Frederik Engel Jeltsema

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Standbeeld Johan de Witt in Den Haag
Zittende jongeling (Groningen)

Frederik Engel (Fré) Jeltsema (Uithuizen, 4 oktober 1879 - 's-Gravenhage, 16 februari 1971) was een Nederlands schilder en beeldhouwer.

Leven en werk [bewerken]

Jeltsema was bij de geboorte door een medische onduidelijkheid als meisje ingeschreven in het bevolkingsregister. Deze onduidelijkheid is pas in 1906 rechtgezet, louter administratief dus zonder medische ingreep, toen Jeltsema 26 jaar was. Hij was noch homoseksueel, noch transseksueel, zoals soms gedacht wordt. Jeltsema is later twee keer getrouwd geweest.

Jeltsema volgde 1892-1896 een opleiding aan Academie Minerva in de stad Groningen. Hij volgde daarna aanvankelijk een opleiding voor tekenleraar, maar koos vervolgens voor een opleiding tot beeldhouwer aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam (1899-1902). Daar doceerde de beeldhouwer Ferdinand Leenhoff, waar Jeltsema sterk mee bevriend raakte. In 1902 verwierf hij de Prix de Rome. In het kader daarvan volgde hij een stage bij de Franse penningmaker Chaplain.

Tijdens zo'n buitenlandse stage werd hij teruggeroepen voor het ontwerpen van de hieronder genoemde huldigingspenning. Hij verrichtte dit werk in het atelier van de schilder Geesje Mesdag-van Calcar, met wie hij levenslang bevriend bleef. Geesje was de weduwe van de schilder Taco Mesdag, een broer van H.W. Mesdag.

Werken [bewerken]

Jeltsema werkte in classicistische stijl, voornamelijk in de materialen zandsteen, marmer en brons. Meestal menselijke figuren. Het standbeeld van Johan de Witt op De Plaats, naast de Gevangenpoort in Den Haag, en de Zittende jongeling op het Emmaplein in Groningen, zijn van zijn hand. Voor de zijingangen van het Stadhuis in Rotterdam heeft Jeltsema aan de noordkant de Scholier met boek gemaakt, en aan de zuidkant de Scholier met potloodetui. Van zijn penningen is de bekendste de huldigingspenning die werd geslagen ter gelegenheid van de schenking van het Museum Mesdag aan de gemeenschap door het schildersechtpaar H.W. Mesdag-Sientje van Houten.

Zie ook [bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties