Freakshow (show)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een freakshow is een tentoonstelling van rariteiten en zeldzaamheden. Voornamelijk gaat het om mensen met een fysieke handicap, interseksuele kenmerken of andere buitengewone ziektes en aandoeningen of acts waarvan verwacht wordt dat ze het publiek zullen choqueren.

Geschiedenis[bewerken]

Een freakshow in Rutland, Vermont in 1941.

Freakshows werden populair in Europa en de VS tijdens de 18de eeuw en kwamen tot bloei in de 19de en eerste helft van de 20ste eeuw. Ze werden vaak geassocieerd met circussen, kermissen en rondreizende carnavals. Voor de ogen van een nieuwsgierig publiek dat uit was op sensatie of het ongewone werden allerlei bijzondere personen tentoongesteld. Meestal ging het om mensen met een talent dat slechts weinigen hen konden nadoen (degenslikkers, vuurspuwers) of een zeldzame handicap of ziekte. Behalve mensen werden er ook dieren met lichamelijke afwijkingen getoond (koeien met twee hoofden, varkens met één oog en geiten met vier hoorns) of wezens die op sterk water waren gezet. Alhoewel de organisatoren van deze freakshows het tegendeel beweerden waren niet alle personen en zaken die ze vertoonden echt. Sommige zaken waren een pure hoax, zoals het zogenaamde "fossiele skelet van een zeemeermin" dat jarenlang op succesvolle wijze werd tentoongesteld.

Tijdens de jaren 1960 en 1970 werd er steeds meer kritiek geleverd op freakshows als een vorm van entertainment. Veel aandoeningen die eeuwenlang mysterieus waren bevonden konden nu wetenschappelijk verklaard worden als genetische mutaties of zeldzame ziektes. De "freakartiesten" werden niet langer griezelig of afstotelijk bevonden, maar kregen nu sympathie en werden als volwaardige personen beschouwd.

In de Amerikaanse staat Michigan is de "tentoonstelling van misvormde mensen verboden, tenzij uit wetenschappelijke redenen".[1] Toch worden in veel Amerikaanse staten en andere landen nog steeds freakshows gehouden op kermissen, bars, nachtclubs en zelfs tijdens praatprogramma's op televisie.

Geschiedenis[bewerken]

Mevrouw Gustika van de Duckbilstam met een pijp met een extra lang mondstuk haar grote lippen tijdens een optreden in een circus. Verenigde Staten, New York, 12 april 1930. (Spaarnestad Photo)

Tentoonstellingen van menselijke rariteitenkabinetten hebben een lange geschiedenis.

Jaren 1630
Lazarus and Joannes Baptista Colloredo, een Siamese tweeling, waarbij de ene broer als een half uitstulpsel uit zijn borst hing, doen een rondreis in Europa.[2]
1704–1718
Peter de Grote verzamelt menselijke rariteiten in de Kunstkammer in wat nu St. Petersburg, Rusland is.[3]
1738
Een wezen dat omschreven werd als "een vrouw met een gezicht dat op een aap lijkt."[4]
1884
Joseph Merrick, beter bekend als "The Elephant Man", wordt tentoongesteld in London.[5]
1932
Tod Brownings film Freaks vertelt het verhaal over een rondreizende freakshow en heeft echte freakartiesten in de hoofdrollen. De film choqueerde destijds bioscoopbezoekers en werd snel uit roulatie genomen. Na jaren vergeten te zijn werd hij in 1962 op het Festival van Cannes vertoond waarna hij uitgroeide tot een cultfilmklassieker.[6]
1960
Albert-Alberta Karas, half man, half vrouw[7]
1992
Grady Stiles "de kreeftjongen", wordt vermoord in zijn huis.[8]
2000–2010
Ken Harck's Brothers Grim Sideshow debuteert in the Great Circus Parade in Milwaukee, WI. Ze toerden ook met het Ozzfest-muziekfestival in 2006, 2007 en 2010.[9]
2005
"999 Eyes Freakshow" wordt opgericht en noemt zichzelf "de laatste echte rondreizende freakshow in de VS". Ze plaatsen "freak artiesten" in een zeer positief licht en gaan er prat op dat "wat anders is mooi is".[10]
2007
Wayne Schoenfeld brengt verschillende artiesten samen in het "The L.A. Circus Congress of Freaks and Exotics," om sideshow mensen te fotograferen voor "Cirque Du Soleil - Circus of the Past." Dieguito El Negrito, a wildman; fireeaters; sword swallowers, and more.[11][12]

Moderne freakshows[bewerken]

Het entertainmentgehalte van de traditionele "freakshow" wordt tegenwoordig voortgezet in diverse programma's zoals de Britse tv-show "Extraordinary People" of "Bodyshock".[13][14] Om beschuldigingen van sensatiezucht in te dijken worden de personen die worden vertoond vaak voorgesteld als "heldhaftig" en spendeert men veel aandacht aan hun persoonlijke leven. Men kijkt hierbij naar hun familie en kennissen en hoe ze met hun handicaps omgaan. Desondanks krijgen deze tv-programma's nog steeds heel wat kritiek te verwerken.[15]

Lijst met soorten mensen die tijdens een freakshow werden tentoongesteld[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Michigan Penal Code (Excerpt), Act 328 of 1931: Section 750.347, Deformed human beings; exhibition.
  2. Armand Marie LeRoi, Mutants, Penguin Books, pp. 53.
  3. The History of Kunstkammer
  4. Bogdan, R. (1988). Freak Show. Chicago and London: The University of Chicago Press. pp. 25.
  5. Howell, Michael; Ford, Peter (1992). The True History of the Elephant Man (3rd ed.). p. 74. London: Penguin Books
  6. Missing Link reviews Tod Browning's Freaks (1932)
  7. Albert-Alberta Karas, photographer unknown, Syracuse University Digital Library, retrieved May 6, 2006.
  8. (en) Icoontje film Grady Stiles, Jr. in de Internet Movie Database
  9. Chicago Reader: Wanna See Something Really Weird?
  10. 999 EYES BIO. 999eyes.com Geraadpleegd op 2009-04-13
  11. Wayne Schoenfeld
  12. credits
  13. Logged in as click here to log out. "Last night's TV: Extraordinary People: The Boys Joined at the Head | Media", The Guardian, 2008-02-21. Geraadpleegd op 2009-04-13.
  14. Maher, Kevin. "Last Night's TV - Times Online", Entertainment.timesonline.co.uk, 2007-03-14. Geraadpleegd op 2009-04-13.
  15. Shaw, Chris. "The lure of the weird | Media | MediaGuardian", Guardian, 2006-02-20. Geraadpleegd op 2009-04-13.

Bronnen[bewerken]

  • Martin Monestier, Human Freaks, encyclopedic book on the Human Freaks from the beginning to today. (In het Frans: Les Monstres humains: Oubliés de Dieu ou chefs-d'œuvres de la nature)

Externe links[bewerken]