Francesc Pi i Margall

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Francesc Pi i Margall
Francisco Pi y Margall.jpg
Geboren 20 april 1824
Barcelona
Overleden 29 november 1901
Madrid
Politieke partij Democratische Partij

1848-1868)

Republikeinse, Democratische en Federale Partij

1868-1901)

2de President van de
Eerste Spaanse Republiek
Aangetreden 11 juni 1873
Einde termijn 18 juli 1873
Voorganger Estanislau Figueras i de Moragas
Opvolger Nicolás Salmerón y Alonso
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Francesc Pi i Margall (Barcelona, 20 april 1824 - Madrid, 29 november 1901) was een Spaans filosoof, rechtskundige, socialistisch politicus en kortstondig de tweede president van de Eerste Spaanse Republiek van 11 juni tot 18 juli 1873.[1]

Leven[bewerken]

Francesc Pi i Margall werd op 20 april 1824 in Barcelona (Catalonië) geboren als de zoon van een textielarbeider. Hij studeerde eerst aan het Klein Seminarie en daarna rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Barcelona. Na zijn studies verhuisde hij in 1847 naar Madrid.

Al vrij snel geraakt hij in de politiek betrokken en hij neemt deel aan de Spaanse revolutie (1854). In hetzelfde jaar publiceert hij zijn ideeën over een sociaal federalisme in het boek La reacción i la revolución (es) (vert.: De reactie en de revolutie), sterk geïnspireerd door de ideeën van Pierre-Joseph Proudhon, waarvan hij de werken in het Castiliaans vertaald heeft. Hij kiest voor het socialisme en polemiseert met de aanhangers van het democratisch liberalisme. In 1864 wordt hij hoofdredacteur van het tijdschrift La Discussión waarin hij openlijk zijn ideeën verdedigt. Na de mislukte revolutie van 1866 gaat hij noodgedwongen in ballingschap naar Parijs.[2]

Na de geslaagde revolutie van 1868 en de abdicatie van koning Amadeus I kan hij terugkeren en wordt afgevaardigde van de grondwettelijke vergadering. Hij is een van de leidende figuren van het republicanisme met duidelijke socialistische en federalistische aspiraties, waarmee hij tegemoetkomt aan de noden van de arbeidende klasse en anderzijds aan het streven naar meer decentralisatie dat in zijn geboortestad zeer sterk was. De eerste president van de republiek, Estanislau Figueres, vertrouwt hem het ministerie van Binnenlandse Zaken toe. Wanneer Figueras ontslag neemt, neemt Pi i Margall zijn taken over, maar zijn presidentieel mandaat duurt slechts enkele weken: het republikeinse kamp was zeer verdeeld tussen liberalen en socialisten enerzijds, tussen unionisten en federalisten en die laatsten dan nog eens tussen gematigden en radicalen.

Na de staatsgreep van 1874 en de restauratie van de monarchie en het Huis Bourbon heeft Pi i Margall zich uit de politiek teruggetrokken en zich vooral met zijn advocatenkantoor en zijn schrijversactiviteiten beziggehouden. In de jaren 1880 wordt hij weer politiek actief en reorganiseert de republikeinse federalisten. Wanneer in 1890 het algemeen stemrecht opnieuw in voege komt, heeft hij hoop op spoedige verandering. Hij richt een dagblad op met de titel El nuevo régimen (Het nieuwe regime) en schrijft het partijprogramma. Door zijn intellectueel prestige en zijn populariteit wordt hij in 1886, 1891 en 1893 telkens opnieuw gekozen. Tijdens de Cubaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1895-1898) kiest hij partij voor de dekolonisatie en tegen de Spaans-Amerikaanse Oorlog (1898), die hij ziet als een model van democratie en federalisme. Wegens de toen zeer sterke patriottische en nationalistische sfeer in Spanje verliest hij daardoor veel populariteit.

Na een intens en belangrijk politiek leven is Francesc Pi i Margal op 29 november 1901 in zijn huis in Madrid overleden.

Historische betekenis en invloed[3][bewerken]

Op het einde van de negentiende eeuw was de liberale burgerij in Spanje in de minderheid, geprangd tussen een sterke absolutistische stroming met heimwee naar het ancien régime en daarnaast grote groepen van ontevreden arbeiders uit de industrie en de landbouw. Ook economisch was het land in grote crisis: het verlies van de koloniën en de oorlogen en gewapende conflicten brachten grote kosten mee. Internationaal had het eens zo machtige "Imperio" veel prestige ingeboet.

In die context was Francesc Pi i Margall een van de belangrijkste politieke denkers waarvan de invloed tot op vandaag verder werkt. Hij was een uitmuntend geschiedkundige, journalist, kunstcriticus, filosoof, rechtskundige en economist. Zij werk situeert zich in de traditie van Francisco Suárez en de Verlichting, de Franse encyclopedisten, de romantiek en het vroege socialisme. Pi i Margall toont in al zijn werken zijn kennis van de geschiedenis, de literatuur en de psychologie van de volkeren op het Iberisch Schiereiland.

Zelfs al werd hij daardoor niet populair toen het Spaanse chauvinisme hoogtij vierde in 1898 toen de patriottische meerderheid tegen de onafhankelijkheid van Cuba was, bleef hij trouw aan zijn idee van zelfbeschikkingsrecht voor alle volkeren, tegen het kolonialisme en voor de vooruitgang door onderwijs, cultuur en arbeid. Naast Proudhon, is er in zijn theorieën ook invloed van Rousseau en Hegel te ontdekken. Hij was een van de grootste revolutionaire Spaanse denkers van de negentiende eeuw en zijn ideeën hebben de Eerste Internationale sterk beïnvloed. Zijn ideeën hebben ertoe bijgedragen dat de levensomstandigheden van de kleine burgerij en de arbeiders verbeterden en werden overgenomen door de republikeinen in de eerste dertig jaar van de 20ste eeuw. Vriend en vijand erkenden zijn grote eerlijkheid als politicus en als intellectueel, zoals blijkt uit uitspraken van zo uiteenlopende figuren als Friedrich Engels,[4] Sabino Arana[5] en Federica Montseny.[6]

De complexiteit en de coherentie van het denken van Pi i Margall heeft met zich mee gebracht dat veel politieke bewegingen in de 20ste eeuw die delen van zijn ideeën overgenomen hebben, zich als zijn ideologische erfgenamen zien: de federalisten, de anarchisten en de catalanistische linkerzijde.

Werken[bewerken]

  • La España Pintoresca, 1841.
  • Historia de la Pintura, 1851.
  • Estudios de la Edad Media, 1851. Eerste uitgave 1873.
  • El eco de la revolución, 1854.
  • La reacción y la revolución, 1855.
  • Declaración de los treinta, 1864.
  • La República de 1873, 1874.
  • Joyas literarias, 1876.
  • Las nacionalidades, 1877.
  • Historia General de América, 1878.
  • La Federación, 1880.
  • Constitución federal, 1883.
  • Observaciones sobre el carácter de Don Juan Tenorio, 1884.
  • Las luchas de nuestros días, 1884.
  • Primeros diálogos, zonder datum.
  • Amadeo de Saboya, zonder datum.
  • Programa del Partido Federal, 1894.
Voorganger:
Estanislau Figueras i de Moragas
Escudo del Gobierno Provisional y la Primera República Española.svg

President van de Eerste Spaanse Republiek

1873-1873

Opvolger:
Nicolás Salmerón y Alonso
Bronnen, noten en/of referenties
  • Isidre Molas, Ideari de Francesc Pi i Margall. (deel 4 van Antologia Catalana), Barcelona, Edicions 62, 1965, 120 blz.
  • Antoni Jutglar, Federalismo y Revolución. Las ideas sociales de Pi y Margall. Barcelona, Universiteit van Barcelona, 1966, 228 blz.
  • Antoni Jutglar, La República de 1873, de Pi y Margall. Barcelona, 1970.
  • Antoni Jutglar, Pi y Margall y el Federalismo español. 2 delen, Madrid, Taurus, 1974.

  1. "Francesc Pi i Margall" in: Gran Enciclopèdia Catalana
  2. Antonio Santamaría, "Francisco Pi y Margall: Federalismo y República" in El Viejo Topo, 2006.
  3. Deze paragraaf is een vertaling van de Castiliaanse Wikipedia es:Francisco Pi y Margall, toestand op 3 augustus 2012
  4. K. Marx y F. Engels. Revolución en España. Barcelona, 1960.
  5. Sabino Arana. De acá y de allá. El Correo Vasco, núm. 68. Bilbao, 1899.
  6. Federica Montseny, Anselmo Lorenzo: El hombre y la obra. Barcelona, 1938.