pensioenlast. De bank stelt een dividend voor van € 350 miljoen.[32]

alle bedragen luiden in miljoenen
Jaar[33] Totale baten Bedrijfsresultaat Voorzieningen Nettowinst[34] Balans totaal RWA Werknemers
(x 1)
2009 € 6.986 € 1.747 € 1.585 € 142 € 386.524 n.b. 29.551
2010 € 7.659 € 2.324 € 837 € 1.077 € 379.599 € 116.382 26.161
2011 € 7.794 € 2.799 € 1.757 € 960 € 404.682 € 118.286 24.225
2012 € 7.338 € 2.829 € 1.228 € 1.285 € 394.404 € 121.506 23.059
2013 € 7.324 € 2.554 € 983 € 1.160 € 372.022 € 109.012 22.289

Kantoorgebouwen[bewerken]

ABN AMRO World HQ, Amsterdam
Foppingadreef 22, Amsterdam
Oval Tower, Amsterdam
Coolsingel 119, Rotterdam. Voormalig bankgebouw Rotterdamsche Bank en rijksmonument
IJsseltoren, Zwolle

Huidige gebouwen[bewerken]

Sinds de integratie heeft ABN AMRO nog 470 bankkantoren in Nederland[35]. Daarnaast bezit ABN AMRO ruim 1000 onbemande geldautomaten[36]. De gebouwen worden door een afdeling van de bank zelf beheerd.

Amsterdam: Gustav Mahlerlaan[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ABN AMRO-hoofdkantoor voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tegenwoordig is het hoofdkantoor van ABN AMRO in Amsterdam aan de Gustav Mahlerlaan gevestigd. Het kantoor is met 105 meter hoogte het op één na hoogste gebouw op de Zuidas. Dat ABN AMRO zich hier vestigde, was een van de aanleidingen voor de ontwikkeling van de Zuidas tot kantorenlocatie.

Amsterdam: Foppingadreef[bewerken]

Het pand Foppingadreef 22, gelegen in Amsterdam Zuidoost (aan de spoorlijn Amsterdam-Utrecht), is met zijn 56 792 m² (VVO) het op één na grootste kantoorgebouw van ABN AMRO. Het stamt uit 1985 en er zijn naast de directie van de Business Unit Nederland vele andere bedrijfsonderdelen ondergebracht. Het pand valt vooral op door de witte betegeling aan de buitenkant. Het ontwerp is gebaseerd op een synthese van functionaliteit aan leefbaarheid. Dat leidde tot een clustervormig gebouw met ypsilonvormige etages. Alle drie de Y's vertrekken vanuit een centrale kern.

Naast Foppingadreef 22 is het "noodgebouw" Foppingadreef 26 gelegen. Het is opgeleverd in 1999 en is met een vloeroppervlak van 10.294 m² (VVO) het grootste demontabele kantoorgebouw van Europa. Het telt vier bouwlagen.

Voormalige gebouwen[bewerken]

Amsterdam: Vijzelstraat[bewerken]

Het hoofdkantoor van de ABN Bank heeft lange tijd in de stad gelegen in het door Karel de Bazel ontworpen pand aan de Vijzelstraat. Het gebouw huisvest momenteel het gemeentearchief van de stad Amsterdam.

Amsterdam: Oval Tower[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Oval Tower voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Oval Tower (genoemd naar zijn ovale vorm) bevindt zich in het ArenA Boulevardgebied in Amsterdam Zuidoost. Het gebouw is 100 meter hoog, telt 27 verdiepingen, heeft een vloeroppervlakte (VVO) van 24 515 m² en is door ABN AMRO in 2001 in zijn geheel gehuurd voor een periode van 10 jaar. Er zijn meerdere business-units gehuisvest. Het gebouw is inmiddels niet meer in gebruik bij ABN AMRO maar fungeert thans als hoofdzetel van Deutsche Bank in Nederland.

Rotterdam: Coolsingel[bewerken]

Het kantoor aan de Coolsingel 119 in Rotterdam is eigendom van ABN AMRO en bestaat uit twee gedeelten. Met de bouw van de laagbouw met het markante koperen dak, het hoofdkantoor van de voormalige Rotterdamsche Bank, werd al in 1941 begonnen (het oorspronkelijke kantoor aan de Boompjes was tijdens het bombardement op Rotterdam verwoest). In 1942 legde een algemene bouwstop de activiteiten stil en pas in 1948 werd het gebouw, zoals het er nu staat, voltooid. De moderne hoogbouw stamt uit begin jaren '70. Beide gedeelten zijn samen 27 669 m² groot (VVO). Het gebouw huisvest meerdere business-units en bevat tevens een bankshop en een inpandige parkeergarage.

Zwolle: IJsseltoren[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie IJsseltoren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In juni 2006 heeft ABN AMRO de IJsseltoren in Zwolle in gebruik genomen. Er zijn meerdere business-units gehuisvest en het is mede het nieuwe hoofdkantoor van ABN AMRO Verzekeringen (een joint venture van ABN AMRO en Delta Lloyd). De IJsseltoren bestaat uit 22 bouwlagen, is 96 meter hoog en staat tegenover de oude vestiging aan de andere kant van de A28.

Duurzaamheid[bewerken]

Over de duurzaamheid van de ABN AMRO lopen de meningen uiteen. Enerzijds doet de bank mee aan projecten die duurzaamheid bevorderen, anderzijds wordt de bank ervan beschuldigd ook in klimaatonvriendelijke projecten te investeren.

De bank is een van de initiatiefnemers van vrijwillig duurzaam financieren van eigen projecten van banken in ontwikkelingslanden. Een omstreden mijnbouwproject in Papoea-Nieuw-Guinea en de publiciteit[37] daarover waren voor de bank aanleiding voor het opstellen van de ‘Equator Principles’.[38] ABN AMRO scoorde in 2006 het hoogst in duurzaamheid onder AEX-bedrijven[39] volgens onderzoek van 'Dutch Sustainability Research'.[40] Verder staat ABN AMRO in de 'The Global 100 Most Sustainable (duurzame) Corporations in the World 2007'.[41] Twee andere Nederlandse bedrijven zijn daarin opgenomen: ING en Philips, voor België alleen Dexia. In 2007 werd ABN AMRO samen met vier andere banken waaronder Barclays door The Financial Times en IFC Today genomineerd als 'Sustainable Bank of the Year'.

Dit alles gaat echter wat betreft klimaatverandering alleen over de bedrijfsvoering van de bank. Een bank heeft echter ook invloed via de manier waarop ze het geld dat ze beheert investeert. Van het geld dat de bank steekt in energiebronnen gaat 97% naar fossiele brandstoffen. Zo wordt bijvoorbeeld de recente investering van een half miljard euro in de oliepijpleiding Sachalin II bekritiseerd.[42] Milieudefensie heeft een inventarisatie[43] gemaakt van de klimaatvriendelijkheid van alle Nederlandse banken en kwam tot de conclusie dat ABN AMRO zelfs de minst klimaatvriendelijke bank van Nederland is.[44]

Publiciteit over ABN AMRO[bewerken]

Positieve publiciteit[bewerken]

Negatieve publiciteit[bewerken]

  • In 2000 raakte ABN AMRO in opspraak door de beursgang van World Online waarbij duizenden beleggers gedupeerd werden. In 2007 oordeelde het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep dat de bank onrechtmatig gehandeld had.
  • ABN AMRO heeft besloten te investeren in de geplande Bakoe-Tbilisi-Ceyhanpijpleiding, die ruwe olie moet gaan vervoeren van de Kaspische Zee bij Azerbeidzjan via Georgië naar de zuidkust van Turkije aan de Middellandse Zee. Deze pijpleiding heeft protest uitgelokt van lokale en internationale NGO's.[45]
  • Van 2001 tot 2 februari 2004 was ABN AMRO deels eigenaar van de Britse clusterbommenfabrikant INSYS; na protesten trok de bank zich terug [46]
  • In 2005 kreeg ABN AMRO van de Amerikaanse toezichthouder een boete van $ 66,5 miljoen en tot nader order een verbod op grote Amerikaanse overnames wegens overtreding van anti-witwasregels en ontduiking van sancties tegen Iran en Libië.[47]
  • In 2010 kregen tien topmanagers van de bank na gerechtelijke uitspraken alsnog in totaal € 20,4 miljoen aan ontslagvergoedingen en bonussen.[48]
  • In 2011 eiste de Tweede kamer op initiatief van de PVV dat bonussen bij gesteunde banken met terugwerkende kracht tot 2008 met 100% zouden worden belast, maar dat bleek (uiteraard) juridisch niet mogelijk te zijn omdat wetgeving niet met terugwerkende kracht rechten van mensen kan afnemen. Het kabinet zag dus geen mogelijkheden om bonussen bij ABN AMRO en andere staatsgesteunde banken terug te halen. Wel hoopte minister van Financiën Jan Kees de Jager met twee aangekondigde maatregelen de Tweede Kamer tegemoet te komen in de ergernis over de bonuscultuur bij de banken.[49]
  • Op 16 november 2011 kwam ABN AMRO negatief in het nieuws omdat door een storing bij Equens bij plm. 250.000 klanten pinbedragen dubbel werden afgeschreven. Toen ABN AMRO dit geld op zaterdag 19 november wilde terugstorten hebben ook mensen bij wie geen dubbele bedragen waren afgeschreven, geld op hun rekening gestort gekregen. Deze fout is in de week erop volgens een woordvoerder hersteld.[50]
  • In augustus 2013 kwam ABN Amro wederom negatief in het nieuws toen de Centrale Ondernemingsraad voorstelde dat medewerkers van de bank konden profiteren van een beursgang. Er werd in sociale media geconcludeerd dat 30 miljard staatssteun nog niet genoeg was 'voor de graaiers van de bank'
  • In juni 2014 werd bekend dat de 100 hoogste managers structureel 20% loonsverhoging krijgen. Wederom is er sprake van grote afkeuring in de sociale media.

Kunstcollectie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Voor meer informatie zie: Stichting ABN AMRO Kunstverzameling

ABN AMRO bezit een grote collectie beeldende kunst. Wat begon met het aankopen van kunstwerken ter verfraaiing van de werkplekken leidde uiteindelijk (in de loop van ca. 25 jaar) tot de grootste kunstverzameling in Nederland buiten museaal of overheidsbezit. Ook reikte ABN AMRO tussen 2004 en 2007 jaarlijks de ABN AMRO Kunstprijs uit, een aanmoedigingsprijs voor buitenlandse kunstenaars die een band met Nederland hadden.

Kort voor de overname van ABN AMRO door het bankentrio in 2007 werd het eigendom van de kunstcollectie overgedragen aan de Stichting ABN AMRO Kunstverzameling, waarmee voorkomen werd dat een van de bekendste bedrijfscollecties van Nederland zou worden opgesplitst of verkocht. Critici spraken van "de grootste kunstroof van de eeuw".[51]

Door de fusie tussen ABN AMRO en Fortis Bank Nederland in 2010 zijn de kunstcollecties van beide banken samengevoegd onder een nieuwe stichting, de Stichting Kunst en Historisch Bezit ABN AMRO, en is de kunstcollectie van ABN AMRO nog verder uitgebreid.[52]

Externe links[bewerken]

Naslagwerk[bewerken]

  • Wereldwijd bankieren, ABN AMRO 1824-1999, redactie Joh. de Vries, uitgave van ABN AMRO, Amsterdam 1999.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. ['Annual Report 2013 ABN AMRO Group N.V.'] p. 109-110
  2. 'Toekomstplannen ABN AMRO en ASR' Ministerie van Financiën, 23 augustus 2013
  3. 'ABN AMRO op termijn naar beurs' NOS, 23 augustus 2013
  4. 'Begin 2015 goed moment voor beursgang ABN Amro' de Volkskrant, 30 oktober 2013
  5. Wereldwijd bankieren, blz 467
  6. Wereldwijd bankieren, blz 469
  7. Wereldwijd bankieren, blz 471
  8. Wereldwijd bankieren, blz 472
  9. Wereldwijd bankieren, blz 474 en 475
  10. Wereldwijd bankieren, blz 477
  11. Wereldwijd bankieren, blz 478
  12. Vastgoedfinanciering: SNS Reaal koopt risico’s FEM Business & Finance, 5 augustus 2006
  13. ABN AMRO jaarverslag 2007, kerncijfers, blz 252-253 Geraadpleegd op 2013-03-07
  14. a b Wereldwijd bankieren, blz 479. Omgerekend van gulden naar euro
  15. ABN AMRO maakt nadere details bekend over intrekking van preferente aandelen, een persbericht van ABN AMRO, 28 april 2004
  16. VEB - Bod Barclays op ABN Amro ruim 35 euro
  17. Bankentrio doet fors hoger bod op ABN Amro
  18. Achtergrondverhaal
  19. a b EC: EC geeft onder voorwaarden toestemming aan Fortis om activa ABN AMRO over te nemen, 3 oktober 2007 EUROPA - PRESS RELEASES - Press Release - Concentraties: Commissie geeft groen licht voor plannen Fortis om activa ABN AMRO over te nemen - onder voorwaarden, geraadpleegd op 10 maart 2013
  20. "Verkoop onderdelen ABN AMRO", Persbericht ABN AMRO group, 16 januari 2008.
  21. Fortis persbericht, 29 september 2008
  22. a b Fortis bevestigt injectie € 11,2 miljard, wil ABN Amro verkopen, beurs.nl, 29 september 2008.
  23. a b 'ING koopt ABN Amro van Fortis' Trouw, 29 september 2008
  24. a b ING doet geen bod op ABN Amro Nederland NRC, 29 september 2008
  25. Staat wacht met doorverkoop ABN NRC, 2 oktober 2008
  26. Die dekselse Belgen hebben óns bij de poot gehad De Morgen, 14 april 2012
  27. Elsevier, 3 oktober 2008: Staat neemt Fortis Nederland volledig over
  28. Nederlandse staat koopt ook ABN Amro, De Volkskrant, 3 oktober 2008
  29. Vergunningregister AFM
  30. NRC Handelsblad: Deutsche Bank rondt aankoop delen ABN Amro af, 2 april 2010
  31. Elsevier: ABN AMRO boekt winst; schrapt 2.350 arbeidsplaatsen, 26 augustus 2011
  32. a b c ABN AMRO Resultaten 2013, 21 februari 2014, geraadpleegd op 23 februari 2014
  33. Diverse jaarverslagen
  34. Geschoond, exclusief integratie- en reorganisatiekosten
  35. Jaarverslag ABN AMRO 2011
  36. Website ABN AMRO
  37. ABN Amro ontdekt schone lening De Volkskrant 6 november 2001
  38. Equator Principles
  39. Sustainability performance of Dutch companies Dutch Sustainability Research juni 2006
  40. Dutch Sustainability Research
  41. The Global 100: Most Sustainable Corporations in the World
  42. Zembla, 10 juni 2007
  43. Niet met mijn geld
  44. Investing in Climate Change 2007, Milieudefensie 2007.
  45. De Volkskrant, 11 december 2003
  46. ABN AMRO stapt uit clusterbombedrijf na acties SP, SP website, 20 februari 2004
  47. "Bos beslist bankenfusie: alle geld is politiek". NRC, 3 april 2007.
  48. Het Financieel Dagblad, ABN AMRO moet vertrekpremies toch uitkeren
  49. De Telegraaf, Kabinet kan bonussen bij bank niet terughalen.
  50. De Telegraaf, Terugstorting na dubbelpinnen.
  51. Elsevier, ABN AMRO sluist kunstcollectie weg
  52. ABN AMRO