Fotodynamische therapie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Fotodynamische therapie (vaak afgekort als PDT) is de benaming voor een geneeskundige behandeling van onder meer kanker, die gebruikmaakt van zichtbaar licht en een stof die de cellen daarvoor zo gevoelig maakt dat ze afsterven. In de dermatologie wordt 5-aminolevulinezuur of methyl-aminolevulinezuur gebruikt. Dit wordt via tussenstappen omgezet naar protoporfyrine-IX. De omzetting daarvan door ferrochelatase is de meest beperkte stap in de keten, en deze omzetting blijkt vooral in kankercellen moeizaam te zijn. Protoporfyrine-IX maakt de cellen lichtgevoelig (vergelijk porfyrie).

Fotodynamische therapie wordt in de dermatologie toegepast voor de behandeling van keratosis actinica, morbus Bowen, oppervlakkig basaalcelcarcinoom en acne. Er wordt een dunne laag crème op de wond aangebracht. Deze wordt lichtdicht afgeplakt en blijft tussen twee en vier uur zitten. Vervolgens wordt deze gedurende 10 minuten met rood licht van een bepaalde golflengte en intensiteit belicht. De behandeling wordt vaak twee (soms drie) keer op dezelfde plek toegepast om de effectiviteit ervan te verhogen.

Voordeel van de behandeling is dat er vrijwel geen littekens achterblijven. Nadeel is dat de effectiviteit minder is dan van excisie; er is dus kans dat er kanker achterblijft. Bovendien is de behandeling nogal eens zeer pijnlijk.

De protoporfyrine IX vertoont ook fluorescentie, als het met UV-straling belicht wordt. Dit kan gebruikt worden om huidkanker en de genoemde voorstadia (keratosis actinica en Morbus Bowen) te herkennen. In februari 2009 kwam een bepaalde toepassing hiervan in het nieuws. Het 5-aminolevolinezuur wordt dan aangebracht als spray, en gedetecteerd met een digitale camera gecombineerd met speciale software.[1][2]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Fotodynamische therapie met fluorescentiedetectie en diagnose van non-melanomahuidkanker in een vroeg stadium
  2. Clinical Article Fluorescence detection and diagnosis of non-melanoma skin cancer at an early stage. Jaap de Leeuw, Nick van der Beek, W. Dieter Neugebauer, Peter Bjerring, H.A. Martino Neumann