Fraai haarmos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Polytrichum formosum
Fraai haarmos,
Fraai haarmos,
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Bryophyta (Mossen)
Klasse: Polytrichopsida
Orde: Polytrichales
Familie: Polytrichaceae
Geslacht: Polytrichum
Soort
Polytrichum formosum
Hedw. (1801)
Fraai haarmos, habitus
Fraai haarmos, habitus
Afbeeldingen Polytrichum formosum op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Polytrichum formosum op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Fraai haarmos (Polytrichum formosum) is een soort mos van het geslacht Polytrichum (haarmossen).

Het is een algemene bosbewonende soort die over het volledige Holarctisch gebied voorkomt, zowel in naald- als in loofbossen.

Etymologie en naamgeving[bewerken]

  • Synoniem: Polytrichastrum formosum (Hedwig) G. L. Smith (1971)
  • Duits: Schönes Widertonmoos

De botanische naam Polytrichum is afkomstig uit het Oudgriekse polus, (veel), en thrix (haar), naar het dicht behaarde sporogoon.

De soortaanduiding formosus komt uit het Latijn en betekent 'mooi'.

Kenmerken[bewerken]

Fraai haarmos, detail sporogoon met huikje

Het fraai haarmos is een zodevormende plant met tot 15 cm lange, rechtopstaande, meestal onvertakte stengels. De stengelblaadjes zijn 9 tot 12 mm lang, lijnlancetvormig, eindigend op een scherpe tand, donkergroen, aan de basis lichter gekleurd en schedevormend. De bladschijf is aan de bovenzijde bedekt met overlappende lamellen en daardoor ondoorzichtig. De bladrand is 2 tot 6 cellen breed en scherp gezaagd. Bij vochtig weer staan de blaadjes alzijdig afstaand, bij droogte plooien ze zich opwaarts rond de stengel.

De mannelijke planten ontwikkelen een stervormig perigonium.

De sporofyt bestaat uit een sporenkapsel of sporogoon op een 4 tot 8 cm lange steel. De sporogonen zijn blok- of tonvormig, met vijf langse ribben, en gaan bij rijpheid knikken. Anders dan bij het gewoon haarmos (P. commune) is er op de overgang tussen steel en sporenkapsel geen afgescheiden schijfje te zien. Jonge sporenkapsels worden bedekt door een puntig, geel-bruin behaard huikje.

Onderverdeling[bewerken]

Zeer zelden komen specimens van fraai haarmos met vertakte stengels voor. Deze worden als een aparte vorm beschouwd, P. formosum forma fastigiatum .

Habitat[bewerken]

Het fraai haarmos groeit voornamelijk op beschaduwde plaatsen op zwak zure, zandige of lemige, voedselarme bodems van naald- en loofbossen, waar het kleine zoden tot uitgestrekte, bultige tapijten vormt en daarbij niet alleen de bodem maar ook stronken en stenen bedekken. Het komt ook voor in de heide.

Verspreiding en voorkomen[bewerken]

Het fraai haarmos is algemeen voorkomend en verspreid over alle gematigde en koude streken van het Holarctisch gebied (Europa, Noord-Afrika, noordelijk Azië en Noord-Amerika).

Bronnen, noten en/of referenties